Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.11.1965 (P 107 519) 20.11.1964 Holandia 18. III. 1967 52699 rc H/n KI. 5 «, WIO MKP E21d AAjl^ UKD Wlasciciel patentu: Stamicarbon N. V.Heerlen, (Holandia) Podatna obudowa górnicza Wynalazek dotyczy podatnej obudowy górniczej zaopatrzonej w jeden lub kilka elementów wcina¬ jacych, które przy zwiekszeniu obciazenia wcinaja sie do innej wspólpracujacej z nia czesci obudowy.Taka obudowa stawia poczatkowo staly opór za¬ glebiania sie rdzennika we wsuwniku i po osiagnie¬ ciu swej maksymalnej drogi zaglebiania staje sie wiecej lub mniej sztywna. Stosuje sie ja glównie tam, gdzie wykonuje sie prace dluzszy czas, na przyklad w chodnikach i pochylniach.Znane podobne obudowy sa na ogól skompliko¬ wane i wymagaja fachowej obslugi do jej zakla¬ dania.Wynalazek stwarza obudowe o bardzo prostej i taniej konstrukcji oraz nie sprawia specjalnych trudnosci przy jej montowaniu. Osiaga sie to dzie¬ ki temu, ze jej element wcinajacy jest umieszczony w pewnym odstepie od zewnetrznego konca rdzen¬ nika osadzonego z niewielka tolerancja we wsuw¬ niku w ksztalcie rury. Element wcinajacy wystaje na zewnatrz wsuwnika.Obudowa wedlug wynalazku moze byc latwo wy¬ konana z materialu odpadowego, na przyklad z zuzytycli szyn, lutni wentylacyjnych itp. Wyko¬ nanie takiej obudowy polega przewaznie na przy¬ cieciu do zadanego wymiaru materialów odpado¬ wych i na zamocowaniu elementu wcinajacego.Osadzony we wsuwniku zewnetrzny koniec rdzen¬ nika zapewnia wzajemny przesuw obu czesci obu¬ dowy. Rdzennik jest wyposazony w element 10 15 80 wcinajacy wystajacy z obydwóch jego stron, który moze byc dopasowany do wewnetrznego profilu wsuwnika tak, aby przy dalszym zaglebianiu rdzennika mozna bylo osiagnac dobre prowadzenie rdzennika. Jest to okolicznosc bardzo sprzyjajaca, poniewaz mozna wytwarzac takze wiekszy nacisk na obudowe od strony spagu chodnika.Ze wzgledu na wystepowanie nacisku bocznego jest korzystne, aby zewnetrzny koniec rdzennika znajdujacy sie we wsuwniku byl zaopatrzony w prowadnice wspóldzialajaca z wewnetrzna sciana wsuwnika.Przy zaglebianiu sie rdzennika do wsuwnika, scianka wsuwnika jest nacinana przez obydwa kon¬ ce elementu wcinajacego. Tworzacy sie wiór ma wszedzie jednakowy przekrój, uwarunkowany gru¬ boscia sciany wsuwnika i gruboscia elementu wci¬ najacego, wskutek czego opór przeciwdzialajacy zaglebianiu sie rdzennika do wsuwnika ma stala wartosc.Rdzennik zaopatrzony w elementy wcinajace ma postac ksztaltownika z kryzami, które moglyby sluzyc jako element wcinajacy lub tez moze on byc zaopatrzony w osobne elementy wcinajace* Kryza ksztaltownika jest w swym zewnetrznym koncu odpowiednio wycieta i dopasowana do wsuwnika.Po osiagnieciu maksymalnego zaglebiania rdzen¬ nika do wsuwnika obudowa staje sie sztywna. Po¬ datnosc jej mozna jeszcze zwiekszyc, dzieki zaopa¬ trzeniu wsuwnika w srodkowy otwór o takiej wiel- 526W52699 wielkosci, ze koniec rdzennika wyposazony w ele¬ ment wcinajacy moze przejsc przez ten otwór.Rdzennik moze teraz, przy wzroscie obciazenia za¬ glebiac sie nadal, poniewaz jego dolny koniec mo¬ ze wnikac do