Przedmiotem niniejszego wynalazku jest czytnik blokowy tasmy dziurkowanej umozliwiajacy rów¬ noczesny odczyt calego zespolu informacji, zawar¬ tego w postaci otworów wycietych w kilku rze¬ dach tasmy, tworzacych tak zwany blok informa¬ cji. Czytnik wedlug wynalazku jest przy tym wy¬ posazony w mechanizm przesuwu tasmy zlozony z silnika, spelniajacego role sprezyny elektrycznej, z zespolu wyzwalajaco-blokujacego i z zespolu tlu¬ miacego koncowa faze ruchu silnika.Znane dotychczas czytniki mozna ogólnie podzie¬ lic na czytniki seryjne umozliwiajace kolejne od¬ czytywanie informacji poszczególnych kolejnych rzedów tasmy dziurkowanej, oraz czytniki bloko¬ we sluzace do jednoczesnego odczytywania calego zespolu informacji zawartych w kilku rzedach ot¬ worów tasmy, tworzacych tak zwany blok infor¬ macji.Znane dotychczas czytniki blokowe sa zwykle wyposazone w mechanizm sluzacy do skokowego przesuwania tasmy o odcinek odpowiadajacy dlu¬ gosci bloku informacyjnego, przy czym mechanizm ten jest najczesciej zaopatrzony w krzyz maltanski i w uklad przekladni zebatych napedzajacych kól¬ ko przesuwu tasmy. Zasadnicza wada tego typu mechanizmu jest trudnosc uzyskania takiej doklad¬ nosci wykonania, która zapewnialaby wystarczaja¬ co dokladne pozycjonowanie tasmy w polozeniu odczytu tak, aby wszystkie elementy stykowe ze¬ spolu czytajacego pokryly sie z odpowiednimi 10 15 25 80 2 otworami w tasmie. W celu umozliwienia doklad¬ nego zatrzymywania oraz lagodnego uruchamiania przesuwu tasmy mechanizmy te sa ponadto wypo¬ sazone w zespól sprzegiel i hamulców elektromag¬ netycznych komplikujacych budowe, a co za tym idzie zmniejszajacych pewnosc dzialania urzadzen.Inna wada czytników blokowych, których me¬ chanizmy napedowe sa zaopatrzone w krzyz mal¬ tanska jest odpowiadajacy cyklom pracy czytnika obrót krzyza o kat srodkowy wynoszacy najczes¬ ciej 90°. Powoduje to z jednej strony koniecznosc stosowania przekladni przyspieszajacych, albo tez z kólkami o stosunkowo duzej srednicy, a ponadto wplywa na zmniejszenie dokladnosci przesuwu zwiazane ze zwiekszeniem bezwladnosci elemen¬ tów ruchomych i koniecznoscia przeprowadzenia dokladnego podzialu pelnego obrotu na kat podzia- : lu krzyza maltanskiego.Przeprowadzono równiez próby stosowania w czytnikach blokowych mechanizmów napedowych wyposazonych w sruby lub kola zebate o zazebie¬ niu nieciaglym, jednak maja one podobne wady jak wyposazenie w krzyz maltanski, zwlaszcza zas charakteryzuje sie stosunkowo niewielka doklad¬ noscia pozycjonowania tasmy.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie opi¬ sanych wyzej wad czytników blokowych, których mechanizmy napedowe sa wyposazone w krzyz maltanski lub przekladnie o zazebieniu nieciaglym zwlaszcza zas zwiekszenie dokladnosci pozycjono- 541333 wania tasmy przy równoczesnym wyeliminowaniu duzych przyspieszen w czasie rozruchu i zatrzymy¬ wania.W tym celu czytnik blokowy wedlug wynalazku posiada mechanizm przesuwu tasmy zlozony z sil¬ nika spelniajacego role sprezyny elektrycznej, po¬ laczonego z kólkami przesuwajacymi tasme za po¬ moca przekladni lancuchowej oraz zespól blokuja- co-wyzwalajacy, który ma dzwignie katowa za¬ opatrzona na jednym ramieniu w ciezarki i osa¬ dzona obrotowo na osi zamocowanej do dzwigni mechanizmu* otwierajacego i zamykajacego zespól odczytujacy i uruchamiana przez ruch bezwladny dzwigniv (Jzwignia *fcatowa o która opiera sie za¬ czep polaczony z walem silnika. Dzieki opisanej konstrukcji czytnika uzyskuje sie zarówno plynny rozruch jak i lagodne zatrzymywanie tasmy a tym samym mozliwosci jej dokladnego pozycjonowa¬ nia. Ponadto umozliwia ono wykonanie cyklu prze¬ suwu tasmy za pomoca jednego pelnego obrotu za¬ równo silnika jak i1 kólek przesuwajacych, dzieki