Pierwszenstwo: Opublikowano: 6.IL1967 52794 KI. iS-ar-W-* MKP B 23 b UKD Wspóltwórcy wynalazku: Alfred Ciesielski, Alojzy Napierala £ Wlasciciel patentu: Wielkopolska Fabryka Urzadzen Mechanicznych „Wiepofama" Przedsiebiorstwo Panstwowe Poznan (Polska) Oprawka nozowa Przedmiotem wynalazku jest oprawka nozowa do wykonywania podciec, kanalków i fazowan wewnetrznych w otworach.Znane urzadzenia sluzace do wykonywania row¬ ków, podciec i fazowan wewnetrznych w otwo¬ rach mozna podzielic na dwie grupy: z nozem stalym i z nozem ruchomym.Urzadzenie z nozem stalym sklada sie z tloczy- ska i zamocowanego nieruchomo noza podcinaja¬ cego. Praca takiego urzadzenia nie rózni sie wla¬ sciwie od pracy noza tokarskiego odginanego.Podstawowa wada takiego urzadzenia jest to, ze nie gwarantuje wykonania kanalów, lub podciec bez obawy ich zniszczenia, lub zniszczenia na¬ rzedzia. Mozliwosc zniszczenia wynika z faktu, ze dla wycofania narzedzia z materialu obrabia¬ nego nalezy zmienic kierunek ruchu narzedzia lub przedmiotu obrabianego. Nieostrozna zmiana kie¬ runku lub zatarcie narzedzia wiórami nieodwo¬ lalnie powoduje zniszczenie narzedzia lub przed¬ miotu obrabianego.Podobnie przedstawia sie sprawa w przypadku* stosowania znanych typów oprawek specjalnych z nozami wysuwanymi, w których wycofanie na¬ rzedzia uzyskuje sie tylko przy zmianie kierun¬ ku ruchu wrzeciona, nie zas w momencie trwa¬ nia jeszcze ruchu roboczego. Oprawka wedlug wy¬ nalazku nie posiada tych wad, przy jej pomocy mozna wykonywac podciecia lub kanalki bez obawy zniszczenia narzedzia lub elementu obra- 10 15 20 25 30 bianego, poniewaz zapewnia wycofanie narzedzia z materialu obrabianego jeszcze w czasie trwania posuwu w glab materialu obrabianego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia oprawke nozowa w przekroju osio¬ wym, fig. 2 — oprawke nozowa w przekroju wzdluz linii A-A na fig. 1, fig. 3 — oprawke no¬ zowa w przekroju wzdluz linii B-B na fig. 1.Jak uwidoczniono na fig. 1 oprawka nozowa zbudowana jest na zasadzie teleskopu.Oprawka wedlug wynalazku sklada sie z tulei teleskopowej 1 i trzpienia 2, przenoszacego ruch obrotowy wrzeciona obrabiarki za pomoca wpu¬ stu 14 na tuleje teleskopowa 1, w której zamo¬ cowana jest obrotowo dzwignia suwakowa 3 na osi 16 nadajaca ruch wysuniecia i cofniecia kost¬ ce suwakowej 5, z zamocowanym nozem 8.Dzwignia suwakowa 3 osadzona na osi 16 jest w ten sposób, ze powstaja dwa ramiona róznych dlugosci, z których dluzsze wchodzi w wyfrezo- wanie trzpienia 2. W trzpieniu 2 osadzone sa sprezyscie kolki 10 dzieki podparciu sprezyna 9, które wystajacymi koncówkami wpuszczone sa w rowki wykonane w dluzszym ramieniu dzwigni suwakowej 3. W dzwigni suwakowej 3 naciete sa dwa rodzaje rowków, jeden rodzaj rowków o ksztalcie zapewniajacym dzwigni suwakowej 3 ruch wahadlowy dookola osi 16, co powoduje wy¬ suniecie i cofniecie kostki suwakowej 5, oraz dru- 5279452794 gi rodzaj rowków dla wycofania kolków 10 w polozenie wyjsciowe w sposób uniemozliwiajacy wysuniecie kostki suwakowej 5 przy wyjmowa¬ niu oprawki z otworu przedmiotu obrabianego.Czescia skladowa oprawki nozowej wedlug wy- 5 nalazku jest koncówka podpierajaca 4 umozliwia¬ jaca prawidlowe ustalenie oprawki w otworze przedmiotu obrabianego. W koncówce podpieraja¬ cej 4 zamontowane jest lozysko oporowe 15 umo¬ zliwiajace ruch obrotowy tulei teleskopowej 10 wzgledem nieruchomej koncówki podpierajacej 4.Na tuleje teleskopowa 1 nalozona jest sprezyna spiralna 11 oparta jednym koncem o tuleje 1, a drugim o kolnierz 7 polaczony na stale z trzpie¬ niem 2, której zadaniem jest rozsuwanie tulei te- 15 leskopowej i trzpienia 2 tak, aby kolki 10 znaj¬ dowaly sie w polozeniu wyjsciowym do cyklu pracy, gdy na trzpien t nie dziala sila wzdluzna wieksza od sily sprezyny. Sprezyna 11 wraz z tu¬ leja teleskopowa 1, oslonieta jest oslona 12, któ- 20 ra polaczona jest koncówka podpierajaca 4.Oprawka nozowa wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: kiedy trzpien 2 polaczony z wrzecionem obrabiarki przesuwa sie w kierun¬ ku koncówki podpierajacej 4, kolki 10 wystaja- 25 cymi koncówkami przesuwajac sie w odpowied¬ nio uksztaltowanym rowku dluzszego ramienia dzwigni suwakowej 3 powoduja obrót dzwigni dookola osi 16 i wysuniecie, a nastepnie cofniecie kostki suwakowej 5, z zamocowanym w niej no- 30 zem 8. Przy koncu odcinka rowka powodujacego ruch wycofania noza 8 poprzez kostke suwako¬ wa 5 z materialu obrabianego, kolki 10 dzieki sprezystemu zamocowaniu wprowadzone sa w rowki zabezpieczajace uniemozliwiajace przy wy- 35 cofywaniu oprawki z materialu obrabianego wy¬ suniecie noza, a tym samym chroniace przed usz¬ kodzeniem noza lub przedmiotu obrabianego.Rowki te umozliwiaja cofniecie kolków 10 do polozenia wyjsciowego. Oprawka nozowa moze 40 byc wykonana w ramach zasady wynalazku z ma¬ la zmiana przy osadzeniu kolków 10 w dzwigni suwakowej 3, a wykonaniu rowków w trzpieniu 2.Wymieniona oprawke mozna mocowac we wrze¬ cionach tokarek, wytaczarek, wiertarek, nie wy- 45 laczajac obrabiarek zespolowych (po odpowiednim przystosowaniu trzpienia oprawki do fniazda da* nej obrabiarki). / PL