Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.VII.1964 (P 105 270) 08.VIII.1963 Wielka Brytania 10.Y.1967 53224 KI. 30 k, 3/02 MKP A 61 m UKD 4* Twórca wynalazku i Arthur Bane, Londyn (Wielka Brytania) wlasciciel patentu Zbiornik do wykonywania zastrzyków podskórnych lub do pobierania i przechowywania próbek krwi i innych cieczy oraz sposób jego wytwarzania Przedmiotem wynalazku jest zbiornik wykona¬ ny w ksztalcie przezroczystego, skladanego w ksztalcie harmonii miecha, wyposazonego lub przystosowanego do zaopatrzenia go w jednym koncu w igle, sluzaca do wykonywania zastrzyków podskórnych. Zbiornik z igla ma wiec postac chi¬ rurgicznej strzykawki o wymiennym miechu, da¬ jacym sie uprzednio napelnic z góry okreslona iloscia srodka do wstrzykniecia przed dostarcze¬ niem go uzytkownikowi.Znane dotychczas przyrzady i zbiorniki do wy¬ konywania zastrzyków podskórnych lub do pobie¬ rania próbek krwi i innych cieczy, mialy postac strzykawki, wyposazonej w tlok przesuwny i w uszczelniajaca go sprezyne. Tego rodzaju przyrza¬ dy, a zwlaszcza zbiorniki mialy szereg wad, wy¬ nikajacych z koniecznosci zastosowania tloka i sprezyny, a ponadto byly kosztowne i nie slu¬ zyly dodatkowo do przechowywania próbek krwi i innych cieczy.Inne znowu strzykawki i zbiorniki mialy postac dwóch osadzonych wspólosiowo szklanych cylin¬ drów, z których wewnetrzny cylinder spelnial ro¬ le tloka, a drugi cylinder sluzyl jako zbiornik.Strzykawki te byly równiez niedogodne, ponie¬ waz tlok szklany ulegal czesto uszkodzeniu.Celem wynalazku jest skonstruowanie ulepszone¬ go zbiornika, który napelniony uprzednio z góry okreslona iloscia srodka do wstrzykniecia go pacjentowi i wlaczony do strzykawki, po osadzeniu 20 30 igly, sluzacej do wykonywania zastrzyków pod¬ skórnych moze byc uzyty — jeszcze przed wstrzyk¬ nieciem swej zawartosci, do wskazania, czy igla naklula prawidlowo naczynie krwionosne i czy powinna byc wyciagnieta i wprowadzona ponow¬ nie w innym polozeniu, i/lub kierunku.Innym dalszym celem wynalazku jest skon¬ struowanie zbiornika, który jest przystosowany do polaczenia go z igla, sluzaca do pobierania u pa¬ cjenta próbek plynów.Zgodnie z wynalazkiem miech zbiornika jest tak skonstruowany, ze jeden lub wiecej jego segmen¬ tów podlega niezaleznemu skladaniu i rozkladaniu przez poddanie ich dzialaniu sily sciskajacej.Wskutek dzialania sily sciskajacej jeden lub kilka segmentów miecha podlega sprezynujacemu od¬ ksztalceniu w pozycji rozciagnietej.Wynalazek jest blizej okreslony na przykladach wykonania, uwidocznionych na zalaczonym rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia chirurgiczna strzykawke do zastrzyków podskórnych, zaopatrzo¬ na w rozwiniety zbiornik, czesciowo w przekroju i w widoku z boku, fig. 2 — fragment zbiornika tej samej strzykawki z jednym zlozonym segmen¬ tem miecha, w widoku z boku, fig. 3 — odmiane zbiornika strzykawki, przedstawionej na fig. 1, czesciowo w przekroju i w widoku z boku, a fig. 4 — zamkniety zbiornik, czesciowo w przekroju i w widoku z boku.Igla 1, umieszczona w uchwycie 2 jest osadzona 5322453224 w stozkowatej koncówce dyszy 3, na jednym kon¬ cu zbiornika 4. Na drugim koncu zbiornika 4 znaj¬ duje sie tlok 5, zaopatrzony w szyjke 7, zakonczo¬ na glowica 8.Koncowy segment 9 i 10 