Przedmiotem niniejszego wynalazku jest zespól osadczy tloka, zwlaszcza tloka odciazajacego re¬ akcyjnej turbiny parowej, zlozony z dzielonego pierscienia grzebieniowego, osadzonego w row¬ kach walu oraz z otaczajacego go pierscienia skurczowego.Tloki odciazajace turbin, które przenosza duze sily poosiowe sa osadzone zwykle na walach tur¬ bin w ten sposób, ze z jednej strony ich po¬ wierzchnia czolowa opiera sie o wystep (stopien) walu albo tez stozkowy otwór tloka opiera sie o stozkowy stopien walu, z drugiej zas strony sa zabezpieczone przed przesunieciem osiowym za pomoca nakretki. Tego rodzaju konstrukcje nie moga jednak byc stosowane w tych przypadkach, gdy tlok jest osadzony w miejscu walu stosun¬ kowo odleglym od jego konca, co utrudnia za¬ lozenie nakretki. Ponadto inna wada tych roz¬ wiazan jest koniecznosc przedluzenia walu o dlu¬ gosc równa szerokosci nakretki, co wplywa na zwiekszenie niekorzystnego zjawiska ugiec walu wskutek zwiekszenia odleglosci lozyska lub pod¬ pór. Z tego wzgledu do zabezpieczenia tloków od¬ ciazajacych turbin parowych przed przesuwem osiowym nie stosuje sie nakretek lecz spoiny wargowe, laczace piaste tloka ze specjalnie uksztaltowanym w tym miejscu czopem walu.Okazalo sie jednak, ze tego rodzaju spoiny sta¬ nowia jedno z najslabszych miejsc konstrukcyj¬ nych walu turbiny parowej, a przy wysokich pa- 20 30 rametrach pary wystepuje ich pekanie, powodu¬ jace niejednokrotnie awarie calej turbiny.Czyniono równiez próby zabezpieczenia osio¬ wego tloków za pomoca pierscienia osadczego czesciowo wpuszczonego w wal turbiny, o'który opiera sie odpowiednio uksztaltowana piasta tlo¬ ka. Okazalo sie jednak, ze rozwiazania te sa nie¬ korzystne, gdyz na skutek koniecznosci wykona¬ nia rowka na wale powoduja stosunkowo znaczne zmniejszenie jego wskazników wytrzymaloscio¬ wych.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa, zgod¬ nie z wynalazkiem, zespól osadczy tloka "zwlasz¬ cza tloka odciazajacego reakcyjnej turbiny paro¬ wej, zlozony z dzielonego pierscienia grzebienio¬ wego osadzonego w rowkowanej czesci walu oraz z otaczajacego go pierscienia skurcznego, umiesz¬ czonego w odpowiednim wycieciu piasty tloka.Dzieki temu zespól osadczy pracuje na scinanie, wykorzystujac przy tym duza powierzchnie obwo¬ dowa walu turbiny przy równoczesnym niewielkim zmniejszeniu jego srednicy. Ponadto elementy te¬ go pierscienia moga byc osadzone na wale juz po uprzednim osadzeniu na nim tloka, przy czym pierscien grzebieniowy moze byc osadzony w kie¬ runku promieniowym, nie powodujac koniecznosci przesuwania go przez wal.W porównaniu do znanych zabezpieczen osio¬ wych tloków za pomoca nakretek, zespól osad¬ czy wedlug wynalazku zajmuje znacznie mniej 5318653186 miejsca, umozliwiajac korzystne skrócenie dlu¬ gosci walu. Ponadto w zespole osadczym wedlug wynalazku nie wystepuja zadne momenty zgina¬ jace, co jest szczególnie wazne w przypadku nie¬ wlasciwego skurczowego osadzenia tloka odciaza¬ jacego.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia osadzenie tloka • odciazajacego na wale turbiny parowej w przekroju podluznym, a fig. 2 — pierscien grzebieniowy zespolu osadczego w widoku czolo¬ wym.W przykladowym rozwiazaniu przedstawionym na rysunku piasta 1 tloka odciazajacego jest osa¬ dzona skurczowo na wale 2 turbiny parowej, przy czym w celu zabezpieczenia go od przesuniec osio¬ wych jest ona wyposazona w zespól osadczy wedlug wynalazku, zlozony z dzielonego pierscie¬ nia grzebieniowego 3, którego grzebienie 4, ko¬ rzystnie o przekroju prostokatnym, wchodza w wytoczone rowki 5 walu turbiny, oraz z pierscie¬ nia skurczowego 6 otaczajacego dzielony pier¬ scien 3, zapobiegajac rozsunieciu sie tworzacych go elementów pod dzialaniem sil odsrodkowych.Pierscien grzebieniowy przedstawiony oddziel¬ nie na fig. 2 sklada sie najkorzystniej z trzech elementów 3a, 3b, 3c oddzielonych za pomoca szczelin 8 równoleglych do osi glównej 7 pier¬ scienia. Umozliwia to ich osadzenie na wale 1 turbiny w kierunku promieniowym, bez koniecz¬ nosci przesuwania pierscienia przez wal, a rów¬ noczesnie zmniejszenie wymiarów pierscieniowe¬ go wyciecia 9 piasty 1 tloka, w którym sa osa¬ dzone obydwa pierscienie 3 i 6.Po osadzeniu pierscienia grzebieniowego zosta¬ je nan wsuniety w kierunku osiowym ogrzany pierscien skurczowy 6, który po ostudzeniu za- 35 ciska sie na nim. Powierzchnia zewnetrzna 10 pierscienia grzebieniowego oraz powierzchnia wewnetrzna pierscienia skurczowego 6 sa najko¬ rzystniej stozkowe skierowane w kierunku od tloka z nachyleniem okolo 1 : 50.Dzieki opisanej konstrukcji zespolu osadczego uzyskuje sie niewielkie wymiary gabarytowe jego elementów, umozliwiajace znaczne skrócenie wa¬ lu, calkowite wyeliminowanie obróbki termicznej stosowanej dotychczas w przypadku stosowania spoin wargowych oraz korzystne warunki wy¬ trzymalosciowe, umozliwiajace przenoszenie bar¬ dzo duzych sil osiowych przy niewielkich glebo¬ kosciach rowków 5 walu 1 turbiny.Zespól osadczy wedlug wynalazku moze zna¬ lezc zastosowanie równiez do osadzenia na wa¬ lach duzych czesci maszyn w celu zabezpieczenia ich od przesuwu osiowego. PL