Znane jest wlaczanie w obwód wirnika trójfazowego silnika indukcyjnego o obcia¬ zeniu bardzo zmieninem, np, przy napedzie walcarek, oporu poslizgowego w celu uru¬ chomiania urzadzenjja buforowego. Dzieki wlaczeniu tego oporu spada ilosc obrotów silnika, co wywoluje wyladowanie energji zawartej w kole rozpedowem. Jezeli w cha¬ rakterze oporu 'poslizgowego zastosowac sam rozrusznik plynowy, ustawiajac go na stopien ostatni, poprzedzajacy jego zwar¬ cie, natenczas otrzymuje sie, zwlaszcza przy silnikach wielkich, poslizg zasadniczy nadmierny.Jezeli ponadto silnik indukcyjny zasi¬ lac w celu kompensacji faz przez trójfazo¬ wa wzbudnice obcowzbudna, wówczas na¬ piecie owej wzbudnicy musi pokrywac cal¬ kowity omowy spadek napiecia w oporze poslizgowym, wobec ozego zachodzi nie¬ znaczna tyllko kompensacja mocy jalowej.Gdyby znowu ze wzgledu na to nadac wlzibuidnicy wymiary wieksze, to przy mniej¬ szym oporze poslizgpwym otrzymalby sie wskutek zwiekszonego wzbudzenia silnie wyprzedzajacy spólczynnik mocy, co wy¬ wolaloby zbytnie naprezenia w wirniku silnika glównego.Dla sfprziegania silnika indukcyjnego, wyposazonego w trójfazowa wzbudnice ob- cowzbudna, i jednoczesnego uzyskiwania pozadanej kompensacji mocy jalowej, po¬ stepuje sie w mysl wynalazku w ten spo¬ sób, iz, w zaleznosci od obciajzenia, wlaczasie samoczynnie opór w uzwojenie wirnika z jednoczesnem cdpowiedniem samoczyii- nem nastawieniem sily wzbudzania trójfa¬ zowej maszyny wzbudzajacej. Samoczynne regulowanie mozna uskuteczniac w zalez¬ nosci badzto od wartosci odpowiednich czynników w sieci, badz od wielkosci tychze czynników w maszynach roboczych, np. w zaleznosci od zapotrzebowania mocy silni¬ ka w walcarkach, w których powinno po¬ wstawac dzialanie buforowe, a zatem zmia¬ na ilosci obrotów w zaleznosci od obciaze¬ nia silnika, albo w sprezarkach, gdzie pro¬ ces regulacji zapoczatkowywa manometr kontaktowy, , Wedlug wynalazku sposób ten mozna je¬ szcze udoskonalic przez wlaczanie oporu poslizgowego nie stopniowo, le«ciz skokami, przyczem mozna stosowac dowolna ilosc stopni oporowych, a wiec, w zaleznosci od tego, i dowolna ilosc stopni wzbudzania wzbudnicy. Zalety tego sposobu, w porów¬ naniu z wlaczaniem stopniowem oporu w obwód wirnika, uwidocznia wykres na fig, 1, wskazujacy ilosc obrotów maszyny w zaleznosci od trwania pracy, mianowicie krzywa a przedstawia zachowainie sie ma¬ szyny przy powolnem wlaczaniu oporu, a krzywa b zachowanie sie jej przy wlacza¬ niu skokami okreslonych stopni oporowych, Z wykresu tego wynika, ze dla wszelkiego czasu trwania / ilosc obrotów maszyny przy sposobie udoskonalonym bedzie o wiele wieksza, anizeli w wypadku pierwszym.Jest to bardzo pozadane, poniewaz wynika stad, iz sam przebieg pracy trwa krócej.Lecz w wiekszosci wypadków jest pozada¬ ne, aby silnik wytrzymywal krótkotrwale przeciazenia, nie zmnieszajac ilosci swych obrotów. Jednak, skoro zostanie przekro¬ czona pewna dopuszczalna