Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1968 54738 KI. 21 c, 44 MKP H 02/1 •il^LiOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: Inz. Jan Garus, Mieczyslaw Medynski, Bole¬ slaw Medynski, Augustyn Kapler, Jan Lam- parski Wlasciciel patentu: Szczecinskie Zaklady Wlókien Sztucznych, Szczecin (Polska) Uklad zabezpieczajacy maszyny przed samoczynnym wylaczaniem sie w czasie krótkotrwalych zaników napiecia zasilajacego Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpiecza¬ jacy sterowane stycznikami maszyny przed samo¬ czynnym wylaczaniem sie w czasie krótkotrwalych zaników napiecia zasilajacego.Samoczynne wylaczanie sie styczników w czasie krótkotrwalych zaników napiecia wymaga ponow¬ nego recznego zalaczania co z kolei powoduje dlu¬ gie przestoje maszyn produkcyjnych.Znane sa uklady stosowane na przyklad w elek¬ trowniach i podstacjach, powodujace wylaczanie wylaczników z pewna zwloka, posiadajace jeden lub wiecej przekazników zasilanych pradem sta¬ lym.Znane sa równiez uklady zawierajace przekaz¬ niki napieciowe z cewka na prad zmienny, które wspólpracuja ze skomplikowanymi mechanizmami zegarowymi. Uklady te sa klopotliwe w eksploa¬ tacji, poniewaz przy normalnym wylaczaniu ma¬ szyny i tym samym silnika tak dlugo trzeba nacis¬ kac przycisk, az uplynie zwloka czasowa i prze¬ kaznik przestanie powodowac ponowne zalaczenie.Stosowany jest równiez sposób zabezpieczania maszyn przed krótkotrwalymi zanikami napiecia przez likwiadcje ochrony podnapieciowej, tj. przez sterowanie- styczników za pomoca wylaczników pokretnych. Ten\sposób zabezpieczenia jest niedo¬ puszczalny dla wiekszej ilosci silników i maszyn, poniewaz pogarsza warunki bezpieczenstwa pracy obslugi.Wymienione uklady nie nadaja sie do stosowa¬ lo 15 20 25 nla w zakladach przemyslowych zawlaszcza prze* myslu chemicznego, poniewaz panuja tam nieko¬ rzystne warunki eksploatacyjne dla ukladów prze¬ kaznikowych i dla sieci pradu stalego.Uklad zabezpieczajacy wedlug wynalazku jest o wiele prostszy i tanszy, a takze umozliwia wy¬ korzystanie istniejacych styczników i przycisków do zdalnego sterowania.Uklad taki jednoczesnie rozwiazuje problem ponownego zalaczania stycznika po krótkotrwalych zanikach napiecia i problem ochrony podnapiecio¬ wej przy dluzszych przerwach w zasilaniu.Wynalazek objasniony jest szczególowo na pod¬ stawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu polaczen przekaznika termicznego z instalacja znanego stycznika posiadajacego cewki napieciowe, fig. 2 — budowe przekaznika termicz¬ nego, fig. 3 — widok ogólny konstrukcji mecha¬ nicznego przycisku zalaczajacego i wylaczajacego stycznik w pozycji wylaczonej, fig. 4 — rzut z przodu konstrukcji przycisku, a fig. 5 — rzut boczny konstrukcji przycisku, obrazujacy przekrój mechanizmu zalaczajacego.W ukladzie zabezpieczajacym do znanego stycz¬ nika olejowego 1 wprowadza sie maly przekaznik bimetalowy znajdujacy sie w bance szklanej 2, skladajacy sie ze styków bimetalowych 3, ogrze¬ wanych posrednio przez mala spirale z drutu opo¬ rowego 4 o malej mocy okolo 0,7 W, zasilana z nawinietego na cewke stycznika 5 dodatkowego 5473854738 uzwojenia 6, pracujacego na zasadzie transforma¬ tora, gdzie cewka stycznika 5 jest uzwojeniem pierwotnym. Styki bimetalowe 3 sa polaczone przewodami ze stykami pomocniczymi 7 stycznika.Po wlaczeniu stycznika 1, tj. po podaniu napie¬ cia na cewke stycznika 5, uzwojenie wtórne 6 zasila spiralke 4 i powoduje zamkniecie sie sty¬ ków bimetalowych 3, które bocznikuja styki po¬ mocnicze 7 stycznika.W przypadku zaniku napiecia, cewka stycznika 5 zwalnia i powoduje wylaczenie stycznika 1. Jed¬ noczesnie uzwojenie wtórne 6 przestaje zasilac spi¬ ralke 4. Bezwladnosc cieplna styków bimetalowych 3, zalezna od napiecia zasilania spiralki 4, jej mocy, oraz odeglosci miedzy stykami 3 — powo¬ duje rozlaczenie sie tych styków po uplywie zwlo¬ ki trwajacej do 30 sekund.Jezeli zanik napiecia jest krótki i powrót napie¬ cia nastepuje po czasie od 0 do 30 sekund, to styki pomocnicze 7 sa jeszcze zwarte przez styki bime¬ talowe 3 i cewka stycznika 6 otrzymuje napiecie, powoduje ponowne zalaczenie stycznika 1 i tym samym silnika napedzajacego maszyne. Jezeli za¬ nik napiecia jest dluzszy niz 30 sekund, to znaczy jezeli nastapilo calkowite wylaczenie napiecia, to po uplywie tego czasu nastepuje trwale rozlacze¬ nie styków bimetalowych 3, co uniemozliwia po¬ nowny samoczynny rozruch silnika po powrocie napiecia.Wylaczanie stycznika w czasie eksploatacji ma¬ szyn umozliwia przycisk zalaczajacy i wylaczaja¬ cy 8.Wylaczenie stycznika 1 odbywa sie przez na¬ cisniecie przycisku wylaczajacego 0, które powo¬ duje tym samym wpadniecie dzwigienki 9 do row¬ ka 10, co zapewnia trwale rozlaczenie styków 11 i wylaczenie stycznika 1.Zalaczenie odbywa sie przez nacisniecie przy¬ cisku Z, który powoduje nacisniecie wystajacego zakonczenia 12 na odpowiednio zakrzywione za¬ konczenie dzwigienki 13, powodujac tym samym 5 wysuniecie dzwigienki 9 z rowka 10, opadniecie kolka mostkujacego 14 i powrót przycisku do nor¬ malnego wyjsciowego polozenia.Opisany powyzej uklad zabezpieczajacy ma za¬ stosowanie zwlaszcza w przemysle wlókien sztucz- io nych, gdzie przerwa w zasilaniu maszyn i urza¬ dzen produkcyjnych powoduje przerwanie ciaglos¬ ci procesów technologicznych, co pociaga za soba wysokie straty materialne. 15 20 30 PL