PL52446B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano; 20.1.1967 52446 KI. 23 c, l/Ol MKP C 10 m UKD / /o% Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Michal Dichter, rjigr inz. Eugenii Trybula, mgr inz. Dawid Lipson Wlasciciel patentu: Instytut Technologii Nafty, Kraków (Polska) Sposób otrzymywania oleju do smarowania wysokoobciazonych przekladni przemyslowych pracujacych w srodowiskach agresywnych Do smarowania wysokoobciazonych przekladni o zebach prostych, skosnych lub srubowych, a takze do smarowania lozysk slizgowych, stosowa¬ ne sa oleje mineralne o waskich zakresach lep¬ kosci, jak destylaty olejowe nierafinowane, oleje pozostalosciowe, destylaty rafinowane metoda kwasowo-lugowa lub za pomoca rozpuszczalników selektywnych. Oleje te stosowane do róznych sy¬ stemów smarowania, np. kapielowego, kroplowego lub obiegowego, maja za zadanie przede wszyst¬ kim zabezpieczac naciskane powierzchnie robocze przekladni przed nadmiernym zuzyciem mecha¬ nicznym.Poniewaz przekladnie, do których stosuje sie wymienione oleje pracuja czesto w silnie agresyw¬ nej atmosferze, powinny one posiadac dodatkowo równiez dobre wlasnosci przeciwkorozyjne i ochronne, wysoka odpornosc na czynniki atmosfe¬ ryczne itd.Znany jest sposób podwyzszania wlasciwosci smarowych, przeciwkorozyjnych, konserwacyjnych i innych, olejów mineralnych droga wprowadza¬ nia specjalnych dodatków i inhibitorów, które sa zazwyczaj polaczeniami organicznymi siarki, azo¬ tu, fosforu, chloru, selenu, tlenu, a takze solami metalicznymi kwasów organicznych, olejami ro¬ slinnymi lub zwierzecymi, estrami, zwiazkami kiizemoorganjktznytmi lub innymi produktami.Glówna wada obecnie produkowanych olejów mineralnych, zawierajacych dodatki, stosowanych do smarowania wysokoobciazonych przekladni przemyslowych, pracujacych np. w hutnictwie, górnictwie, przemysle chemicznym, lub zainstalo¬ wanych na statkach morskich, sa zbyt niskie wlasnosci przeciwzuzyciowe i niewystarczajace wlasnosci ochronne i konserwacyjne, nde zabez¬ pieczajace w dostatecznym stopniu przed korozja zespolów maszyn, które pracuja w obecnosci pary wodnej, tlenków siarki, chlorowodoru i innych gazów agresywnych.Oleje te nie zabezpieczaja równiez smarowanych nimi powierzchni urzadzen przed korozja, wywo¬ lana obecnoscia pylów i soli mineralnych uno¬ szacych sie np. w pomieszczeniach fabrycznych.Podobnie agresywnym srodowiskiem jest takze klimat morski.Obecnie stosowane przekladniowe oleje przemy¬ slowe zawierajace dodatki, oddzialywuja korozyj¬ nie, zwlaszcza na niektóre metale np. miedz, co uniemozliwia stosowanie ich do smarowania urza¬ dzen i zespolów maszyn, wykonanych z tych me¬ tali lub ich stopów. Poza tym czesto stosowanie olejów przemyslowych w poszczególnych przy¬ padkach uniemozliwia zbyt wysoka temperatura ich krzepniecia, zbyt intensywne pienienie, mala stabilnosc itd.Sposób wedlug wynalazku otrzymywania olejów do smarowania przekladni przemyslowych polega 30 na wprowadzeniu do 85—95% wagowych specjalnie 10 15 20 25 5244«52446 3 przygotowanej bazy olejowej odpowiednio dobra¬ nych dodatków uszlachetniajacych i inhibitorów.Jako specjalnie przygotowane bazy