Opublikowano: 5.XII.1967 54208 KI. 47 g, 45/02 MKP F< f ¦ n UKD Twórca wynalazku: Janusz Rucki Wlasciciel patentu: Cieszynska Wytwórnia Urzadzen Chlodniczych, Cie¬ szyn (Polska) Zawór elektropneumatyczny trójdrozny z recznym sterowaniem awaryjnym P.rzedmiotem wynalazku jest elektropneuma¬ tyczny zawór trójdrozny uruchamiany cisnieniem czynnika przeplywajacego, przykladowo sprezonym powietrzem, sterowany pradem elektrycznym.Znane i dotychczas stosowane zawory tego ro¬ dzaju skladaja sie z korpusu zaworowego posia¬ dajacego jeden wlot i co najmniej dwa wyloty, z których jeden, nazywany wylotem roboczym po¬ laczony jest z komora zaworowa zaopatrzona w dwa przeciwsobne gniazda zaworowe, na prze¬ mian zawierane wzglednie otwierane za pomoca pary grzybków zaworowych polaczonych z soba w odpowiedni sposób.Wieksze zawory tego rodzaju wymagaja duzych sil do przemieszczania grzybków zawodowych i dla¬ tego bezposrednie elektromagnetyczne urucha¬ mianie byloby nieekonomiczne z powodu duzych mocy potrzebnych do wzbudzania elektromagnesu.Dlatego do otwierania i zamykania zaworów wy¬ korzystuje sie powszechnie cisnienie medium prze¬ plywajacego, dzialajacego na odpowiednio uksztal¬ towany tlok róznicowy, pilotowany przez niewiel¬ ki zawór elektromagnetyczny, który jest druga zasadnicza czescia skladowa tych zaworów. Zawo¬ ry takie wykazuja rózne niedomagania jak wraz¬ liwosc na zanieczyszczenia, stukanie i brzeczenie, oscylacje tloka róznicowego („pompowanie") oraz zupelny bezwlad w razie awarii zasilania elektro¬ magnetycznego zaworu pilotujacego.Ostatnia wada moze stac sie przyczyna wielkich 2 szkód gospodarczych, gdy na skutek bezwladu za- wo.ru zamrozony zostanie jakis proces technolo¬ giczny.Usuniecie tych wad i niedogodnosci oraz zwie¬ kszenie niezawodnosci dzialania bylo mysla prze¬ wodnia powstania konstrukcji trójdroznego zawo¬ ru elektropneumatycznego wedlug wynalazku, przedstawionego na zalaczonym rysunku. Zawrór ten sklada sie z odpowiednio uksztaltowanego korpusu 17, w którym znajduje sie komora zawo¬ rowa, zaopatrzona w dwa gniazda zaworowe za¬ mykane na przemian grzybkami 16 i 19 pola¬ czonymi ze soba za pomoca wydluzonej dyszy 18 umocowanej w dnie tloka róznicowego 26.Na korpusie zaworowym 17 przytwierdzony jest elektromagnetyczny zawór pilotujacy, przy czym polaczenie tych czesci jest uszczelnione elastyczna przekladka 29 wystajaca pierscieniowo do komo¬ ry tlokowej.Zawór pilotujacy sklada sie z cewki wzbudza¬ jacej 37 oraz obwodu magnetycznego zlozonego z nabiegunników 1 i 30, ferromagnetycznej oslony cewki 8, .rurki niemagnetycznej 3 oraz ruchomej zwory 7. Zwora ta posiada na obu koncach grzyb¬ ki zaworowe 4 i 27, które na przemian, w zalez¬ nosci od polozenia zwory zamykaja wzglednie otwieraja przeloty nabiegunnika 1 oraz dyszy 18.Nabiegunnik 1 stanowi wraz z nakretka kolpa¬ kowa 42, przyciskiem awaryjnym 12 zaopatrzo¬ nym w uszczelke 11, sprezyne 9 oraz przewodem 54 2083 43 przylaczonym do krócca wlotowego korpusu 17 — dodatkowy, .recznie sterowany zawór pomoc¬ niczy awaryjny.Dzialanie zaworu wedlug wynalazku jest na¬ stepujace. W stanie bezpradowym przelot robo- 5 czy przez zawór jest zamkniety, poniewaz cisnie¬ nie srodka przeplywajacego dzialajace na tlok róznicowy 26, poprzez przewód 43, wiercenia w nabiegunniku 1 oraz przeswit miedzy rurka nie¬ magnetyczna 3 a zwora 7 przyciska grzybek za- io . I worowy ^6 do przynaleznego gniazda w korpusie %™ t t.7? IV wlóczeniu $'radu- do cewkf 37 sily wzbu¬ dzonego pola magnetycznego przyciagaja zwore 7 do nabiegunnika 1, którego przelot zostaje zam¬ kniety grzybkiem 4. Równoczesnie odsloniety zo- i5 staje przelot dyszy 18 na skutek czego róznicuje sie cisnienie po obu stronach tloka 26 a w wyni¬ ku tego tlok zostaje wypchniety w góre az do oparcia sie jego krawedzi o uszczelke 29. Jedno¬ czesnie grzybek zaworowy 16 otwiera przynalezne 20 gniazdo robocze natomiast grzybek 19 zamyka przynalezne do niego gniazdo wydechowe. Tym sposobem zawór uzyskuje pozycje robocza. Po wylaczeniu pradu elektrycznego zwora 7 opada odslaniajac przelot przez nabiegunnik 1 i zamy- 25 kajac przelot przez dysze 18 na skutek czego wzrasta cisnienie w komorze tlokowej powodu¬ jac przesuniecie tloka róznicowego 26 w dól i tym samym zamkniecie gniazda wlotowego grzybkiem 16 oraz otwarcie gniazda wydechowego przez od- 30 suniecie grzybka 19.W ten sposób ustala sie stan spoczynkowy za¬ woru. W .razie braku pradu elektrycznego mozna zawór uruchomic recznie naciskajac przycisk awa¬ ryjny 12 do oporu. Na skutek odsuniecia uszczel- 35 ki 11 od gniazdka w nakretce kolpakowej 42 oraz zamkniecia przewodu 43 nastepuje spadek cisnienia w komorze tloka róznicowego 26 i za tym wystepuja Wszystkie dalsze konsekwencje zróznicowania cisnienia po obu stronach tloka 26 40 4 powyzej opisane. Po zwolniittitt przycisku 12 pra¬ ca zaworu odbywa sie w odwrotnej kolejnosci a w wyniku tego przelot robocza iaworu zostaje zamkniety a przelot wydechowy zostaje otwarty tak, ze zawór znajduje sie z powrotem w poloze¬ niu spoczynkowym. PL