granica przecia¬ zenia, powinien nastapic szybki spadek ob¬ rotów, aby umozliwic z jednej strony rap¬ towne wyladowanie nagromadzonej w ma¬ sach rozpedowych energji i z drugiej stro¬ ny zapobiec niedopuszczalnemu przeciaze¬ niu silnika. Tym warunkom odpowiada po¬ stepowanie wedlug krzywej 6. Do chwili t1 ilosc obrotów spada tylko nieznacznie i sil¬ nik obciaza sie w stopniu dozwolonym. W chwili t1 przy osiagnieciu najwyzszego punktu obciazenia, opór zostaje raptownie wlaczony. Prócz tego rozpoczyna sie, jak to widac z odgiecia krzywej, spadek ilosci ob¬ rotów; silnik zostaje obciazony i calkowita energja masy rozpedowej zostaje wylado¬ wana scisle w chwili najwiekszego obciaze¬ nia. Przy powolnem wlaczaniu oporu do chwili l1 juz nastapilo, jak to widac z krzy¬ wej a, silne wyladowanie masy rozpedcwej i do pokonania najwiekszego obciazenia niewiele juz pozostaje energji. Prócz tego w kazdej chwili ilosc obrotów jest mniejsza niz w wypadku krzywej 6, dzieki czemu o- gólny czias pracy trwa daleko dluzej, ani¬ zeli w wypadku b.Fig. 2 przedstawia uklad polaczen w mysl nowego sposobu. Silnik trójfazowy /, o polepszonym spólczynniku mocy dzieki obcowzbudnej wzbudnicy trójfazowej 2; na¬ pedza walcarke. Sprzeganie lub zmiane ilo¬ sci obrotów silnika uskutecznia opór posli¬ zgowy 3 w stopniu stalym. Opór ten wlacza sie albo zwiera zapomoca przelacznika 4.Przelacznik 4 uruchomia, w zaleznosci od obciazenia silnika 1, przekaznik mocy lub przekaznik pradu 5. Wzbudnica 2 otrzymu- je wzbudzenie z sieci trójfazowej 6 przez transformator 7, zaopatrzony w dwa zaci¬ ski odprowadzajace. Pierscienie slizgowe wzbudnicy mozna przylaczac zapomoca przelaczników 8 i 9 do dwu róznych napiec wzbudzenia. Do zasilania przelaczników 4, 8 i 9 sluzy np. siec pradu stalego 10.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy: Silnik 1 pracuje normalnie przy swef najwiekszej ilosci obrotów i przekaznik 5 utrzymuje przelacznik 4 w stanie zamknie¬ tym, dzieki czemu opór 3 jest wylaczony.Zapomoca kontaktu dodatkowego // prze¬ lacznika 4 urucLomia sie przelacznik 8 i — 2 —wzbudnica 2 zostaje przylaczona do napie¬ cia wzbudzajacego normalnego.Jezeli zapotrzebowanie mocy przez sil¬ nik 1 przekroczy pewna okreslona wartosc, przekaznik 5 otwiera swój kontakt, Prze¬ lacznik 4 zostaje przerwany i wlapza opór 3 w obwód wirnika silnika. Wywoluje t"o raptowna zmiane ilosci obrotów* W chwili najdogodniejszej, a w nastepistwie skutecz¬ ne wyladowanie energji kola razpedcwego.Rozwarcie przyrzadu 4 otwiera kontakt 11 i zamyka kontakt 12. Przelacznik 8 otwie¬ ra, a przelacznik 9 zamyka sie i przylacza maszyne wzbudzajaca1 do napigciai wyzsze¬ go. Utrzymuje to wytwarzanie sie pracy ja¬ lowej na poziomie pozadanym.Przy spadku obciazenia pirzekaznik 5 zamyka znowu przelacznik 4 i zwiera opór 3, przelacznik 9 otwiera sie i Wzbudnica zo¬ staje znowu przelaczona na normalne na¬ piecie wzbudzajace, zapomoca przelaczni¬ ka PL