PL52286B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5.1.1967 52286 KI. 12 p, 1/01 MKP C 07 d 31/SC UKD C f ^ '^"^ Wspóltwórcy wynalazku mgr inz. Leslaw Szozda, mgr inz. Barbara LipkaJI*Sf-HS!!SL-. mgr inz. Wiktor Kazmierowicz, mgr inz. Barba¬ ra Buszynska Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Ogólnej, Warszawa (Polska) Sposób wydzielania nitryli kwasów nikotynowego i izonikotynowe¬ go z gazów poreakcyjnych pochodzacych z amonoutleniania zasad pirydynowych lub chinolinowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wydziela¬ nia nitryli kwasów nikotynowego i izonikoty¬ nowego z gazów poreakcyjnych powstajacych w procesie amonoutleniania powietrzem zasad pi¬ rydynowych lub chinolinowych.Znany z rosyjskiego opisu patentowego nr 119878 sposób wydzielania nitryli kwasu nikotynowego z produktów utleniania 3-pikoliny polega na tym, ze produkty reakcji wymywa sie woda, a nastep¬ nie ekstrahuje sie je eterem. Po oddzieleniu war¬ stwy eterowej od wodnej suszy sie ja nad siar¬ czanem sodu, a nastepnie destyluje uzyskujac ni¬ tryl kwasu nikotynowego. Sposób ten wymaga zastosowania kilku operacji jednostkowych i uzy¬ cia eteru, co obniza sprawnosc procesu, zwieksza niebezpieczenstwo pracy, podnosi naklady inwe¬ stycyjne. Sposób wedlug brytyjskiego opisu pa¬ tentowego nr 790937 polega na absorpcji nitryli kwasów nikotynowych z goracych gazów poreak¬ cyjnych przez nienasycony wodny roztwór nitry¬ li. Otrzymany po absorpcji roztwór oziebia sie do temperatury okolo 5—15°C w celu wykrysta¬ lizowania nitryli. Jest to metoda prostsza pod wzgledem technologicznym, lecz powoduje duze straty produktu, gdyz konieczne jest wyprowa¬ dzanie z obiegu pewnej ilosci roztworu otrzyma¬ nego po krystalizacji nitryli. Roztwór ten zawie¬ ra weglany i cyjanki amonu, nieprzereagowane pikoliny oraz stosunkowo znaczna czesc zaabsor¬ bowanych nitryli. Poza tym nitryle wykrystali- 10 15 zowane z tego roztworu moga byc zanieczysz¬ czone weglanem i cyjankiem amonu.Sposób wedlug wynalazku usuwa wyzej wy¬ mienione niedogodnosci i pozwala na bardziej ilosciowe wydzielanie nitryli z równoczesnym od¬ zyskaniem nieprzereagowanych zasad pirydyno¬ wych lub chinolinowych, przy prostej technologii i nie skomplikowanej aparaturze.Istota wynalazku polega na przepuszczaniu ga¬ zowej mieszaniny poreakcyjnej przez wodny roz¬ twór soli nieorganicznych nierozpuszczalnych w zasadach pirydynowych i chinolinowych, zwlasz¬ cza weglanu amonowego, o stezeniu bliskim sta¬ nu nasycenia. W wyniku tego nitryle kwasów ni¬ kotynowych zostaja zaabsorbowane w zasadach pirydynowych lub chinolinowych wydzielanych przy przemywaniu roztworem wodnym soli nie¬ organicznych z gazów poreakcyjnych, lub w przypadku niedostatecznej ilosci tych zasad wpro- 20 wadzanych dodatkowo. Wskaznikiem, wedlug którego ustala sie ilosc zasad wprowadzanych do¬ datkowo do absorpcji nitryli, jest koncowe ste¬ zenie nitryli w roztworze otrzymanym po ab¬ sorpcji. Stezenie to powinno byc nieco ponizej 25 stanu nasycenia w temperaturze absorpcji. Sto¬ sowany wodny roztwór soli nieorganicznej po¬ winien byc bliski stanu nasycenia, gdyz w tym przypadku rozpuszczalnosc zasad pirydynowych (chinolinowych) i nitryli kwasów nikotynowych 30 w roztworze jest minimalna. Najkorzystniej jest 5228652286 3 stosowac roztwór weglanu amonowego, który mozna uzyskac w urzadzeniu absorpcyjnym przez wielokrotna cyrkulacje roztworu powstajacego przy absorpcji w wodzie gazowej mieszaniny po^ reakcyjnej przeznaczonej do rozdzielania i za¬ wierajacej miedzy innymi NH3 i COz. Ciecz cyr¬ kulujaca po osiagnieciu odpowiedniego stezenia weglanu amonu rozwarstwia sie. Otrzymuje sie wodny roztwór soli amonowych zawierajacy praktycznie biorac wszystkie inne zanieczyszcze¬ nia nieorganiczne, oraz warstwe nieprzereagowa- nych zasad pirydynowych lub chinolinowych z rozpuszczonymi w nich nitrylami kwasu nikoty¬ nowego i izonikotynowego. Po rozdzieleniu obu