olejowe w sposobie wedlug wynalazku stosuje sie rafino¬ wane furfurolem frakcje olejowe z rop bezparafi- nowych lub rafinowane furfurolem i odparafino- wane metodami rozpuszczalnikowymi frakcje ole¬ jowe z rop parafinowych, ewentualnie z do¬ datkiem olejów pozostalosciowych rafinowanych propanem o lepkosci okolo 33°E/50°C. Korzystnie stosuje sie oleje rafinowane w ten sposób, aby pozostaly w nich trwale polaczenia siarkowe.Lepkosc olejów wynosi zaleznie od szybkosci ob¬ rotowych i luzów miedzyzebnych przekladni 4^-60°E/50°C.Jako dodatek poprawiajacy temperature krzep¬ niecia oraz wskaznik lepkosci stosuje sie 0,5—2,5% wagowych polimetakrylanów, uzyskanych przez polimeryzacje zestryfikowanego alkoholami alifa¬ tycznymi o dlugosci lancucha C12—C*o kwasu me¬ takrylowego oraz 0,2—0,5% wagowych wysoko- czasteozkowych alkilonaftalenów lub alkilofenoli, otrzymanych jako produkt kondensacji fenolu lub naftalenu z chlorowana parafina.Stwierdzono, ze taki zestaw dodatków do wy¬ mienionych baiz olejowych podwyzsza wsfaazmk lepkosci i obniza temperature krzepniecia o wiele trwalej i skuteczniej niz stosowanie samych poli¬ metakrylanów, lub samych depreiatorów typu al¬ kilonaftalenów. Wyzej wymienione dodatki wpro¬ wadza sie mieszajac do bazy olejowej w tempera¬ turze 40—100°C. Po ich calkowitym rozpuszczeniu sie w oleju jako pozostale dodatki wprowadza sie 3—6% wagowych siarkowanego estru metylowego kwasów tluszczowych o zawartosci siarki powyzej 9%, 2—6% wagowych naftenianów olowiu otrzyma¬ nych z kwasów naftenowych o ciezarze czastecz¬ kowym 200—350, zawierajacych powyzej 20% olo¬ wiu i 0,3—1,5% wagowych dwualkilodwutiofosfo- ranów cynku. Korzystne jest, gdy ilosci ostatnich trzech sposród wymienionych dodatków pozostaja w stosunku wagowym 5:4:0,8.Wprowadza sie nastepnie jeszcze 0,001—0,006% wagowych dwumetylopolisiloksanów, po czym pro¬ dukt ochladza sie do temperatury otoczenia. Oleje przygotowane sposobem wedlug wynalazku moga znalezc znacznie szersze zastosowanie niz wnane smary do przekladni przemyslowych i to nie tylko ze wzgledu na znacznie podwyzszone w stosunku do tych smarów wlasnosci smarowe, ale glównie ze wzgledu na brak wlasnosci korozyjnych, zwlaszcza w stosunku do miedzi i jej. stopów, wysokie wlasnosci ochronne skutecznie zabezpie¬ czajace powierzchnie róznych metali przed koro¬ zyjnym dzialaniem gazów agresywnych, wody, roztworów soli itp. wysoka stabilnosc termiczna i zupelna odpornosc na pienienie. Dzieki zastoso¬ waniu oleju wedlug wynalazku, zuzycie czesci pra¬ cujacych przekladni jest nieporównanie mniejsze niz w przypadku smarów znanych. Z uwagi na duza odpornosc na starzenie, czasokres pracy oleju w urzadzeniach moze byc co najmniej dwukrotni* dluzszy w porównaniu z czasem uzytkowania do¬ tychczas stosowanych smarów przekladniowych.Ponadto olejów tych nie potrzeba wymieniac za¬ leznie od pór roku i stref klimatycznych, zwlasz¬ cza w przypadkach stosowania ich w urzadzeniach pracujacych na otwartej przestrzeni. Sposobem 5 wedlug wynalazku, zaleznie od potrzeby mozna produkowac oleje o dowolnych zatoesach lepkosci.Przyklad: Do 100% wagowych mieszanki olejowej o lepkosci