czemu eliminuje sie koniecznosc stosowania dodat¬ kowych przekladni oraz zwieksza sie dokladnosc przesuniecia.Czytnik blokowy wedlug wynalazku charaktery¬ zuje sie w stosunku do znanych czytników znacz¬ nie prostsza konstrukcja, gdyz eliminuje koniecz¬ nosc stosowania hamulców i sprzegiel elektromag¬ netycznych a tym samym jest pewniejszy w dzia¬ laniu. Doswiadczenie wykazalo, ze umozliwia on bezawaryjne odczytanie okolo 10.000.C00 informa¬ cji blokowych.Wynalazek zostanie wyjasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia czytnik w widoku z przo¬ du, fig. 2 — czytnik w przekroju wzdluz linii AA na fig. 1, a fig. 3 przedstawia czytnik w przekroju BB na fig. 2.Czytnik wedlug wynalazku sklada sie z nastepu¬ jacych podstawowych zespolów: z zespolu czytaja¬ cego, z elektromagnetycznego mechanizmu otwie¬ rajacego i zamykajacego zespól czytajacy, z ze¬ spolu przesuwu tasmy, z zespolu wyzwalajaco-blo- kujacego oraz zespolu tlumiacego.Czytnik przedstawiony przykladowo na rysunku jest wyposazony w zespól czytajacy stykowy, który sklada sie z czesci stykowej 1 polaczonej na stale z obudowa 2 czytnika oraz z czesci ruchomej 3, polaczonej ze szczeka 4 mechanizmu otwierajacego i zamykajacego zespól czytajacy.Czesc stykowa 1 zespolu czytajacego jest zaopa¬ trzona w uklad wzajemnie odizolowanych od sie¬ bie nieruchomych styków 5, natomiast czesc ru¬ choma 3 — w zespól wysuwnych styków 6, znaj¬ dujacych sie pod dzialaniem sprezynek 7. Miedzy stykami 5 zespolu 1 i stykami 6 zespolu 3 umiesz¬ czona jest tasma 8 z dziurkami 9 stanowiacymi od¬ powiednio zakodowana informacje, tasma 8 jest przesuwana ruchem skokowym w czasie gdy zespól czytajacy jest otwarty, czyli jego czesc 3 jest od¬ chylona, przy czym kazdorazowo dokonywany jest przesuw tasmy na odcinku 1, odpowiadajacym dlu¬ gosci bloku informacji (zawartego miedzy liniami przerywanymi 10 na fig. 2).Czytnik blokowy wedlug wynalazku moze byc 4 takze wyposazony równiez w innego rodzaju ze¬ spól czytajacy na przyklad pneumatyczny lub fo- toelektryczny.Mechanizm otwierajacy i zamykajacy zespól czy¬ tajacy sklada sie z dwóch elektromagnesów 11 i 12 miedzy którymi osadzona jest zwora 13 polaczona z dwuramienna dzwignia 14 osadzona obrotowo na osi 15. Po przeciwnej stronie zwory 13 jest przy¬ mocowana do dzwigni 14 szczeka 4 z czescia ru¬ choma 3 zespolu czytajacego.Mechanizm napedowy tasmy sklada sie z silni¬ ka 16 zasilanego w sposób staly pradem elektrycz¬ nym i spelniajacego role sprezyny elektrycznej.W tym celu silnik 16 ma uzwojenie o takim prze¬ kroju, które? zapobiega jego nadmiernemu grzaniu sie w czasie gdy jego walek jest mechanicznie za¬ blokowany, zas po jego zwolnieniu umozliwia po¬ wolny rozruch.Na walku 17 silnika 16 jest zaklinowane kólko lancuchowe 18, polaczone za pomoca lancucha 19 z kólkami lancuchowymi 20 i 21, na których sa za¬ klinowane kólka 22 i 23. przesuwu tasmy 8, zaopa¬ trzone w zabki, które trafiaja w otworki prowad- nikowe tasmy. Obwód kólek 22 i 23 jest przy tym równy dlugosci 1 bloku informacji tak, ze przesu¬ nieciu tasmy o odcinek 1 odpowiada jeden pelny obrót kólek 2£ i 23.Zespól wyzwalajaco-blokujacy jest zaopatrzony w dzwignie katowa 24 osadzona obrotowo na osi 25 w dzwigni 14 i zaopatrzona z jednej strony w zderzak 27 wspólpracujacy z plytka oporowa 28 tej dzwigni 14 a z drugiej w ciezarki 29 zwieksza¬ jace bezwladnosc jej ruchu. Ponadto zespól ten sklada sie z dzwigni katowej 30 odchylanej z polo¬ zenia równowagi w chwili obrotu dzwigni 14 przez uderzenie ciezarków 29 i wspólpracujacej z zacze¬ pem 31 zaklinowanym na walku 17 silnika 16. Ze¬ spól tlumiacy, który sluzy do stopniowego zmniej¬ szania predkosci przesuwu tasmy w jego etapie koncowym sklada sie z jednoramieninej dzwigni 32 