Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wibro¬ mlot przystosowany do wyciagania i do pograzania w gruncie elementów dlugich jak: pale, grodzie wodoszczelne, uziomy pretowe, rury itp.; Obok znacznego rozwoju opracowan konstruk¬ cyjnych wibromlotów uniwersalnych, które sa przystosowane jednoczesnie do pograzania i wy¬ ciagania elementów dlugich istnieje tendencja udoskonalania wibromlotów jednostronnego dzia¬ lania, gdyz zastosowanie ich jest w wielu przy¬ padkach bardziej uzasadnione z punktu widzenia ekonomicznego niz zastosowanie wibromlotów uni¬ wersalnych. Nie zawsze bowiem zachodzi potrze¬ ba natychmiastowego wyciagania pograzonego w grunt elementu, jak to ma miejsce na przyklad przy pograzaniu grodzi wodoszczelnych, albo tez w ogóle nie wyciaga sie z gruntu zaglebionych ele¬ mentów dlugich, jak to ma miejsce przy wykony¬ waniu glebokich uziomów pretowych.Jednak rozdzial funkcji pograzania i wyrywania na dwie rózniace sie od siebie maszyny powodu¬ je koniecznosc nabywania przez uzytkownika dwóch wibromlotów, z tego tez wzgledu wygodniej dla uzytkownika jest posiadanie jednej uniwersal¬ nej maszyny, pod warunkiem, ze eksploatacja jej bedzie bardziej oplacalna.Wiadomym jest, ze znane wibromloty uniwersal¬ ne sa bardziej skomplikowane konstrukcyjnie od wibromlotów jednostronnego dzialania, w zwiazku z czym, sa one kosztowniejsze i ulegaja czesciej io 15 30 uszkodzeniom a ich naprawy sa bardziej praco¬ chlonne. W istniejacych wibromlotach uniwersal¬ nych uszkodzeniom najczesciej ulegaja mechaniz¬ my zmieniajace kierunek uderzenia. Znane rozwia¬ zania konstrukcyjne ukladów i mechanizmów slu¬ zacych do zmiany kierunku sily uderzenia w wi¬ bromlotach uniwersalnych opieraja sie na zasadzie przemieszczania, bijaka wzgledem ograniczników za pomoca gwintu i napedzanej przez slimak na¬ kretki. Mechanizmy takie sa jednak zbyt skompli¬ kowane ze wzgledu na charakter pracy wibromlo¬ ta i dlatego po stosunkowo niedlugim czasie eks¬ ploatacji ulegaja uszkodzeniom, eliminujac wibro¬ mlot z eksploatacji na czas remontów.Znane sa równiez rozwiazania konstrukcyjne mechanizmów do zmiany kierunku sily uderzenia polegajace na wyposazeniu wibromlota w odpo¬ wiednia rame odwracalna, za pomoca której wi¬ bromlot uderza raz w dolna jej czesc a po odwró¬ ceniu ramy w jej górna czesc, powodujac wbija¬ nie lub wyrywanie z gruntu elementów dlugich.Zastosowanie mechanizmu w postaci odwracalnej ramy znacznie zwieksza wage wibromlota, a po¬ nadto bezwladnosc ramy znacznie obniza efektyw¬ nosc jego pracy.W celu unikniecia tych niedogodnosci zostalo wyznaczone zadanie opracowania takiego ukladu elementów do zmiany kierunku sily uderzenia, który przy minimalnej ilosci czesci skladowych i przy uzyciu powszechnie na placu budowy do- 523783 stepnych narzedzi umozliwialby szybkie przysto¬ sowanie wibromlota sluzacego do wbijania na wi¬ bromlot sluzacy do wyrywania dlugich elemen¬ tów.Wyznaczone zadanie zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze wibromlot zaopa¬ trzono w kowadlo, które posiada gniazdo z piers¬ cieniem z utwardzonego materialu i gniazdo dla plytki bijakowej, przy czym plytka bijakowa wspólpracuje z bijakiem pólkolistym w czasie wbijania elementów dlugich w grunt a pierscien wspólpracuje z bijakiem wewnetrznym zaopatrzo¬ nym w kolnierz w czasie wyrywania elementów dlugich z gruntu.Dalsza istota ukladu wedlug wynalazku jest zao¬ patrzenie kowadla we wkladki izolujace obudowe od drgan kowadla przy czym srednica gniazda dla pierscienia w kowadle jest mniejsza od sred¬ nicy pozostalego otworu tegoz kowadla.Zgodnie z wyznaczonym zadaniem wlasciwy kie¬ runek sily uderzenia wibromlota przy wbijaniu osiaga sie przez wmontowanie