Pierwszenstwo: Opublikowano: 18. III. 1967 52672 £4z 4Sti6 KI.MKP G 01 r Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Leslaw Borusiewicz, mgr inz. Józef Budzynski, mgr inz. Franciszek Holisz, mgr inz.Jerzy Saferna, inz. Michal Sowinski Wlasciciel patentu: Zaklad Energetyczny Gliwice Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Gliwice (Polska) Uklad polaczen uniwersalnego akustycznego wskaznika napiecia Wynalazek dotyczy ulepszenia ukladu polaczen uniwersalnego akustycznego wskaznika napiecia wedlug patentu Nr 44 860. Istota patentu glównego jest uklad polaczen uniwersalnego akustycznego wskaznika napiecia, za pomoca którego sprawdza sie obecnosc napiecia w bardzo szerokim zakresie od 250 V do 400 kV.Wykrycie obecnosci wysokiego napiecia stwierdza sie zanikiem sygnalu akustycznego wytwarzanego przez wskaznik.Wada ukladu polaczen uniwersalnego akustyczne¬ go wskaznika napiecia wedlug patentu glównego jest niemozliwosc jednoznacznego sprawdzenia pew¬ nosci dzialania calego ukladu, a to ze wzgledu na zastosowanie zbyt wysokiej czestotliwosci napiecia sprawdzajacego podawanego na wejscie ukladu, a narzuconej podwójnym wykorzystaniem jednego generatora. W wypadku zmniejszenia sie — na sku¬ tek starzenia — pojemnosci kondensatorów sprzega¬ jacych poszczególne stopnie, kontrola napieciem o znacznie wyzszej czestotliwosci moze wykazac sprawne dzialanie calego ukladu, podczas gdy w rzeczywistosci uklad jest niesprawny dla czesto¬ tliwosci sieciowej 50 Hz, co moze doprowadzic w konsekwencji do smiertelnego wypadku. Inna wada ukladu polaczen uniwersalnego akustycznego wskaznika napiecia wedlug patentu glównego jest koniecznosc kontroli recznej i po pomiarze. Uszko¬ dzenia wzmacniacza -sterujacego w czasie pomiaru nie sa wykrywalne i powoduja wadliwe dzialanie 2 ukladu, to jest niewykrywanie obecnosci wysokiego napiecia na sprawdzanym obiekcie.Wady ukladu wedlug patentu glównego sa wy¬ eliminowane w ukladzie wedlug wynalazku przez 5 wbudowanie oddzielnego generatora napiecia o cze¬ stotliwosci zblizonej do sieciowej, a w szczególnosci w granicach od 10 Hz do 60 Hz, sterowanego ukla¬ dem kluczujacym. W wyniku tego ulepszenia ukladu jest zmieniony równiez sposób sygnalizacji zapew- io niajacy skuteczna reakcje obslugujacego, gdyz obec¬ nosc wysokiego napiecia jest sygnalizowana obec¬ nie ciaglym sygnalem akustycznym, co jest duza zaleta ukladu wedlug wynalazku.Przykladowe wykonanie ukladu wedlug wynalaz- 15 ku jest uwidocznione na schemacie blokowym, w którym W oznacza wzmacniacz sterujacy, D de¬ tektor, G! generator sygnalu akustycznego, G2 ge¬ nerator sygnalu sprawdzajacego i K uklad kluczu¬ jacy generatora sprawdzajacego. W ukladzie wedlug 20 wynalazku równolegle z sygnalem pochodzacym z zewnetrznego pola elektrycznego na wejscie wzmacniacza W jest podawany periodycznie w spo¬ sób automatyczny sygnal kontrolny pochodzacy z generatora sprawdzajacego G2 o czestotliwosci od 85 10 Hz do 60 Hz, pobudzanego ukladem kluczuja¬ cym K.W przypadku braku sygnalu pochodzacego z ze¬ wnetrznego pola elektrycznego wskaznik wydaje sy¬ gnal akustyczny w tych okresach, w których na so 3ego wejsciu pojawia sie sygnal kontrolny.Jezeli na 5267252672 wejsciu wskaznika pojawi sie sygnal pochodzacy z zewnetrznego pola elektrycznego, sygnal akustycz¬ ny zmienia sie z periodycznego na ciagly. Celem sprawdzenia obecnosci wysokiego napiecia na urza¬ dzeniu elektrycznym, nalezy wskaznik polaczyc z drazkiem izolacyjnym, a nastepnie zalaczyc zasi¬ lanie. Jezeli wystepuje sygnal akustyczny przery¬ wany periodycznie, oznacza to, ze urzadzenie jest sprawne i gotowe do uzycia. Nastepnie nalezy zbli¬ zyc czujnik Cz wskaznika do kontrolowanego urza¬ dzenia elektrycznego. W wypadku obecnosci wyso¬ kiego napiecia sygnal przerywany zmienia sie w sy¬ gnal ciagly. Po oddaleniu czujnika od urzadzenia kontrolowanego na odpowiednia odleglosc pojawia sie z powrotem sygnal przerywany, co swiadczy o sprawnosci przyrzadu. Po wykonaniu tych czyn- 10 15 nosci wylacza sie zasilanie wskaznika, a nastepnie odlacza sie go od drazka izolacyjnego. PL