zbiornika 4 ma wiek¬ sza srednice jak pozostale jego segmenty 11, w zwiazku z czym segment 9 i 10 sklada sie nie¬ zaleznie od segmentów 11 dzieki naciskowi na po¬ wierzchnie glowicy 12 tloka 5 sily osiowej, mniej¬ szej niz sila wymagana do zlozenia pozostalych segmentów 11 zbiornika 4. Koncowy segment 9 i 10 jest tak skonstruowany, ze pod dzialaniem mniej¬ szej sily osiowej scianka 9 koncowego segmentu 9 i 10 odksztalca sie sprezyscie z pozycji pokazanej na fig. 1 do polozenia, pokazanego na fig. 2. W po¬ lozeniu pokazanym na fig. 2 scianka 9 znajduje sie w bliskiej odleglosci od scianki 10. Scianka 10 jest bardziej sztywna niz scianka 9, w zwiazku z czym ulega ona stosunkowo malemu odksztalceniu pod¬ czas skladania sie koncowego segmentu 9 i 10 zbiornika 4.Aby przywrócic koncowemu segmentowi 9 i 10 stan pierwotny pokazany na fig. 1, tlok 5 pocia¬ gany jest w kierunku od igly 1 do chwili, gdy scianka 9 zostanie doprowadzona na zewnatrz poza martwy purtkt.Stosunkowo wieksze odksztalcenie scianki 9 w porównaniu ze scianka 10 osiaga sie róznymi spo¬ sobami. Na przyklad przez zmniejszenie grubosci scianki 9 tak, ze scianka ta jest znacznie ciensza niz scianka 10, albo w sciance 9 wykonuje sie pierscieniowe wglebienia. Gdy scianka 9 jest w sta¬ nie zlozonym, pokazanym na fig. 2, to podstawa szyjki 7 tloka 5 wraz z sasiadujaca czescia scian¬ ki 9 tworzy zatyczke, która zamyka otwór, pomie¬ dzy segmentem 9 i 10 a sasiadujacym z nim seg¬ mentem 11 zbiornika 4.Powierzchnia glowicy 12 tloka 5 jest nieco wklesla w celu ulatwienia wkladania w nia kciu¬ ka uzytkownika, a wymiary i ksztalty glowicy 8 tloka 5 sa tak dobrane, aby stanowily trwala podstawe strzykawki, gdy zostanie ona ustawiona na stole pionowo.Zbiornik 4 jest wykonany podczas jego wydmu¬ chiwania, a tlok 5 wykonany jest przez jego wy¬ tloczenie formierskie, równoczesnie z wydmuchi¬ waniem.Wlasciwymi materialami plastycznymi sluzacy¬ mi do wykonania zbiornika 4 i tloka 5 sa polime¬ ry nylonu, polietylen, polipropylen oraz polichlo¬ rek winylu. W pewnych przypadkach stosuje sie równiez materialy utrudniajace utlenienie i/lub wyselekcjonowane we wlasciwy sposób stabiliza¬ tory, stosownie do rodzaju wstrzykiwanego plynu.W odmianie zbiornika 4, pokazanej na fig. 3, koncowy segment 9' i 10' zbiornika 4, polozony najblizej tloka 5, ma taka sama srednice jak po¬ zostale segmenty 11 zbiornika 4. Segment ten da¬ je sie jednak latwiej skladac, poniewaz jego scian¬ ki maja mniejsza grubosc. Obie scianki koncowe¬ go segmenltu 9' i 10' imaja, jak pokazano to na fig. 3, mniejsza grubosc niz scianki pozostalych segmentów 11'. Scianka 10' moze równiez miec ta¬ ka sama grubosc jak scianki koncowych segmen- 1Q 15 tów 11' a tylko scianka 9' jest wówczas ciensza niz pozostale scianki.Na fig. 4 jest przedstawiony napelniony uprzed¬ nio zbiornik, podobny do zbiornika uwidocznio- 5 nego na fig. 1, z ta jednak róznica, ze posiada on odejmowalna uszczelniajaca przykrywke 14, osa¬ dzona na stozkowej koncówce dyszy 3.Zbiornik ten, uzyty do injekcji, napelnia sie naj¬ pierw odpowiednia i z góry okreslona iloscia ply¬ nu, przeznaczonego do wstrzykniecia. Uprzednio napelnione zbiorniki 4 pakuje sie i dostarcza od¬ dzielnie bez igiel. W tym przypadku stozkowata koncówka dyszy 3 musi byc