Opublikowano: 18.XIL1967 MKP UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Marian Kobylinski Wlasciciel patentu: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, War¬ szawa (Polska) Uklad zabezpieczajacy odgalezienia elektroenergetycznej linii napowietrznej sredniego napiecia Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpiecza¬ jacy odgalezienia elektroenergetycznej Unii napo¬ wietrznej sredniego napiecia, powodujacy samo- czynne odlaczenie trwale 'uszkodzonego odgalezie¬ nia od linii glównej, która wraz z pozostalymi od¬ galezieniami ipozostaje nadal w eksploatacji.Powszechnie stosowane do przesylania energii elektrycznej linie napowietrzne sa narazone na stosunkowo czesto wystepujace uszkodzenia, spo¬ wodowane zwarciami na skutek wyladowan atmo¬ sferycznych. Uszkodzenia linii wywoluja przerwy w dostawie enemgii elektrycznej dla licznej rzeszy odbiorców 'rozmieszczonych na duzym obszarze za¬ silania, przyczyniajac sie tym samym do powsta¬ wania znacznych sitrat materialnych.Obecnie w liniach (napowietrznych stosuje sie powszechnie automatyke jednokrotnego samoczyn¬ nego .ponownego zalaczania (SPZ) pozwalajaca na likwidowanie tylko zaklócen przemijajacych. Wy¬ mienione urzadzenie nie zabezpiecza zatem przed uszkodzeniami trwalymi, (powstajacymi zarówno w linii glównej, jak i na jej odgalezieniach, w któ¬ rych na skutek wyposazenia linii w automatyke SPZ nie moga Ibyc zastosowane bezpieczniki.W iprzypadku uszkodzen trwalych nastepuje wiec wylaczenie calej linii, przy czym odszukiwanie uszkodzonego miejsca jesit bardzo uciazliwe i po¬ chlania duzo czasu.Wymienionych wad jest calkowicie pozbawiony uklad zabezpieczajacy odgalezienia wedlug wy- 15 20 25 nalazku, który umozliwia isamoczynne odlaczenie trwale uszkodzonego odgalezienia, przy czym inne odgalezienia nieuszkodzone pozostaja nadal w nor¬ malnej eksploatacji.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze zainstalowane na poszczególnych odgalezieniach linii napowietrznej siamoozynne odlaczniki sa wy¬ posazone w wyzwalacze o odwróconym dzialaniu, przy czym odlaczniki te wspólpracuja bez obwo¬ dów pomocniczych z wylacznikiem pola liniowego, który jest zaopatrzony w aultomaityke dwukrotne¬ go iSPZ ii jest zainstalowany nia linii glównej w rozdzielni zasilajacej.Wyzwalacze o odwróconym dzialaniu powoduja nazbrojenie mechanizmu odlacznika przy przeply¬ wie pradu zwarcia w czasie samoczynnego Eala- czenia wylacznika po pierwszej przerwie bezpra- dowej,, a nastepnie otwarcie tego odlacznika po ustaniu przeplywu pradu zwarcia wskutek dru¬ giego wylaczenia linii wymienlionym wylaczni¬ kiem. Dzieki tak pomyslanemu ukladowi ostatecz¬ ne zalaczenie wylacznika, nastepujace po drugiej przerwie bezpradowej, wywola normalny przeplyw pradu w calej linii za wyjatkiem odgalezienia z otwartym odlacznikiem.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia rozgaleziona linie napowietrzna sredniego napiecia zabezpie¬ czona ukladem wedlug wynalazku, fig. 2 — wy¬ kres wielkosci pradu w funkcji czasu w przypad- 5419354193 * ku zwarcia przemijajacego, a fig. 3 — wykres tych samych zaleznosci, lecz w odniesieniu do zwarcia trwalego.Na fig. 1 uwidoczniono — stacje transformato¬ rowa 1, na przyklad 110/15 kV, rozdzielnie zasi¬ la jaca 2, wylacznik Ippla liniowego 3, wyposazony w automatyke dwukrotnejgo samoczynnego ponow¬ nego zalaczania SPZ, zainstalowany w rozdzielni 15 kV, samoczynny odlacznik 4 z wyzwalaczaini o odwróconym dzialaniu, zainstalowany na po¬ szczególnych odgalezieniach linii napowietrznej. oraz stacje „ transformatorowe 5, ustawione na krancach odgalezien.Samoczynny uklad zabezpieczajacy odgalezienia linii napowietrznej wedlug wynalazku funkcjonu¬ je w nastepujacy sposób.W przypadku pojawienia sie zwarcia przemija¬ jacego w dowolnym miejscu na odgalezieniu na¬ stepuje bezzwloczne^ tj. w czasie ^ = 0,15 sek. (fig. 2), wylaczenie wylacznika 3, spowodowane zadzialaniem pierwszego cyklu automatyki SPZ w tym wylaczniku. Mechanizm powodujacy samo¬ czynne otwarcie odlacznlika 4, zainstalowanego na odgalezieniu, jest tak zbudowany, ze dla jego nazbrojenia konieczny jest przeplyw pradu zwar¬ cia przez wyzwalacze w czasie okolo 1 sek.Na skutek zróznicowania czasów zadzialania wylacznika 3 i odlacznika 4 wylaczane jest bez¬ zwlocznie przez wylacznik 3 kazde zwarcie prze¬ mijajace, powstale zarówno w linii glównej jak i na jej odgalezieniu, nie wywolujac przy tym za¬ dzialania odpowiedniego odlacznika 4» Po przerwie bezpradowej trwajacej tj = 0,5 sek. nastepuje po¬ nowne zalaczenie linii, przez która plynie normal¬ ny prad.Natomiast w (przypadku wystapienia zwarcia trwalego w odgalezieniu, pierwszy cykl SPZ na¬ stepuje jak przy zwarciu przemijajacym (fig 3).Ponowne zalaczenie wylacznikiem 3 po uplywie czasu t2 = 0,5 sek. wykazuje nadal prad zwarcia, którego ustalony czas przeplywu wynosi okolo t3 = 1 sek. Ten czas wystarczy juz do nazforojenia mechanizmu odlacznika 4 wskutek czego natych¬ miast po drugim wylaczeniu wylacznika 3 otwiera " sie ten odlacznik 4, przez który plynal upirzednio £rad zwarcia. Nastepne zalaczenie wylacznika S po drugiej przerwie bezpradowej trwajaeej t4 = = 0,5 sek. zasila cala linie rozgaleziona za wy¬ jatkiem trwale uszkodzonego odgalejriehiS^ldriirego szybkie odszukanie nie przedstawia juz zadnych trudnosci.Eksploatacja ukladu wedlug wynalazku pozwoli uzyskac duze korzysci przez ograniczerie do mi¬ nimum liczby odbiorców, pozbawionych energii elektrycznej na skutek trwalych uszkodzen linii napowietrznej. Zaleta tego ukladu jest jego nie¬ zawodnosc dzialania^ wynikajaca z bardzo prostej budowy vjdziaki której nie jest wymagane stosowa¬ nie zadnych dodatkowych polaczen obwodów po- mocniczych „pomiedzy wylacznikiem, a~ odlajczni- kami, stanowiac tym samym bezprzewodowe po¬ wiazanie tych elementów. 10 15 25 35 PL