24.XII.1962 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 20.X.1967 54125 KI. 21 c, 59/65 MKP H 02 p ftlftUOTEKA 6jli Wspóltwórcy wynalazku: H. Krantz, R Muller Wlasciciel patentu: VEB Technisch — Physikalische Werkstatten, Thal- heim (Erzgeb.) (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sposób sterowania dwufazowych silników rewersyjnych oraz uklad polaczen do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu sterowania dwufazo¬ wych silników rewersyjnych, jak równiez ukladu polaczen do stosowania tego sposobu, zrealizowane¬ go za pomoca tranzystorowego czlonu sterujacego, który ustala zarówno kierunek jak i liczbe obro¬ tów tych silników.Znane sa czlony sterujace, w których porówna¬ nie napiecia wymaganego z napieciem istniejacym dokonywane jest przy uzyciu synchronicznie stero¬ wanych wylaczników ultraszybkich, a napiecie wy¬ magane podawane jest z lampy stabilizacyjnej.Urzadzenie to posiada jednak te zasadnicza wade, ze wystepuje w nim znaczne zuzycie styków wy¬ lacznika ultraszybkiego.Nastepnie znane sa czlony sterujace, które doko^ nuja porównania napiecia wymaganego z napie¬ ciem istniejacym za pomoca mostka z lampa sta¬ bilizacyjna i napiecie przekatnej mostka podawa¬ ne jest do magnetycznego wzmacniacza, a stad do uzwojenia sterujacego silnika rewersyjnego. Taki uklad posiada jednak bardzo duzy ciezar i gwa¬ rantuje jedynie powolna regulacje.Znane sa równiez czlony sterujace, w których napiecie z przekatnej mostka doprowadzane jest poprzez wzmacniacz magnetyczny do przekazników przelaczajacych, wskutek czego uzwojenie silnika rewersyjnego moze byc przelaczane na oba kierun¬ ki obrotów.Znany jest ponadto uklad do sterowania silników rewersyjnych, w którym zaleznie od polaryzacji 10 25 80 2 napiecie przekatnej ukladu mostkowego doprowa¬ dzone do podwójnej triody tak ja wysterowuje, ze podlaczony do ukladu dwupolówkowy prostownik przewodzi prad tylko w jednym okreslonym kie¬ runku do uzwojenia wzbudzajacego silnika, przy czym sklada sie on zarówno z pradu wyprostowa¬ nego jak i skladowej wyzszej harmonicznej pradu zmiennego. W zaleznosci od ujemnego napiecia siatkowego triody, które jest nieograniczane co do wielkosci, przeplywa prad szczatkowy poprzez uzwojenie sterujace silnika nawet w polozeniu spo¬ czynkowym.Oprócz tego szybkosc regulacji silnika rewersyj¬ nego zalezna jest od wielkosci róznicy napiec istnie¬ jacego i wymaganego, w wyniku czego przy ma¬ lych tych róznicach osiagalna jest tylko nieznaczna szybkosc regulacyjna i dlatego dla napedów urza¬ dzen, w których róznica tych napiec jest niewielka, regulacja przebiega na ogól powoli.Celem wynalazku jest realizacja takiego sposobu oraz ukladu polaczen do sterowania dwufazowych silników rewersyjnych, który gwarantowalby mo¬ zliwie szybka ich regulacje niezaleznie od wielkosci róznicy napiec istniejacego i wymaganego przy za¬ stosowaniu srodków elektronicznych.Zgodnie z wynalazkiem osiagniete to zostalo glównie dzieki temu, ze sterowanie tych silników zrealizowane jest za pomoca zmieniajacego sie w swej biegunowosci napiecia przekatnej mostka, przy czym zaleznie od zmian biegunowosci napie- 54125cla istniejacego,, wystepujace rózne napiecia na przekatnej mostka, po ewentualnym koniecznym ich wzmocnieniu i ograniczeniu ich amplitudy wy- sterowuja przeciwsobny uklad spustowy (triger), który z drugiej strony zaleznie od stanu pracy jed¬ nego z tranzystorów przeciwsobnego stopnia prze¬ laczajacego otwierany jest skokowo,, dzieki czemu prad kolektorowy tych tranzystorów zaleznie od kierunku przeplywu odpowiednio; !rfrzbiidz# uzwo¬ jenia sterujace silnika rewersyjnego.