Pierwszenstwo Opublikowano: 20. X. 1967 53922 KI. 1fl n, 11/02 MKP B 23 b UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Miroslaw Pietrak, inz. Jan Goljan Wlasciciel patentu: Zaklady Remontu Maszyn Budowlanych Nr 2 Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Pol¬ ska) Uniwersalny wspornik elektromagnetyczny zwlaszcza do wiertarki recznej Przedmiotem wynalazku jest uniwersalny uchwyt elektromagnetyczny zwlaszcza do wiertarki recz¬ nej zestawionego z elektromagnesu, zwojnicy, kor¬ pusu elektromagnesu oraz kolumny prowadzacej, stanowiacych w polaczeniu razem podstawowy ze¬ spól.Znane jest stosowanie wsporników z uchwytem elektromagnetycznym podczas uzywania recznych narzedzi obróbczych, jak: wiertarki, szlifierki itp.Te samoistne wsporniki elektromagnetyczne nie posiadaja charakteru wielozadaniowego i mecha- nizuja poszczególne czynnosci tylko w niewielkim zakresie, co utrudnia ich powszechne stosowanie.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci, czyli umozliwienie mechanizacji czynnosci recznej pracy w szerokim zakresie. Aby osiagnac ten cel, wytyczono sobie zadanie opracowania urzadzenia, które bedzie spelnialo role uchwytu elektromagnetycznego o charakterze wielozadanio¬ wym, dogodnego w jego szerokim i powszechnym stosowaniu.Zgodnie z wytyczonym zadaniem urzadzenie spelniajace role uchwytu elektromagnetycznego o charakterze wielozadaniowym, zwane dalej „uniwersalnym wspornikiem elektromagnetycz- nym", otrzymuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze zestawiono z soba uchwyt elektromagne¬ tyczny i kolumne prowadzaca, co w kontekscie przedstawia sie jako uniwersalny wspornik elek¬ tromagnetyczny. 20 25 30 Takie skojarzenie podanych srodków technicz¬ nych pozwala na latwe laczenie uniwersalnego wspornika elektromagnetycznego z narzedziami ob- róbczymi, montazowymi itp. Umpziiwia to me¬ chanizacje czynnosci recznej pracy w szerokim zakresie. Kolumna prowadzaca dzieki swej budo¬ wie . pozwala na umieszczenie na niej narzedzi w dowolnym miejscu, co rozszerza uniwersalnosc danego agregatu. Reasumujac powyzsze mozna stwierdzic, ze stosowanie uniwersalnego wsporni¬ ka elektromagnetycznego pozwala na mechaniczne sterowanie narzedziami recznymi posiadajacymi mechaniczny naped, szybkie i skuteczne mocowa¬ nie elementów w dowolnym miejscu podczas ich montazu, spawania itp. Mechaniczne sterowanie narzedziami recznymi posiadajacymi naped me¬ chaniczny pozwala na wykonywanie dokladnej ob¬ róbki mechanicznej, jak wytaczanie, rozwiercanie, szlifowanie, gwintowanie, wiercenie itp. w miej¬ scach niedostepnych dla obrabiarek stacjonarnych.Uniwersalny wspornik elektromagnetyczny we¬ dlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uniwersalny wspornik elektromagnetyczny w przekroju podluznym, fig. 2 — przyklad zastosowania wspornika do wiercenia wiertarka reczna, fig. 3 — przyklad za¬ stosowania wspornika do wytaczania otworów, fig. 4 — przyklad zastosowania wspornika do za¬ ciskania elementów podczas spawania, fig. 5 — uklad prostowniczy do zasilania elektromagnesu. 539223 53922 4 Jak uwidoczniono na fig. 1, uniwersalny wspor¬ nik elektromagnetyczny sklada sie z: rdzenia elek¬ tromagnesu 1, korpusu elektromagnesu 2, zwojni¬ cy 3, nakretki mosieznej 4, mimosrodu 5 polaczo¬ nego na stale z kolumna prowadzaca 12, tulei dzielonej 6 zaciskanej rekojescia 7, plyty oporo¬ wej 8 wraz ze sruba oporowa 11, pierscienia za¬ bezpieczajacego 9 wraz ze srubami 10 dociskaja¬ cymi pierscien do korpusu, dwóch szpilek 13 z za¬ ciskami 14 ustalajacymi polozenie plyty oporowej Oraz przewodów 15 wyprowadzonych ze zwojnicy.Mocowanie wspornika do