Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.Y.1964 (P 104 658) 24.11.1968 54653 KI. 39 a3, 7/02 MKP B 29 d / ;Wq£/ UKD 678.027.5 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Henryk Frak, inz. Jadwiga Kulczycka, inz.Tadeusz Lewinski, mgr inz. Piotr Penczek Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne „Proinit" im. Bohaterów Studzia¬ nek, Pionki (Polska) Sposób otrzymywania brokatowej sklejki celuloidowej Przedmiotem wynalazku wedlug Patentu glówne¬ go Nr 47872 jest sposób wytwarzania sklejki celuloi¬ dowej przez zgrzewanie w prasie pólkowej, polega¬ jacy ,na tym, ze miedzy arkusze zgrzewanego wy¬ suszonego celuloidu umieszcza sie arkusze tworzy¬ wa nitrocelulozowego o duzej plastycznosci i o tem¬ peraturze miekniecia nizszej cd temperatury miek¬ niecia zgrzewanego celuloidu.Przy zastosowaniu odpowiedniej temperatury 100—130°C, cisnienia 50—80 atm., oraz przy odpo¬ wiednio dobranym czasie zgrzewania 5—20 min. tworzywo o duzej plastycznosci zaczyna plynac i dokladnie skleja arkusze celuloidu.Przedmiotem wynalazku objetego patentem do¬ datkowym jest sposób wytwarzania brokatowej sklejki celuloidowej, to znaczy zawierajacej pod wierzchnia warstwa przezroczystego, bezbarwnego lub barwnego celuloidu rozrzucone nieregularne plaskie plytki odbijajace swiatlo.Celuloid brokatowy otrzymywano dotychczas przez rozsypywanie nieregularnych plytek odbija¬ jacych swiatlo, majczesciej — odlamków cienkiego szkla pokrytego jednostronnie warstewka srebra — tak zwanego „brokatu" na arkuszach celuloidu. Ce¬ luloid pokryty „brokatem" sklejano z drugim ar¬ kuszem celuloidu. W celu uzyskania sklejenia sto¬ sowano albo rozpuszczalnik, którym zwilzano je¬ den ze sklejanych arkuszy celuloidu, albo celuloid niesuszony, który suszono dopiero po sklejeniu. W 10 15 20 25 30 2 obu sposobach sklejenie nastepowalo pod cisnie¬ niem w prasie w podwyzszonej temperaturze.Obydwa wymienione sposoby mialy szereg nie¬ dogodnosci. Najwazniejsza z tych wad bylo czeste rozklejanie sie otrzymywanych opisanymi sposoba¬ mi sklejek brokatowych, glównie n|a skutek na¬ prezen wewnetrznych powstajacych w czasie skla¬ dowania, obróbki i stosowania. Dodatkowa wada wystepujaca przy sklejaniu celuloidu brokatowego przy uzyciu rozpuszczalnika jest plyniecie plytek „brokatu" powodujace plaskie ulozenie wiekszosci plytek i w wyniku tego pogorszenie efektu wzroko¬ wego.Stwierdzono,, ze celuloid brokatowy o dobrym i trwalym sklejeniu obu warstw, odznaczajacy sie przy tym korzystnym (z punktu widzenia deseniu) rozlozeniem „brokatu" mozna otrzymac sposobem wedlug patentu NR 47872. jezeli jeden z dwóch sklejanych arkuszy celuloidu zwilza sie trudnolot- nym rozpuszczalnikiem, dociska zwilzona strona do nasypanego luzem do skrzynki „brokatu" po czym laczy sie go z drugim arkuszem celuloidu za po¬ srednictwem wlozonego miedzy te dwa arkusze cienkiego arkusza tworzywa nitrocelulozowego o duzej plastycznosci i o temperaturze miekniecia nizszej od temperatury miekniecia celuloidu.Wszystkie trzy warstwy skleja sie w prasie pod cisnieniem 50—250 kG/cm2 w temperaturze 70— 130°C w ciagu 5—25 minut. Wszystkie warstwy ce¬ luloidu powinny byc uprzednio wysuszone do za- 546533 54653 4 wartosci substancji lotnych, przyjetej dla celuloidu o danej grubosci. Korzystnie jest odprowadzic z celuloidem z przyklejonym „brokatem" uzyty do zwilzania trudnolotny rozpuszczalnik przed zloze¬ niem wszystkich trzech arkuszy i wlozeniem ich do praisy, wówczas nie jest potrzebne suszenie, prosto¬ wanie i polerowanie sklejki (operacje te sa koniecz¬ ne, jezeli nie odparowuje sie rozpuszczalnika).Jako trudnolotny rozpuszczalnik stosuje sie octan butylu, octan amylu,, cykloheksanon, etyl-glikol lub Ich mieszaniny. Tworzywo nitrocelulozowe o duzej plastycznosci i niskiej temperaturze miekniecia sto¬ sowane jako warstwa sklejajaca, opisano w Pa¬ tencie Nr 47872.Przyklad 1. Brokatowa sklejke celuloidowa wytwarza sie przy zastosowaniu poziomej prasy pólkowej, której, plyty grzejne sa ogrzewane od wewnatrz para. Arkusz przezroczystego (barwnego lub bezbarwnego) celuloidu zwilza sie jednostron¬ nie mieszanina skladajaca sie z 50 czesci objetos¬ ciowych cykloheksanonu i 50 czesci objetosciowych octanu butylu. Zwilzenie wykonuje sie za pomoca walka pokrytego filcem i flanela. Zwilzona po¬ wierzchnie arkusza przyklada sie do rozsypanego w skrzyni „brokatu" i1 dociska za pomoca suchego wailka obciagnietego filcem i flanela, przez co uzy¬ skuje sie równomierne rozmieszczenie „brokatu" na calej powierzchni arkusza. Do pokrytej „broka¬ tem" powierzchni celuloidu przyklada sie cienki arkusz przezroczystego tworzywa nitrocelulozowego o duzej plastycznosci, a do tego arkusza — arkusz celuloidu, który ma byc przyklejony. Zlozone ra¬ zem 3 arkusze wklada sie do prasy i zgrzewa pod cisnieniem 80 kG/cm2 w temperaturze 130°C w cia¬ gu 8 minut miedzy metalowymi plytami polerow- hiczymi oblozonymi plytami pilsniowymi lub z preszpanu. Otrzymana sklejke podsusza sie, a na¬ stepnie prostuje i poleruje w prasie.Przyklad 2. Arkusz celuloidu zwilza sie je¬ dnostronnie rozpuszczalnikiem i przykleja sie „bro- 5 kat", jak podano w przykladzie 1. Nastepnie po¬ zostawia sie celuloid warstwa pokryta „brokatem" do góry ma okolo 10 minut w celu odparowania roz¬ puszczalnika, po czym zgrzewa sie miedzy plyta¬ mi polerowniczymi z drugim arkuszem celuloidu za 10 posrednictwem warstwy z tworzywa nitrocelulozo¬ wego o duzej plastycznosci jak podano w przy¬ kladzie 1, stosujac cisnienie 100 kG/cm2, tempera¬ ture 130°C i czas 10 minut. Otrzymana w ten spo¬ sób sklejka nie wymaga podsuszania, prostowania 15 i polerowania. PL