Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.XI.1963 (P 103 098) 15.IX.1967 53837 KI. 4 c, 21 MKP r¥-Si-f u; rotikiij Immptfi9;':'i| Ltiftii Twórca wynalazku: mgr inz. Waclaw Chrzaszczewski Wlasciciel patentu: Zaklad Badan i Doswiadczen Przemyslu Kamienia Budowlanego, Kraków (Polska) Dozownik cieczy do naczyn cisnieniowych Przedmiotem wynalazku jest dozownik zapewnia¬ jacy dozowanie cieczy do przestrzeni o podwyz¬ szonym cisnieniu, zwlaszcza do dozowania cieczy rozmrazajacych do wnetrza rurociagów sprezone¬ go powietrza w warunkach ich zimowej eksploa¬ tacji.Znane jest wprowadzanie cieczy do strefy pod¬ wyzszonego cisnienia przez urzadzenia sprezajace, co moze doprowadzic do korozji elementów styka¬ jacych sie z dozowana ciecza. Znane sa równiez dozowniki skladajace sie z dwóch polaczonych ze soba naczyn, przegrodzonych miedzy soba, i mie¬ dzy zbiornikiem krancowym a strefa podwyzszone¬ go cisnienia przez sterowane recznie zawory. Po napelnieniu ciecza skrajnego naczynia nalezalo otworzyc zawór posredni, przelac ciecz do drugiego naczynia i po zamknieciu tegoz zaworu otworzyc zawór koncowy laczacy drugi zbiornik ze strefa wysokiego cisnienia.W przypadku nieuwagi obslugi (przy równoczes¬ nym otwarciu obu zaworów) nastepuje bezposred¬ nie polaczenie miedzy strefa normalnego i pod¬ wyzszonego cisnienia, co moze miec przykre na¬ stepstwa dla obslugi i zasilanego urzadzenia. Rów¬ noczesnie sama zasada dzialania uniemozliwia wykonanie dozownika o zwartej i prostej kon¬ strukcji.Zadanie wytoczone w celu usuniecia podanych niedogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wyna¬ lazkiem w ten sposób, ze w dnie zbiornika dozo¬ wanej cieczy umieszczono wysuwajacy sie do stre¬ fy wysokiego cisnienia suwak wymi i wylotowymi), przy czym wysuniecie to jest uwarunkowane zamknieciem zbiornika pokry¬ wa.Przy mocowaniu pokrywy na zbiorniku zostaje przycisnieta rurka dystansowa zwiazana z suwa¬ kiem, oraz sprezyna utrzymujaca suwak wewnatrz zbiornika,, nastepuje wysuniecie suwaka do strefy wysokiego cisnienia i polaczenie jej z wnetrzem korpusu dozownika przez kanaly w suwaku. W ten sposób przy zamknieciu pokrywy nastepuje samo^ czynne polaczenie dozownika ze strefa wysokiego cisnienia lub jej odciecie w przypadku otwarcia dozownika.Dodatkowo konstrukcja umozliwia regulacje in¬ tensywnosci wyplywu dozowanej cieczy przez pro¬ sta zmiane przekroju kanalu wylotowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny dozownika, a fig. 2 — przekrój wzdluz linii A-A na fig. 1.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2, dozownika sklada sie z korpusu 1, przesuwajacego sie w nim suwa¬ ka 2 zaopatrzonego w kanal wlotowy 3 i wylo¬ towy 4, oraz wkreconej do suwaka rurki dystanso¬ wej 5.Rurka ta drugim koncem dociskana jest do po¬ krywy 6 przez sprezyne 7 utrzymujaca suwak 2 wewnatrz korpusu 1. Rurke dystansowa 5 zabez- 5383753837 3 piecza przed odkreceniem przeciwnakretka 8. Rur¬ ka 5 sluzy do polaczenia strefy wysokiego cisnienia 9 przez kanal wlotowy 3 i przeciecia 10 rurki 5 z wnetrzem korpusu 1.Kanal wylotowy 4 wykonany jest w formie pro¬ stokatnego wyfrezowania wzdluz osi suwaka 2.W kanal ten wchodzi przyslona 11, prowadzone na kolku 12 i przykrecone wkretem 13. Element . ten zabezpiecza suwak 2 przed obrotem wzgledem osi lub wysunieciem z korpusu 1.Równoczesnie przez promieniowe przesuwanie przyslony 11 wzgledem suwaka uzyskuje sie moz¬ liwosc ustawienia szczeliny kanalu wylotowego 4. i Oczywiscie regulacja ta moze odbywac sie tylko przy otwartym dozowniku (na przyklad na stano¬ wisku montazowym lub próbnym).Szczelnosc polaczen zabezpieczaja uszczelki 14, 15 i 16, przy czym uszczelka 14 dociskana jest przez sprezyne 7 za posrednictwem pierscienia do¬ ciskowego 17.Przy odkreceniu pokrywy 6 sprezyna 7 powo¬ duje przesuniecie suwaka 2 do górnego skrajnego polozenia.Kanaly: wlotowy 3 i wylotowy 4 chowaja sie w obsade korpusu 1 i odcinaja jego wnetrze od strefy wysokiego cisnienia 9. Po napelnieniu kor¬ pusu 1 ciecza, nakreca sie nan pokrywa 6, która przez rurke dystansowa 5 powoduje scisniecie 4 sprezyny 7 i wysuniecie kanalów 3 i 4 suwaka 2 do strefy wysokiego cisnienia.Sprezony w strefie 9 czynnik, przez kanal wlo¬ towy 3, rurke dystansowa 5 i jej przeciecia 10 do- 5 staje sie nad lustro dozowanej cieczy, wyrównu¬ jac panujaca róznice cisnienia. Ciecz zawarta w korpusie 1 pod wplywem ciezaru wlasnego oraz podcisnienia powstajacego za wystajaca do strefy 9 czescia suwaka 2, wyplywa przez kanal wyloto¬ wy 4. Intensywnosc wyplywu reguluje sie wstepnie przez przesuwanie przyslony 11. PL