Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.XIL1967 54331 KI. 5 a, 11 MKP E 21 b UKD Urzedu Patentowego Polskiej Rz&"z\^'») LP-:^i Wspóltwórcy wynalazku: Aleksander Górecki, Romuald Kruk, inz. Ze¬ non Zaleski, mgr inz. Mieczyslaw Matenko Wlasciciel patenu: Przedsieborstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wode, Warszawa (Polska) Urzadzenie do deglinizacji warstwy wodonosnej oraz renowacji otworów studziennych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, za po¬ moca którego mozna w sposób szybki, tani i nie¬ zawodny odilowywac (deglinizowac) podklady wo¬ donosne przy wierceniu studzien systemem obro¬ towym z zastosowaniem pluczki ilowej nawet w najciezszych warunkach hydrologicznych, zwlasz¬ cza gdy zachodzi koniecznosc schodzenia na wiek¬ sze glebokosci przy wykonywaniu ujec wody z otworów czwarto i trzeciorzedowych oraz doko¬ nywac renowacji istniejacych studni w celu zwiek¬ szenia ich wydajnosci.Znane sposoby odilowania warstwy wodonos¬ nej i filtrów wymagaja stosowania calych zesta¬ wów róznorodnych, skomplikowanych i kosztow¬ nych urzadzen, za pomoca których mozna doko¬ nywac tylko odilowania filtru, natomiast do plu¬ kania zewnetrznego filtru urzadzenia sa nieznane.W studniach bedacych w eksploatacji nastepuje zjawisko stopniowego zmniejszania sie wydajno¬ sci, spowodowane wytracaniem sie zwiazków ze¬ laza, które powoduja stopniowe i ciagle zatyka¬ nie siatki filtracyjnej oraz szybkie wytwarzanie sie strefy cementacyjnej wokól filtru. Sa to zja¬ wiska wyjatkowo szkodliwe dla prawidlowej pra¬ cy studni. Z uwagi na wyzej wymienione przyczy¬ ny, zachodzi koniecznosc przeprowadzania reno¬ wacji studni, wykonywanych najczesciej w dwóch etapach. W pierwszym etapie wybiera sie ewen¬ tualnie zasyp z wnetrza filtru i przeprowadza pompowanie pomiarowe. 10 15 20 30 W przypadku nieuzyskania zadanej ilosci wo¬ dy, przystepuje sie do drugiego etapu, to jest do wyciagania filtru, przewiercenia warstwy wodo¬ nosnej kilkakrotnie, ponownego filtrowania oraz pompowania oczyszczajacego i pomiarowego. Wa¬ da tych sposobów jest duza pracochlonnosc i wy¬ sokie koszty wykonania. Stosowane sa równiez przy renowacji studni sposoby obróbki filtrów przy uzyciu kwasów w polaczeniu z metodami me¬ chanicznymi. Wada tych sposobów i urzadzen sa trudnosci lub niemozliwosc wprowadzenia przy¬ rzadu do przemywania wnetrza filtru w przy¬ padku, gdy obudowa studni w strefie nadfiltro- wej posiada wstawki zwezajace jej przeswit.Wyzej wymienione wady i niedogodnosci wy¬ nikle ze sto&owania znanych urzadzen eliminuje calkowicie urzadzenie wedlug wynalazku, które w zaleznosci od warunków hydrologicznych i dobo¬ ru rozwiazania konstrukcyjnego zespolu osadni- kowo-filtrujacego zamontowuje sie pod czescia ro¬ bocza filtru, badz jako zakonczenie rury podfil- trowej.Urzadzenie umieszczone na stale w otworze stu¬ dziennym, umozliwia renowacje studzien w spo¬ sób dalej opisany.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawio¬ ne tytulem przykladu na rysunku w przekroju po¬ dluznym. Sklada sie ono z dwóch odcinków rur 1 i 2, z których rura 2 o mniejszej srednicy i po¬ siadajaca mniejsza dlugosc jest wmontowana 5433154331 wspólsrodkowo we wnetrzu drugiej rury 1. W wy¬ niku uzyskano przestrzenna komore pierscieniowa, ograniczona po bokach sciankami wspomnianych rur 1 i 2, a od dolu i góry zamknieta dnem 3 i przykrywa 4. Mniej wiecej w polowie wysokosci komory jest przyspawana do bocznych scianek rur 1 i 2 pozioma scianka 5, dzielaca cala prze¬ strzen na dwie mniejsze komory 6 i 7. W celu umozliwienia jednokierunkowego przeplywu me¬ dium pluczacego z jednej komory do drugiej, w poziomej sciance 5 sa przewidziane otwory w po¬ staci zaworowych gniazd 8 zamykanych kulowymi zaworami 9 pracujacych w prowadnicach 10.Przykrywa 4 jest zaopatrzona w wspólsrodko¬ wo usytuowany otwór, iw który wchodzi glowica 11 lacznika przewodu Wiertniczego, zaopatrzona w otwór zasilajacy 12. W celu uszczelnienia docisko¬ wego polaczenia glowicy 11 lacznika z przykrywa 4 urzadzenia, glowica ppsiada zamocowany na sta¬ le kolnierz, 13 dociskajacy gumowa uszczelke 14.Uszczelka ta jest polaczona z kolnierzem na stale.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest na¬ stepujace: wtlaczane do przewodu wiertniczego za pomoca pompy medium pluczace przechodzi przez otwór 12 glowicy lacznika, wypelnia wnetrze ru¬ ry 2 i przez otwory 15 wykonane w jej dolnej czesci przedostaje sie do komory 6, z której po¬ przez kulowe zawory zwrotne 8, 9 przeplywa do górnej komory 7, a z niej poprzez otwory 16 wy¬ plywa na zewnatrz urzadzenia i plynac do góry napotyka na swej drodze plaszcz ilowy, który roz¬ mywa i wynosi na zewnatrz otworu studziennego.Kierunek obiegu medium pluczacego jest ozna¬ czony na rysunku za pomoca strzalki.Sprawne dzialanie urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku mozna uzyskac przez odpowiedni dobór liczby i srednio zaworowych gniazd 8, których suma¬ ryczna powierzchnia nie moze byc mniejsza od powierzchni przekroju przewodu zasilajacego IZ.Przedstawione na rysunku urzadzenie wedlug wynalazku jest w stanie przystosowanym do prze¬ prowadzania plukania filtrów podczas dokonywa¬ nia renowacji studni lub przeprowadzania pluka¬ nia zewnetrznego przy deglinizacji warstwy wo¬ donosnej. Plukanie to przeprowadza sie po pew¬ nym czasie, po dokonaniu plukania wewnetrzne¬ go, przy którym nalezy glowice 11 podniesc do góry za pomoca kolumny wiertniczej na wyso¬ kosc kilku centymetrów w celu wytworzenia wol- 5 hej przestrzeni przeplywowej miedzy uszczelka 14, a przykrywa 4. Wyplywajace do góry medium plu¬ czace wchodzi od.dolu do wnetrza filtru i oczysz¬ cza go od wewnatrz.Urzadzenie wedlug wynalazku jest niekosztow- 10 ne, latwe w zainstalowaniu i dziala bezawaryj¬ nie. Jego zastosowanie umozliwia w sposób szyb¬ ki i tani przeprowadzanie odilowywania warstw wodonosnych oraz dokonywania renowacji tych otworów studziennych, tyr których uprzednio zo- 15 stal umieszczony. -, PL