przedmiotu odbywa sie dzieki sile przyciagania elektromagnesu, którego obwód elektryczny zasilany jest z ukladu prostow¬ niczego skladajacego sie z transformatora 220/24 V i czterech diod prostowniczych polaczonych w uklad Graetzna uwidoczniony na fig. 5. Uklad prostowniczy stanowi oddzielny podzespól, który poza dwoma wyprowadzeniami dla elektromagne¬ su o napieciu 24 V posiada gniazdo wtykowe dla podlaczenia narzedzi z silnikami elektrycznymi na przyklad wiertarki. W ten sposób znacznie zmniejsza sie waga wspornika i upraszcza sie jego konstrukcja, nie pogarszajac jednoczesnie walo¬ rów uzytkowych. Dodatkowa zaleta tego ukladu prostowniczego jest to, ze moze byc on wykorzy¬ stywany do innych celów, na przyklad do ladowa¬ nia akumulatorów.Osadzenie kolumny prowadzacej 12 w gniezdzie korpusu elektromagnesu poprzez mimosród 5 ma na celu umozliwienie precyzyjnego ustawiania po¬ lozenia osi narzedzia lub przedmiotu, na przyklad wrzeciona wiertarki, jak to pokazano na fig. 2, lub wrzeciona wytaczarki przystawnej, jak to pokazano na fig. 3.Przed niepozadanym obrotem mimosrodu 5 wraz z kolumna 12 zabezpiecza tuleja dzielona 6 scia¬ gana rekojescia zaciskowa 7. Plyta oporowa 8 po¬ siada dwa naprzeciw lezace kanalki centryczne wzgledem osi rdzenia elektromagnesu, które po¬ zwalaja ustawic srube oporowa 11 w plaszczyznie dzialania momentu od sily czynnej. Radelkowany leb sruby 11 pozwala na reczne przekrecanie ta sruba celem regulacji. Jak juz wspomniano, uni¬ wersalny wspornik elektromagnetyczny moze byc uzyty przy pracy róznymi narzedziami recznymi posiadajacymi mechaniczny naped, jak równiez narzedziami montazowymi, spawalniczymi itp.W celu uzycia wspornika dla wiertarki recznej nalezy polaczyc ja ze wspornikiem za pomoca me¬ chanizmu laczacego tak, jak jest to pokazane na fig. 2. Tak polaczona wiertarke ze wspornikiem podlaczamy do sieci pradu elektrycznego, ustawia¬ my w miejscu, na przyklad na korpusie maszyny tak, aby os wrzeciona wiertarki pokrywala sie z osia otworu, który mamy przewiercic, nastepnie dociskamy wspornik do korpusu maszyny przez uruchomienie elektromagnesu i uruchamiamy wier¬ tarke. Sterowanie wiertarki odbywa sie za pomo¬ ca dzwigni 24 poprzez walek 25 z kolem zebatym 26 zamontowanymi w obejmie 28, która jest za¬ cisnieta na kolumnie 12 oraz zebatke 27 polaczo- 5 na na stale z korpusem 29, do którego jest za¬ mocowana wiertarka 30. Taki sposób sterowania pozwala nie tylko na dokladne wiercenie ale rów¬ niez mozna wiercic otwory o bardzo malej sredni¬ cy, co nie jest mozliwe przy wierceniu recznym, gdyz towarzyszy temu zjawisko lamania wiertel.W celu uzycia wspornika dla wytaczarki przy¬ stawnej (fig. 3) nalezy postapic podobnie jak w przykladzie wiertarki. Sterowanie wytaczarki podczas pracy odbywa sie automatycznie poprzez przekladnie zebata laczaca obroty wrzeciona 20 z obrotami sruby pociagowej 21 obracajacej sie w nakretce 22, która jest wcisnieta w obejme 23 zacisnieta na kolumnie 12.W przypadku wykonywania dwóch otworów, które maja wspólna os i leza w duzej odleglosci, nalezy uzywac drugiego elektromagnesu, do któ¬ rego korpusu 16 docisnieta jest belka 17 polaczo¬ na przegubowo z koncówka 19, do której jest wcisnieta tuleja 18 spelniajaca role okularu pod¬ pierajacego wytaczadlo.W celu uzycia uniwersalnego wspornika elektro¬ magnetycznego jako przyrzadu montazowego lub spawalniczego nalezy, na przyklad tak, jak wska¬ zuje fig. 4, na kolumnie 12 zacisnac belke 31 w której umieszczona jest sruba 32. Pokrecajac srube 32 wraz z dociskiem 33 wywieramy nacisk na przedmiot 34 dociskajac go do plyty 35 aby go nastepnie do niej przyspawac. PL