kinematycznej 77,4 cSt przy 50°C, wskazniku lepkosci 62 i temperaturze krzep¬ lo niecia — 16°C, w sklad której wchodzi 85% wa¬ gowych rafinowanego furfurolem oleju mineralne¬ go, pochodzacego z ropy bezparafinowej i 15% wagowych selektywnie rafinowanej pozostalosci z tej ropy, dodaje sie kolejno w temperaturze 15 4o_8o°C, przy ustawicznym mieszaniu, malymi porcjami 0,5% wagowych polimetakrylanów uzys¬ kanych przez polimeryzacje zestryfikowanego al¬ koholami alifatycznymi o dlugosci lancucha Ciz—C20 kwasu metakrylowego oraz 0,3% wago- 20 wych alkilonaftalemi uzyskanego przez konden¬ sacje naftalenu z chlorowana parafina. Po do¬ kladnym rozpuszczeniu tych dodatków, dodaje sie 5% wagowych siarkowanego estru metylowego kwasów tluszczowych otrzymanych z oleju rzepa- 25 kowego o zawartosci siarki 9,1%, 0,5% wagowych soli cynkowej kwasu dwuizooktylodwutiofosforo- wego i 4,0% wagowych naftenianów olowiu. Na¬ stepnie po dokladnym rozpuszczeniu skladników dodaje sie jeszcze 0,002% wagowych dwumetylo- polUUoksanów o ciezarze czasteczkowym okolo 300, calosc miesza sie jeszcze przez godzine i po¬ zostawia do ochlodzenia do temperatury otoczenia.Uzyskany olej posiada nastepujace wlasciwosci: Lepkosc w cSt/50°C 90,0 Wskaznik lepkosci 93 Temperatura zaplonu w °C 230 Temperatura krzepniecia w °C —30 Dzialanie korozyjne; na stali wytrzymuje na miedzi wytrzymuje Pienienie brak piany Wlasnosci ochronne wytrzymuje 24 dni Wytrzymalosc filmu olejowego mierzona na aparacie czterokulowym w mm srednicy plamki przy obciazeniu: 50 kg 0,32 100 kg 0,90 200 kg 1,20 300 kg 2,20 400 kg 2,60 500 kg zatarcie PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1, Sposób otrzymywania oleju do smarowania wysokoobciaionych przekladni przemyslowych pracujacych w srodowiskach agresywnych za¬ wierajacych dodatki smarowe, przeciwrdzew* ne, zapobiegajace pienieniu, przeciwkorozyjne 60 i dodatki modyfikujace wlasnosci reologiczne, znamienny tym, ze do 85—95% wagowych bazy olejowej o lepkosci 4—0O°E/5O°C wprowadza, sie w temperaturze 40~100°C przy stalym mte- szaniu 0,5—2,5% wagowych polimetakrylanów 65 i 0,2—0,5% wagowych alkilonaftalenów lub 30 35 40 45 50 55SI44* S alkilofenoli otrzymywanych przez kondensacje naftalenu lub fenolu z chlorowana parafina, po czym, pó rozpuszczeniu sie tych dodatków, 2, wprowadza sie 2—6% wagowych naftenianów olowiu otrzymanych z kwasów naftenowych 3 o ciezarze czasteczkowym 200—350, zawieraja¬ cych powyzej 20% olowiu, 3—6% wagowych siarkowanego estru metylowego kwasów tlusz¬ czowych o zawartosci siarki powyzej 9%, 0,3—1,5% wagowych soli cynkowych kwasów io dwualkilodwutiofosforowych, a nastepnie doda¬ je sie 0,001—0,006% wagowych dwumetylo- 6 polisiloksanów i ochladza sie do temperatury otoczenia. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako baze olejowa stosuje sie rafinowane furfurolem frakcje olejowe z rop bezparafino- wych lub rafinowane furfurolem i odparafino- wane metodami rozpuszczalnikowymi frakcje olejowe z rop parafinowych, rafinowane w taki sposób, azeby zawieraly zawarte w surowcu trwale polaczenia siarkowe, ewentualnie z do¬ datkiem olejów pozostalosciowych rafinowanych propanem. PL