spagu.Wynalazek jest wyjasniony blizej w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia obudo¬ we w przekroju wzdluznym, fig. 2 — obudowe w przekroju poprzecznym, fig. 3 — lukowy element obudowy w przekroju wzdluznym, fig. 4 — element lukowy w przekroju poprzecznym, a fig. 5—10 przedstawiaja trzy odmiany w przekrojach podluz¬ nym i poprzecznym.Strop chodnika podparty jest za pomoca stropnic 1, spoczywajacych na stojaku kopalnianym 2. Sto¬ jak sklada sie z rdzennika 3 w postaci szyny i wsuwnika 4 w ksztalcie rury, w którym rdzennik jest osadzony przesuwnie. Rdzennik i wsuwnik maja takie wymiary, aby rdzennik byl dopasowany do wsuwnika z mala tolerancja.W pewnym odstepie od dolnego konca rdzen¬ nika 3 na przyklad w odstepie 4 cm, zamocowany jest element wcinajacy w postaci noza 5. Jest on zamocowany przy glówce szyny i w dolnym kon¬ cu kryzy oraz wystaje na zewnatrz wsuwnika 4.Przy montowaniu stojaków nóz 5 spoczywa na górnej krawedzi wsuwnika 4. Z chwila, gdy strop zacznie wywierac obciazenie na obudowe, to nóz bedzie sie przy okreslonym obciazeniu wcinac w sciane wsuwnika tworzac wiór o grubosci odpo¬ wiadajacej grubosci tej sciany. Wywierana tu sila jest stala i wynosi 15—18 ton w przypadku uzycia wsuwnika w postaci rury stalowej o zewnetrznej srednicy 159 mm i wewnetrznej srednicy 150 mm przy nozu z plaskimi dolnymi krawedziami o gru¬ bosci 12 mm.W celu zapobiezenia wgnieceniu sie krawedzi kryzy w sciane wsuwnika przy wystepowaniu na¬ cisku bocznego zastosowano prowadniczy element 6 zamocowany po stronie wewnetrznej wsuwnika.Obudowa lukowa, przedstawiona na fig. 3 i 4, sklada sie z kilku czesci, przy czym ma dodatko¬ wo rdzennik 3' i wsuwnik 4'. Wsuwnik 4' jest tu wcinany z obu stron przez noze 5, które w tej konstrukcji sa zamocowane na rdzennikach 3'.W przykladzie wykonania obudowy na fig. 5 i 6 rdzennik 3" stanowi dwuteownik, którego kryza 7 jest szersza, niz cieciwa wsuwnika. W dolnym kon¬ cu 8 rdzennika, kryza 7 jest zwezona tak, ze ko¬ niec jej moze sie wsunac do wsuwnika. Dolna krawedz kryzy 7 spoczywa przy tym na górnej krawedzi wsuwnika. Przy zaglebianiu sie rdzen¬ nika, kryzy te slUza jako elementy wcinajace.W odmianie obudowy przedstawionej na fig. 7 i 8 rdzennik ma postac szyny 3, której szerokosc stopki jest wieksza, niz cieciwa wsuwnika. Glówka szyny w pewnej odleglosci od jej dolnego konca jest zaopatrzona w nóz 5. Kryza jest zwezona w czesci 9 zarówno pod nozem jak i nad nim w ten sposób, ze szyna jest dopasowana do wsuw¬ nika 4 i czesc zwezona nad nozem przy zaglebia- 5 niu rdzennika jest równiez wprowadzona do wsuwnika.Podatnosc obudowy okresla sie róznica miedzy dlugoscia wsuwnika 4, na przyklad wynoszaca 100 cm, a dlugoscia rdzennika znajdujacego sie io pod nozem o dlugosci na przyklad 40 cm.W obudowie o konstrukcji wedlug fig. 9 i 10 stopka szyny 3 zaopatrzona jest w nóz 5. Wsuwnik 4 ma w dolnej czesci podstawe 10, przeciwdziala¬ jaca zaglebianiu sie wsuwnika do spagu. Podstawa 16 ma srodkowy otwór 11 umozliwiajacy zaglebianie sie rdzennika do spagu przy nadmiernym wzroscie obciazenia obudowy. Zapewnia to wieksza podat¬ nosc obudowy. 20 PL