Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób odlewania wlewków niskotopliwych metali i ich stopów a zwlaszcza cynku w którym odlany do form odlewniczych plynny metal ogrzewanych od góry w atmosferze redukujacej przykrywa sie bla¬ chami od razu po zgarnieciu z roztopionego me¬ talu warstwy tlenku.Sposób odlewania wlewków niskotopliwych me¬ tali i ich stopów i urzadzenie do przeprowadzenia tego sposobu wedlug patentu glównego usuwa wie¬ le wad w dotychczas stosowanych metodach od¬ lewania wlewków cynku przeznaczonych do prze¬ róbki plastycznej.Jednakze wada tego sposobu odlewania jest przede wszystkim to, ze metal znajdujacy sie w formie odlewniczej po wyjsciu ze strefy ogrzewa¬ nia ulega szybko skrzepnieciu w górnej warstwie.Z tego powodu w srodkowej czesci wlewka lub pod jego powierzchnia powstaja drobne jamy usa¬ dowe z powodu braku plynnego metalu wypelnia¬ jacego granice rozrastajacych sie krysztalów me¬ talu albo z braku mozliwosci wyplyniecia na 25 30 zewnatrz gazów znajdujacych sie w odlewanym metalu. Poza tym w czasie gwaltownego krzepnie¬ cia górnej powierzchni plynnego metalu powstaja naprezenia skurczowe. Efektem istnienia drobnych jam usadowych i naprezen skurczowych jest glównie powstawanie pecherzy na blachach w cza¬ sie ich walcowania. Ujemne skutki wystepuja szczególnie przy odlewaniu cynku rafinowanego, gdy zawartosc w nim kadmu przekracza granice 0,08% wagowych Cd.Celem wynalazku jest usuniecie lub przynaj¬ mniej zmniejszenie niedogodnosci stosowanych sposobów odlewania wlewków niskotopliwych me¬ tali i ich stopów w tym takze cynku przeznaczo¬ nego do przeróbki plastycznej a zwlaszcza likwi¬ dacja powstawania pecherzy w czasie procesu walcowania odlanych wlewków metali.Zadanie wytyczone w celu zmniejszenia podanych niedogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wy-. nalazkiem w ten sposób, ze z powierzchni plyn¬ nego metalu odlanego do form odlewniczych o temperaturze okolo 200°C zgarnia sie warstwe tlenku, po czym przykrywa sie forme odlewnicza na przyklad blacha cynkowa od 2 do 4 mm i na¬ stepnie dopiero nagrzewa od góry forme odlew¬ nicza za pomoca palników gazowych, które spa¬ laja gaz z niedomiarem powietrza. Krzepnace wlewki metali niskotopliwych a zwlaszcza cynku jednoczesnie ogrzewane sa od góry i intensywnie chlodzone od dolu, dzieki czemu krystalizacja po- 5458954589 stepuje od dolu ku górze nie powodujac tworzenia wiekszych jam usadowych. Przez zastosowanie ga¬ zu spalanego z niedomiarem powietrza oraz przez przykrycie wlewka blacha cynkowa wsparta na formie odlewniczej utrzymuje sie nad powierz- 5 chnia wlewka atmosfera redukujaca i tym sa¬ mym górna powierzchnia wlewka nie utlenia sie.Poza tym po wyjeciu form odlewniczych z pod instalacji spalajacej gaz palny nie nastepuje gwal¬ towne schlodzenie górnej warstwy wlewka z uwa- 10 gi na to, ze najpierw blacha cynkowa przykry¬ wajaca forme odlewnicza oddaje otoczeniu cieplo a nastepnie dopiero wlewk cynku.Wytyczone zadanie jest rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze formy odlewnicze 15 wypelnione w znany sposób krzepnacym metalem", przykrywa'sie dopiero po ich wyjsciu spod in¬ stalacji opalajacej gaz z niedomiarem powietrza, z tym, ze temperatura blach przykrywajacych for¬ my powinna wynosic okolo 50aC lub powyzej tej 20 granicy. . ' Zgodnie z wynalazkiem cynk hutniczy otrzymany przez redukcje tlenkowych zwiazków cynku w pie¬ cach destylacyjnych o muflach lezacych topi sie i rafinuje sie w sposób znany a nastepnie odlewa 25 sie przy temperaturze okolo 440°C do form od¬ lewniczych, które posiadaja odpowiednie wymiary konieczne do odlania wlewka o okreslonej gru¬ bosci i ciezarze. Natychmiast po zlaniu cynku do formy odlewniczej zgarnia sie z powierzchni roz- 3Q topionego metalu warstwe tlenku, po czym stól odlewniczy obraca sie za przykladowym ruchem przerywanym o jeden skok. Po sciagnieciu tlen¬ ków z odlanego metalu przykrywa sie forme odlewnicza wypelniona metalem przewaznie bla- 35 cha cynkowa o grubosci od 2 do 4 mm. Po pew¬ nym okresie w czasie obrotu stolu odlewniczego forma odlewnicza dostaje sie pod instalacje zao¬ patrzona w rurki wyposazone w otworki, którymi wyplywa na przyklad oczyszczony gaz ziemny lub 4ft inny gaz palny o stosunkowo wysokiej kalorycz- nosci.Spalanie gazu wyplywajacego z równoleglych rurek do form odlewniczych reguluje sie tak, aby nad sama forma odlewnicza, przykryta blacha, utrzymac atmosfere redukujaca. Formy odlewnicze po wyjsciu z pod instalacji sluzacej do spalania gazów palnych sa w dalszym ciagu przykryte blachami cynkowymi. Blachy cynkowe zdejmuje sie po calkowitym skrzepnieciu wlewka przed jego wyciagnieciem z formy odlewniczej.Zastosowanie sposobu odlewania wedlug wyna¬ lazku w sposób nieoczekiwany spowodowalo pra¬ wie calkowicie usuniecie z powierzchni walcowa¬ nych blach cynkowych wad w postaci pecherzy.Przed zastosowaniem wynalazku ilosc wybraków z tego tytulu dochodzila nawet do kilkunastu pro¬ cent szczególnie w przypadku gdy zawartosc kad¬ mu przekraczala granice 0,08°/o wagowych Cd. PL