zamknieta za pomo¬ ca zatyczki, wykonanej z wlasciwego materialu albo za pomoca przylegajacej szczelnie do dyszy 3 pokrywki 14 (fig. 4). Pokrywke 14 usuwa sie i zastepuje igla 1, osadzona w uchwycie 2 bezpo¬ srednio przed uzyciem strzykawki. Igle 1 naklada sie równiez na stale na zbiornik 4. W tym przy- 20 padku igle 1 zabezpiecza sie co najmniej na jej zakonczeniu, na przyklad za pomoca oslony 15 (fig. 1), przy czym oslone 15 usuwa sie bezposred¬ nio przed uzyciem strzykawki.W czasie uzycia strzykawki przy wykonywaniu 25 zastrzyków podskórnych, strzykawka jest pod¬ trzymywana za uchwyt 2 igly 1 i tloka 5. Tlok ten wciska sie pózniej kciukiem do pozycji, po¬ kazanej na fig. 2, w celu usuniecia powietrza ze zbiornika 4. Nastepnie wklada sie igle 1 pod skó- 30 re pacjenta, po czym wyciaga tlok 5 do swej po¬ zycji poczatkowej, pokazanej na fig. 1 i 3.Ruch ten pozwala na stwierdzenie, czy zostalo wlasciwie naklute naczynie krwionosne, podobnie jak w przypadku uzycia znanej strzykawki do za- 35 strzyków podskórnych, gdy jej tlok wyciagnie sie lekko po wprowadzeniu igly. Jezeli do strzykaw¬ ki zostanie wciagnieta krew, to krew ta bedzie widoczna przez przezroczyste scianki zbiornika 4.W tym przypadku wyciaga sie igle 1 i ponownie 40 ja wprowadza w celu calkowitego wycisniecia plynu ze zbiornika 4 az do zlozenia jednego lub kilku jego segmentów. Wtec(y naciska sie kciu¬ kiem tlok 5, tak, ze potrzebna dawka jest wstrzyk¬ nieta przez igle 1 do ciala pacjenta. 45 Strzykawka moze byc dostarczona uzytkowni¬ kowi w stanie napelnionym, przy czym scianki 9 i 10 zbiornika 4 sa wówczas zlozone.Ze wzgledu na to, ze na ogól korzystne ja&t skladanie jednego tylko segmentu zbiornika 4, nif^ 50 zaleznie od innych jego segmentów, przeto ko¬ nieczne jest umieszczenie tego segmentu, od stro¬ ny tloka 5. Zbiornik 4 moze miec równiez kilka skladanych dowolnie segmentów, przy czym istot¬ ne jest, aby skladane segmenty znajdowaly sie 55 wówczas przy koncówce wylotowej zbiornika lub w jego srodkowej czesci.Strzykawka wedlug wynalazku moze byc rów¬ niez uzywana do pobierania prób krwi. Do tego celu pozadane jest, aby zbiornik 4 mial co naj- 60 mniej dwa skaldane segmenty miecha i aby igla 1 z jej uchwytem 2 byla osadzona centrycznie na koncówce dyszy 3 zbiornika 4. Strzykawka moze byc dostarczana uzytkownikowi z dowolnie juz zlozonymi segmentami miecha albo tez z segmen-53224 5 tami miecha skladanymi bezposrednio przed jej uzyciem.W celu pobrania krwi, zdejmuje sie z igly 1 oslone 15 i wprowadza igle do zyly w ciele pa¬ cjenta. Nastepnie odciaga sie do tylu tlok 5 zbiór- 5 nika 4. Wtedy zlozone jego segmenty rozciagaja sie i powoduja powstawanie w zbiorniku 4 pod¬ cisnienia. Powstale w ten sposób podcisnienie umozliwia wciaganie krwi do zbiornika 4. Wtedy wyciaga sie igle z ciala pacjenta i zabezpiecza i0 zbiornik 4 przez nalozenie rra jego stozkowata dy¬ sze 3 plastykowej pokrywki 14 (fig. 4) lub tez 2. przez zgrzewanie na goraco koncówki stozkowatej dyszy 3. Zabezpieczony w ten sposób zbiornik 4, zawierajacy sterylna próbe krwi, moze byc prze- 15 3. slany do analizy w laboratorium. Zbiornika wedlug wynalazku uzywa sie w podobny sposób do po¬ bierania i przechowywania próbek innych cieczy z ciala, oczywiscie w warunkach sterylnych. 20 PL