osadzonej obrotowo na osi 33 i zaopatrzonej w srodkowej czesci w krazek toczny 34 wspólpra¬ cujacy z krzywka 36 zaklinowana na walku 17 silnika, na koncu zas polaczona przegubowo z po- pychadlem 35, którego zakonczenie 37 stanowi za¬ wór kulowy zamykajacy otwór 38 w tloczku 39 osadzonym przesuwnie w cylindrze 40, zaopatrzo¬ nym w maly otworek wylotowy 40a. Czytnik we¬ dlug wynalazku jest ponadto korzystnie wyposazo¬ ny w zespól impulsowy zlozony z wykonanego z materialu izolacyjnego krazka 41 zaklinowanego na walku 17 i zaopatrzonego w metalowy styk 42, zwierajacy w koncowej fazie obrotu silnika styki 43 osadzone na wieszakach 45 w podstawie 44.W polozeniu czytnika przedstawionym na fig. 2 zespól czytajacy jest zamkniety przy czym styki ruchome 6 przechodzace przez otworki 9 tasmy dziurkowanej 8 stykaja sie ze stykami 5 czesci 1, natomiast inne styki 6 nie natrafiajace na otwory 9 w tasmie 8 sa odizolowane od odpowiednich sty¬ ków 5. Wskutek tego zespól odczytujacy przekazu¬ je odpowiednia informacje o rozmieszczeniu dziu¬ rek w bloku informacji tasmy w postaci zespolu impulsów elektrycznych, zas po przekazaniu infor¬ macji powoduje przelaczenie ukladu zasilania elek-54183 5 6 tromagnesu w ten sposób, ze elektromagnes 12 przyciaga zwore 13 w górne polozenie. W wyniku tego nastepuje obrót dzwigni 14 a tym samym od¬ suniecie szczeki 4 z czescia ruchoma 3 zespolu czy¬ tajacego.W koncowej fazie tego ruchu zwora 13 uderza o rdzen elektromagnesu 12 zas poruszajaca sie wraz z dzwignia 14 dzwignia katowa 24 uderza sila bez¬ wladnosci ciezarków 29 w dzwignie katowa 30 po¬ wodujac jej obrót i zwolnienie zaczepu 31 a tym samym odblokowanie ruchu obrotowego silnika 16.Silnik 16 obraca wówczas walek 17 i kólko lan¬ cuchowe 18, którego ruch przenoszony jest za po¬ moca lancucha 19 i kólek 20 i 21 na kólka 22 i 23 przesuwajace tasme 8. Srednica kólek 22 i 23 jest przy tym tak dobrana, ze ich obwód równy jest dlugosci 1 bloku informacji zas przekladnia lancu¬ chowa ma przelozenie 1":"* 1" wsTtutek czego" przesu-~ nieciu tasmy 8 o dlugosc tego bloku odpowiada pel¬ ny obrót kólek 22 i 23 oraz silnika 16. Po dokona¬ niu pelnego obrotu dalszy ruch silnika lii zostaje uniemozliwiony przez dzwignij 3fr, fctóra ppwrócila w poczatkowe polozenie,ljiokujac%ola lem 17 silnika 16 zaczep31.' T" W celu wyeliminowania r £waliownyeh zmian predkosci ruchu w czasie^anjowajnia które mogly¬ by spowodowac wzrost naprezen: a nawet zerwa= nie tasmy 8 jak równiez uszkodzenie lub rozregu¬ lowanie mechanizmu napedowego krzywka 36 Za¬ klinowana na walku 17, unosi" w koncowej fazie obrotu silnika 16 polaczony z nia za pomoca dzwig¬ ni 32 popychacz 35 którego zawór 'kulowy 37 za¬ myka otwór 38 w unoszonym do g4ry tloku 39.Wskutek tego zawarte w cylindrze ^0FiA zamkniete tlokiem 39 powietrze wytlaczane zostaje fejrzez mia¬ ly otworek 40a wykonany w dnie cylindfa^równor v czesnie tlumiac nagle zmiany ruchu silnika 16.Dzieki temu mozliwe jest-'plonne zatrzymanie tas¬ my 8 i uzyskanie jei, t)ardzo dokladnego pozycjo¬ nowania wzgledem styków 6 iL "'Vr W koncowej fazie obrotu silnika 16 styk meta¬ lowy 42 krazka 41 powoduje zestyk styków 43 i wy¬ slanie odpowiedniego impulsu do zespolu elektro- nicznego, sygnalizujac zakonczenie przesuwu tas¬ my. Wskutek tego zespól elektroniczny przekazuje impuls powodujacy wylaczenie elektromagnesu 12 oraz wlaczenie elektromagnesu 11, a tym samym przesuniecie zwory 13 do dolu, obrót dzwigni 14 5 i zamkniecie zespolu czytajacego. Czytnik jest wówczas gotowy do nastepnego cyklu pracy, Czytnik blokowy wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do wprowadzania infor¬ macji do elektronicznych ukladów liczacych w szczególnosci ukladów numerycznego sterowania obrabiarek. PL