* Na przekatnej mostka podlaczony jest uklad ,l Xograniczaja;cy przeciwsobnego- stopnia wzmocnie-* ¦'*'¦ nia pradu stalego, który polaczony ¦iest--z'".'przeciw- s sobny' stopien przelaczajacy, w którym obwód ba¬ za — emiter polaczony jest z uzwojeniem steruja¬ cym silnika rewersyjnego. Uklad ograniczajacy, utworzony jest ^oporników i ograniczników (dio¬ dy Zenera), przy czymj ograniczniki te polaczone sa wzajemnie przeciwnymi biegunami.Uzwojenie sterujace silnika polaczone jest jed¬ nym koncem do srodkowego wyprowadzenia prze¬ ciwsobnego uzwojenia transformatora, silnikowego, drugim zas koncem do obu emiterów tranzystoro¬ wych przeciwsobnego stopnia przelaczajacego, któ¬ rych kolektory kazdorazowo poprzez diody prze¬ laczane sa na jeden z konców przeciwsobnego uzwojenia. Bazy przeciwsobnego stopnia przela¬ czajacego w polozeniu spoczynkowym posiadaja dodatni potencjal.Sposób sterowania silników rewersyjnych we¬ dlug wynalazku, oraz uklad polaczen do stosowa¬ nia tego sposobu objasniony bedzie blizej na przy¬ kladzie pokazanym schematycznie na rysunku.Istniejace napiecie prostowane zasila uklad mo¬ stkowy. Jedna galaz mostka utworzona jest z opor¬ nika i i z lampowego stabilizatora 2, dzieki któ¬ remu W punkcie 3 utrzymane jest niezmienne na¬ piecie. Druga galaz mostka utworzona jest z opor¬ ników 5, 6, 7. W przypadku kiedy wartosc napiecia istniejacego bedzie sie równala wartosci napiecia wymaganego, pomiedzy punktami 3 i 4 nie wysta¬ pi zadna róznica potencjalów, przy czym napiecie wymagane podawane jest z lampowego stabiliza¬ tora2. _ ...Róznica wartosci napiecia istniejacego i napiecia wymaganego okreslana jest wielkoscia, napiecia po¬ miedzy punktami 3 i 4. Napiecie to doprowadzane jest do przeciwsobnego ukladu stopnia wzmacnia¬ jacego, utworzonego z tranzystorów 16 i 17. Dla ochrony tranzystorów przed przeciazeniem, wzmac¬ niacz ten zaopatrzony jest w uklad ograniczajacy, utworzony z oporników 8, 11 oraz ograniczników 9, 10. Oba te ograniczniki polaczone sa z soba prze¬ ciwnie biegunowo tak, ze zaleznie od biegunowosci napiecia wejsciowego jeden z ograniczników pra¬ cuje przewodzaco, drugi zas blokuj aco. W przy¬ padku, kiedy napiecie przekatnej mostka bedzie wieksze od napiecia Zenera, przeplywajacy prad Zenera. przez te ograniczniki oraz oporniki 8 i 11 ogranicza napiecie-na wejsciu wzmacniacza pra¬ du stalego. Wzmacniacz utworzony z termistorów 12 i 13 oraz z oporników emitera 14 i 15 jest tak nastawiany w polozeniu spoczynkowym przez 54125 . 4 ' v.; 7.' dzielnik napiecia 18, 19, 20 i 21, ze oba tranzystory 16, 17 sa przewodzace w przypadku przylozenia nie¬ znacznego napiecia ujemnego. Przelaczajacy prze¬ ciwsobny uklad spustowy jest w taki sposób pod- 5 laczony w ukladzie^ ze podczas jego stanu pracy tranzystory 22, 23 sa* zamykane, a tranzystory 24 i 25 odblokowane: Przy doprowadzeniu do przeciw¬ sobnego wzmacniacza pradu stalego okreslonego napiecia o odpowiedniej biegunowosci, tranzystor 10 16 lub 17 bedzie blokowany.Czulosc ukladu spustowego i zwiazana z tym czulosc czlonu sterujacego nastawiana jest mecha¬ nicznie sprzezonymi z soba regulowanymi oporni¬ kami 26 i 27. Dzielnik napiecia 28*, 29= jest tak na- !5 stawiany, ze kiedy napiecie przekatneji mostka jest równe zero, tranzystory 30 i 3i sa nieprzewodzace.; Zmiana napiecia ,na przekatnej mostka przez jeden z ukladów spustowych spowoduje otwarcie tran¬ zystora 30 lub 31. Kolektory tych tranzystorów sa 20 kazdorazowo poprzez diody przelaczane na jeden z obu konców przeciwsobnego uzwojenia 33 trans- . formatora.' silnikowego. Uzwojenie sterujace 34 sil¬ nika znajduje sie na wyprowadzeniu srodkowego zaczepu przeciwsobnyeh uzwojen 33 jak równiez 25 na obu koncach emiterów. Kierunek obrotów sil¬ nika zalezny jest tylko od begunowosci napiecia przekatnej mostka. Stala liczba obrotów silnika na¬ tomiast jest niezalezna od tego napiecia. PL