Pierwszenstwo; Opjgtolikow^Do: 3l.ni.l967 53108 KI. 81 c, 1 MKP B65g UKP 2*/ilL Wspóltwórcy wynalazku: inz. Lucjan Pagacz, mgr inz. Hubert Zabówka Wlasciciel patentu: Dolnoslaskie Biuro Projektów Górniczych Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Wroclaw (Polska) Hydrauliczne urzadzenie do napinania tasm przenosników Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczne urza¬ dzenie do napinania tasm przeznaczone do dlugich przenosników.Znane urzadzenia napinajace dziela sie, ze wzgle¬ du na zastosowany system napinania na: srubowe, óbciaznikowe, wciagafkowe oraz hydrauliczne.Urzadzenia te wywoluja stale, wzglednie okreso¬ wo zmienne napiecie tasmy.Urzadzenia srubowe wymagaja duzej ilosci miej- io sca, jak równiez stwarzaja trudnosci zwiazane z wykonywaniem dlugich srub napedowych. Urza¬ dzenia ciezarowe zmuszaja do budowy wysokich i ciezkich konstrukcji, poniewaz wszelkie zmiany drogi napinania zachodza w plaszczyznie pionowej. 15 Stosowane równiez — tlokowe urzadzenia hydra¬ uliczne — nie pozwalaja na uzyskanie dostatecznie dlugiej drogi napinania, ze wzgledu na ograniczo¬ ny skok tloka.Przeprowadzone ostatnio badania nad wielkoscia 20 sily napinajacej wykazaly, ze w okresie rozruchu przenosnika wymagana wartosc tej sily wzrasta okolo 40% w stosunku do jej wartosci potrzebnej w ruchu ustalonym przenosnika. Przy projekto¬ waniu przenosników sile napinajaca dobiera sie 25 dla ruchu ustalonego, przy zalozeniu najgorszych warunków pracy, z jednoczesnym uwzglednieniem wspólczynnika bezpieczenstwa. Jak wykazaly do¬ swiadczenia w stosunkowo krótkim okresie rozru¬ chu przenosnika — mozna zrezygnowac ze wspól- 30 2 czynnika bezpieczenstwa — dopuszczajac nawet dó krótkotrwalych poslizgów tasmy na bejbnie.Pod wzgledem eksploatacyjnym urzadzenia na¬ pinajace o stalym napieciu tasmy — pracuja za¬ dawalajaco. Wielkosc tego napiecia musi byc jed¬ nak zwiekszona, w stosunku do zapotrzebowania sily napinajacej, niezbednej dla ruchu ustalone¬ go, o wartosc wspólczynnika 'bezpieczenstwa. Wów¬ czas jednak wspólczynnik bezpieczenstwa musi od¬ powiadac przyrostowi sily napinajacej powstaja¬ cej w okresie rozruchu przenosnika.Obecnie stosowane urzadzenia napinajace ze sta¬ la sila napinajaca, zuzywaja znacznych ilosci energii — z uwagi na mala sprawnosc tych urza¬ dzen, natomiast urzadzenia wytwarzajace zmien¬ na sile napinajaca maja skomplikowane uklady sterownicze. Czujniki mechaniczne uzywane jako nadajniki impulsów w ukladach sterowniczych sa skomplikowane i dzialaja ze zwloka, powodujac podczas ruchu przenosnika nieustanne przesuwa¬ nie wózka napinajacego, co powoduje szybkie zu¬ zywanie sie tasmy oraz czeste awasie urzadzenia napinajacego.Hydrauliczne urzadzenie do napinania tasm prze¬ nosników wedlug wynalazku, pozbawione jest wad i niedomagan wystepujacych w znanych rozwia¬ zaniach.Istota wynalazku polega na zastosowaniu do przesuwu wózka napinajacego silnika hydraulicz¬ nego, którego wal jest mechanicznie sprzezony 5310853108 z wciagarka linowa, przy czym silnik hydrauliczny polaczony jest przewodem wysokocisnieniowym z hydroakumulatorem, natomiast przeciwlegla stro¬ na silnika polaczona jest ze zbiornikiem oleju.Uklad taki — w przyblizeniu — utrzymuje stale napiecie tasmy, podczas pracy przenosnika. Zaleta wynalazku jest zwarta budowa urzadzenia, niski ciezar oraz niezawodnosc dzialania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia schemat ogólny hydraulicznego urza¬ dzenia do napinania- tasm przenosników, fig. 2 urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 widok z boku, a figura 4 widok urzadzenia z przodu.Wciagarka 1 (nieuwidocznionego na rysunku wózka napinajacego) sprzezona jest z walem silni¬ ka hydraulicznego 2, który poprzez filtr 3 laczy sie ze zbiornikiem oleju 4, natomiast druga strona sil¬ nika hydraulicznego 2 polaczona jest wysokocisnie¬ niowym .przewodem 5 z hydroakumulatorem 6.Miedzy zbiornikiem oleju, a silnikiem hydraulicz¬ nym 2 umieszczony jest filtr oleju 7. Równolegle do silnika hydraulicznego 2 wlaczona jest pompa olejowa 8, której przewód tloczacy 9 zaopatrzony jest w zawór zwrotny 10.Przewód wysokocisnieniowy 5 polaczony jest po¬ przez zawór bezpieczenstwa 11 z przewodem prze¬ lewowym 12. Do napedu pompy olejowej 8, sluza¬ cej do uzupelnien oleju w hydroakumulatorze za¬ stosowano silnik elektryczny 13. Przewód wysoko¬ cisnieniowy 5 zaopatrzony jest w zawory zaporo¬ we 14, które umozliwiaja latwe odlaczenie hydro- akumulatora 6 od instalacji.Dzialanie urzadzenia odbywa sie w sposób na¬ stepujacy. Poczatkowo silnik hydrauliczny 2 uzy¬ skuje wysokie obroty i rozwija znaczna moc korzy¬ stajac z energii zaakumulowanej w hydroakumu¬ latorze 6, wywolujac spadek cisnienia oleju w hy¬ droakumulatorze 6. Sprzezona z silnikiem hydrau¬ licznym 2 wciagarka 1 powoduje najpierw maksy¬ malny wysuw wózka napinajacego, który w kon¬ cowej fazie rozruchu cofa sie, powodujac napedza¬ nie silnika hydraulicznego 2. W tym okresie silnik hydrauliczny 2 pracuje jako pompa, powodujac wzrost energii potencjalnej hydroakumujatora 6.Podczas ruchu ustalpjiego przenosnika silnik hy- 5 drauliczny 2 znajduje sie pod cisnieniem oleju za¬ wartego w hydroakumulatorze 6, co powoduje (w przyblizeniu) staly naciag tasmy. Ubytki "oleju sa uzupelniane przez pompe olejowa 8. Praca pompy olejowej 8 sterowana jest jednym ze znanych spo- 10 sobów za pomoca manometru stykowego lub za¬ woru przelewowego. Przy zahamowaniu biegu prze¬ nosnika -^ silnik hydrauliczny 2 pracuje jako pom¬ pa ladujaca hydroakumulator 6 do wartosci cisnie¬ nia ustawionego na zaworze bezpieczenstwa 11. W 15 wypadku pelnego naladowania hydroakumulatora 6 silnik hydrauliczny 2 zaczyna prace na przelew przepompowujac olej z powrotem do zbiornika oleju 4. 20 35 40 PL