Opublikowano: 25.IX.1967 54053 KI. 39 a*, 5/00 MKP B 29 c Sjoo UKD 678.027.77 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Kazimierz Grzegorczyk, Julian Konarski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Energetycznych „Energoprojekt" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Urzadzenie do odlewania zywic syntetycznych w podcisnieniu Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ lewania zywic syntetycznych w podcisnieniu.Znane sa urzadzenia do odlewania zywic synte¬ tycznych w podcisnieniu, których czesc robocza jest wykonana w postaci komory, w której umiesz¬ cza sie, pojedynczo formy. Ogrzewanie komory nastepuje za pomoca goracego oleju, krazacego w przewodach w scianach komory. Stosuje sie takze elektryczne grzejniki oporowe, umieszczone w sa¬ mej komorze. Rozwiazania te maja jednak powaz¬ ne wady. W pierwszym przypadku zwieksza sie zarówno koszt urzadzenia, jak równiez czas po¬ trzebny do wytworzenia odpowiedniej temperatu¬ ry. W drugim natomiast powazna czesc przestrzeni komory roboczej zajeta jest przez grzejniki, co wymaga budowania komór o zwiekszonych ga¬ barytach.W przypadkach odlewania mniejszych ksztaltek urzadzenia te nie sa w pelni wykorzystane, ponie¬ waz umozliwiaja prowadzenie procesu przy uzy¬ ciu tylko jednej formy. Otwarcie komory w celu wyjecia formy z gotowym odlewem i wlozenia na¬ stepnej pociaga za soba utrate prózni.W celu zaradzenia tym niedogodnosciom zbu¬ dowano juz ulepszone urzadzenia z obrotowym stolem, lecz ogrzewane za pomoca grzejników elek¬ trycznych. Zbudowano równiez urzadzenia do jed¬ noczesnego odlewania podcisnieniowego kilku odle¬ wów przy zastosowaniu dwupoziomowego stolu, sluzacego do umieszczania zbiorników z zywica 15 20 30 i form. Wada tych urzadzen jest koniecznosc sto¬ sowania tylu zbiorników, ile jest form.Urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje te wa¬ dy i pozwala na znaczne skrócenie czasu odlewania przez przyspieszenie procesu ogrzewania przez za¬ stosowanie ogrzewania indukcyjnego, które skra¬ ca czas ogrzewania do 30 min, podczas gdy w do¬ tychczasowych urzadzeniach czas ten wynosil oko¬ lo 2 godzin. Skraca sie dzieki temu nie tylko czas odlewania w przypadku duzych odlewów, kiedy w kotle znajduje sie tylko jedna forma, lecz ponadto uzyskuje sie równiez skrócenie czasu potrzebnego na wykonanie calej partii odlewów, ze wzgledu na mozliwosc umieszczenia w kotle kilku form jednoczesnie. Niezaleznie od tego, zastosowanie ogrzewania indukcyjnego pozwala na znaczne obni¬ zenie kosztów wykonania urzadzenia, oraz kosztów jego eksploatacji.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch zasadniczych elementów, mianowicie kotla roboczego i zbiornika na zywice. Kocial roboczy, w którym dokonuje sie napelniania form odlewni¬ czych zywica oraz utwardzania zywicy jest wypo¬ sazony w swej dolnej czesci w stól obrotowy.Temperature wymagana do utwardzenia zywicy osiaga sie przez ogrzewanie indykcyjne. Wzierniki w górnej pokrywie kotla umozliwiaja kontrole na¬ pelniania formy zywica, oraz obserwacje procesu jej utwardzania.Zbiornik zywicy jest umieszczony nad kotlem 5405354053 3 roboczym i polaczony jest z nim przewodem, przez który zywica przedostaje sie do formy umieszczonej we wnetrzu kotla. Zbiornik wraz z kotlem sa podlaczone do pompy prózniowej, co umozliwia odpowietrzanie zywicy. 5 Urzadzenie wedlug wynalazku uwidoczniono na zalaczonym rysunku przedstawiajacym urzadzenie wedlug wynalazku czesciowo w przekroju, oraz w widoku z boku.Urzadzenie sklada sie z roboczego kotla 1, który 10 *A jest polaczony za pomoca przewodu 2, sluzacego do doprowadzania zywicy do kotla 1, ze zbiornikiem 3 zywicy, umieszczonym nad kotlem 1. Kociol 1 jest w swej dolnej czesci wyposazony w obrotowy stól 4, który wprawia sie w ruch obrotowy za po- 15 moca pokretla 5, umieszczonego na zewnatrz kot¬ la, za posrednictwem odpowiedniej znanej prze¬ kladni, na przyklad lancuchowej, slimakowej, kól zebatych itp. Do kontroli wzrokowej napelniania formy zywica, oraz przebiegu jej utwardzania, w 20 górnej pokrywie 7 kotla umieszczone sa co naj¬ mniej dwa wzierniki 6, 6'. Zbiornik z kotlem sa podlaczone do nieprzedstawionej na rysunku pom¬ py prózniowej.Odlewanie elementów z zywic konstrukcyjnych za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku odbywa sie nastepujaco: Do zbiornika 3 wlewa sie odpowiednia ilosc zy¬ wicy, a w kotle 1 na stole obrotowym 4 umiesz- 30 cza sie formy. Nastepnie kociol 1 zamyka sie szczelnie za pomoca górnej pokrywy 7. Po dokre¬ ceniu srub 8 pokrywy .7 wlacza sie pompe próz¬ niowa, która wytwarza zadane podcisnienie w kotle 1 oraz w zbiorniku 3 zywicy. Pozwala to na 35 usuniecie z zywicy powietrza, a przy pewnym ogrzaniu wnetrza kotla ze znajdujacymi sie tam formami, równiez wilgoci w postaci pary. Para moze pochodzic od zawilgoconych form, zwlaszcza w przypadku, gdy sa one wykonane z materialów 40 higroskopijnych, na przyklad z gipsu. Odprowadze- 25 nie pary jest wazne, poniewaz jej obecnosc utrud¬ nia wlasciwe prowadzenie procesu odlewania.Po odpowietrzeniu zywicy i odprowadzeniu z kotla 1 pary nastepuje napelnianie form. Ze zbior¬ nika 3 przelewa sie do poszczególnych form od¬ powiednia ilosc zywicy. Po napelnieniu formy, co kontroluje sie przez wziernik, obraca sie stól 4 za pomoca pokretla 5 tak, zeby pod przewodem do¬ prowadzajacym ze zbiornika 3 zywice znalazla sie nastepna forma. Po napelnieniu wszystkich form znajdujacych sie w kotle 1, prowadzi sie proces utwardzania zywicy przez podwyzszenie tempe¬ ratury. Po utwardzeniu wyjmuje sie formy z kotla, zas z form gotowe odlane ksztaltki. PL