w wibromlot bijaka pólkolistego i plytki bijakowej, natomiast w celu uzyskania zmiany kierunku sily przy wyrywaniu, usuwa sie plytke bijakowa, a w miejsce bijaka pólkolistego wmontowuje sie bijak wewnetrzny z kolnierzem. Takie skojarzenie podanych srodków technicznych umozliwia wykorzystanie jednego wibromlota do prac przy wbijaniu elementów dlu¬ gich w grunt i do prac przy wyrywaniu tych ele¬ mentów z gruntu przy czym zastosowane srodki sa proste w budowie, latwe do zmontowania i szczególnie praktyczne do zamiany w przypadku zuzycia lub uszkodzenia.Zastosowanie wkladek izolujacych uderzenia ko¬ wadla, szczególnie niebezpieczne dla obudowy ko¬ wadla, przedluza znacznie okres zywotnosci obu¬ dowy, oraz daje dodatkowy efekt techniczny w po¬ staci zmniejszenia jej przekrojów i ciezaru. Zasto¬ sowanie konstrukcji wedlug wynalazku upraszcza budowe wibromlota zmniejsza ogólna ilosc czesci i eliminuje wszelkie ulegajace zatarciom polacze¬ nia ruchowe, co wydatnie wplywa na przedluzenie okresu zywotnosci wibromlota, i ulatwia jego ob¬ sluge. Wynalazek blizej objasniono w przykladzie wykonania przedstawionym na rysunkach, na któ¬ rych fig. 1 przedstawia uklad przystosowany do pograzania w przekroju pionowym, a fig. 2 ten sam uklad przystosowany do wyciagania.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 znany wzbudnik drgan 1 z wirujacymi na wale 2 masami niewywa¬ zonymi 3 jest zaopatrzony w gniazdo 4 przezna¬ czone dla bijaka pólkolistego 5 do wbijania i gwin¬ towany otwór 6 przystosowany do bijaka wew¬ netrznego 7 z kolnierzem 8 przeznaczonego do wy¬ rywania. Kowadlo 9 o ksztalcie krótkiego cylindra, zaopatrzone jest w gniazdo 10, w które wcisniety jest pierscien 11 i gniazdo 12 do oparcia plytki 13.Pierscien 11 i plytka 13 opieraja sie o kolnierz wewnetrzny 14 kowadla 9. Wewnatrz kowadla 9 osadzony jest czop uchwytu 16 mocujacy element 52378 4 17, którym jest np. element grodzi, pograzany lub wyciagany z gruntu 18. Kowadlo 9 osadzone jest suwliwie w obudowie 19 pomiedzy wkladkami ela¬ stycznymi 20 umocowanymi za pomoca pierscienia 5 gwintowanego 20'. Wspomniany wzbudnik drgan 1 osadzony jest na obudowie 19 za pomoca sprezyn 21 i srub 22. Dzialanie ukladu w czasie pograza¬ nia grodzi 17 w grunt 18 polega na tym, ze w gniazdo 4 wzbudnika drgan 1 wciska sie bijak 5, 10 a w gniazdo 12 kowadla 9 wklada sie plytke 13.W czasie obrotu mas niewywazonych 3, powstala sila odsrodkowa wprawia w ruch drgajacy wzbud¬ nik drgan 1, który bijakiem 5 uderza w plytke 13.Uderzenia przenoszone sa z plytki 13 za posred- 15 nictwem kowadla 9 i uchwytu 16 na wbijany ele¬ ment 17, który pograza sie w grunt 18.W celu przestawienia ukladu na wyciaganie ele¬ mentu grodzi z gruntu, usuwa sie bijak 5 i plytke 13 a w otwór 6 wkreca sie bijak 7, co zostalo uwi- 20 docznione na fig. 2. Oczywistym jest, ze w celu wkrecenia bijaka wewnetrznego 7 nalezy zdjaó uchwyt 16. Po takim przestawieniu wzbudnik drgan 1 w czasie obrotu mas niewywazonych, ude¬ rza kolnierzem 8 bijaka 7 w pierscien 11. Ude- 25 rzenia przenoszone w sposób wyzej opisany po¬ woduja wyciaganie grodzi z gruntu.Wkladki elastyczne 20 w czasie pracy wzbudnika drgan izoluja obudowe 19 od bezposrednich drgan uderzeniowych kowadla 9. Wielkosc elementów 30 wymiennych ukladu to jest bijaka 5, plytki 13, bijaka 7 i pierscienia 11 sa tak dobrane, ze w cza¬ sie wspólpracy ze soba, w sposób podany w po¬ wyzszym opisie, zachowuja miedzy soba odleglosc potrzebna do przekazania drgan uderzeniowych na 35 kowadlo 9. Odpowiednia odleglosc wzbudnika drgan 1 od kowadla 9 zapewniaja sprezyny 21 scis¬ niete srubami 22, za pomoca których te odleglosc mozna regulowac dla uzyskania zadanej sily ude¬ rzenia. 50 40 PL