warstw czesc roztworu wodnego wyprowadza sie z obiegu, co uniemozliwia nagromadzanie sie za¬ nieczyszczen.Ilosc wyprowadzanego z obiegu roztworu wod¬ nego i doprowadzanej wody ustala sie tak, aby uzyskac maksymalne stezenie roztworu poabsorp- cyjnego, przy którym w procesach^ absorpcji i rozwarstwiania nie zachodzi jeszcze krystalizacja zwiazków nieorganicznych. Z warstwy zasad na drodze krystalizacji w temperaturze ponizej 2jO°C lub innymi metodami wydziela sie nitryle kwa¬ sów nikotynowego i izonikotynowego. Jesli ilosc otrzymywanego pikolinowego roztworu pokrysta- lizacyjnego jest wieksza niz wymaga proces ab¬ sorpcji, wówczas odpowiednia czesc roztworu od¬ prowadza sie (po ewentualnym dodatkowym wy¬ krystalizowaniu nitryli w nizszych temperaturach) do utleniania. Proces absorpcji i wydzielania ni¬ tryli wedlug wynalazku najkorzystniej jest pro¬ wadzic w sposób ciagly.Sposób wedlug wynalazku jest prosty, nie¬ skomplikowany, nie wymaga zastosowania du¬ zej ilosci operacji i aparatów. Wydzielanie nitryli przebiega z nieznacznymi stratami, powstajacy w procesie amonoutleniania cyjanowodór przecho¬ dzi do roztworu wodnego, nie zanieczyszczajac nitryli. Równoczesnie z produktami reakcji wy¬ dziela sie nieprzereagowana zasade pirydynowa (chinolinowa), która mozna zawrócic do utlenia¬ nia.Przyklad. Gazy poreakcyjne pochodzace z amonoutlenienia 3- i 4-pikolin zawierajace 2,3% wagowych nitryli, 0,4% nieprzereagowanych pi- kolin, 89,4% N2 + 02, 1,4% NH3, l,Oo/0 CO* 3,5% H20 oraz niewielkie ilosci HCN, schladza sie do temperatury 80°C i przemywa sie roztworem wodnym zawierajacym okolo 65% wody, okolo 31% weglanu amonu, okolo 5% amoniaku i nie¬ duze ilosci NH4CN. Roztwór ten otrzymuje sie (przy rozruchu instalacji) przez wielokrotna cyr- 4 kulacje wody przez urzadzenie absorpcyjne. Czesc cyrkulujacego roztworu wodnego po osiagnieciu stanu bliskiego nasycenia wyprowadza sie z obie¬ gu; a odprowadzona ilosc roztworu uzupelnia sie 5 woda. Do urzadzenia absorpcyjnego doprowadza sie pikolinowy roztwór pokrystalizacyjny w ilos¬ ci równej okolo trzykrotnej masie zawartych w gazach nitryli. Wydzielone z gazów poreakcyjnych nieprzereagowane pikoliny i doprowadzony roz- w twór pokrystalizacyjny rozpuszczaja sie slabo w roztworze wodnym i tworza osobna warstwe, do której przechodza nitryle kwasów nikotynowego i izonikotynowego. Rozwarstwione ciecze oddzie¬ la sie, przy czym otrzymany stezony roztwór pi- 15 kolinowy schladza sie do temperatury ponizej 20°C i wykrystalizowuje nitryle w ilosci do 95% zawartych w gazach poreakcyjnych, zas wodny roztwór zawierajacy zanieczyszczenia nieorganicz¬ ne wyprowadza sie czesciowo z obiegu, a reszte 20 zawraca sie do przemywania. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wydzielania nitryli kwasów nikotyno¬ wego i izonikotynowego z gazów poreakcyj- &° nyohj pochodzacych z amonoutleniania zasad pirydynowych lub chinolinowych, znamienny tym, ze gazy poreakcyjne przemywa sie wod¬ nym roztworem soli nieorganicznych nieroz¬ puszczalnych w wymienionych zasadach, naj- *• korzystniej wodnym roztworem weglanu amo¬ nowego, o stezeniu bliskim stanu nasycenia, przy czym uzyskuje sie rozwarstwienie cieczy na warstwe wodna zawierajaca zanieczysz¬ czenia nieorganiczne i warstwe organiczna, 40 stanowiaca roztwór nitryli w zasadach piry¬ dynowych lub chinolinowych, z którego wy¬ dziela sie nitryle na drodze krystalizacji, badz innymi' znanymi metodami. 45
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze absorpcje nitryli w zasadach pirydynowych lub chinolinowych prowadzi sie zachowujac takie warunki, azeby stezenie nitryli nie osiagalo stanu nasycenia w temperaturze absorpcji. 50
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze do gazów poreakcyjnych wprowadza sie do¬ datkowo zasady pirydynowe lub chinolinowe w ilosci potrzebnej do uzyskania roztworu ni- 55 tryli o pozadanym stezeniu. „Prasa" Wr. Zam. 7258/66. Naklad 260 egz. PL