Pierwszenstwo: Opublikowano: 7.XI.1966 52271 KI. Sn, 1? _ MKP E 21f Jty fOO UKD IBIBLIOTEK Al Twórca wynalazku: mgr inz. Zbigniew Gebicki Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne PrzemysJ Weglowego, Gliwice (Polska) Urzedu Patenfc#ccp: Ladowarka zasierzutna Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja buja¬ ków umozliwiajaca podnoszenie efektywnosci lado¬ wania to jest wydluzenie wyrzutu urobku i skró¬ cenie cyklu ruchu ladowarek zasierzuthych.W ladowarkach zas^erzutnych mechanizm ladu¬ jacy sklada sie z kosza osadzonego w dwóch buja¬ kach, które swoimi krzywiznami tocza sie po biez¬ niach. Zespól bujaków z koszem jest wprawiany w ruch ciegnem lancuchowym zaczepionym do belki laczacej oba bujaki. Lancuch ten nawija sie na beben umieszczony w tylnej czesci1 ladowarki. Be¬ ben jest napedzany silnikiem przez przekladnie kól zebatych. Ksztalt krzywizny na bujakach oraz dlu¬ gosc biezni sa tak dobrane, ze po przetoczeniu sie bujaków nastepuje przerzut kosza w polozenie poza ladowarke, ponad wóz majacy byc zaladowany.Wysokosc przerzutu kosza jest ograniczona wzgle¬ dami górniczymi (chodniki sa niskie), scisle spre¬ cyzowane jest równiez polozenie kosza w polozeniu nabierania urobku przed maszyna, jak i wyrzutu na wysokosc wozu. Do kopaln wprowadza sie coraz pojemniejsze (dluzsze) wozy. Dawniej ladowano do wozów ok. 1 ms przy dlugosci ok. 1 m, dzis do wozów 2—2,5 m8 i dlugosci ponad 2 m. Urobek musi byc wiec mozliwie daleko wyrzucony z kosza, aby wypelnial caly wóz. Nowoczesne ladowanie musi byc poza tym intensywne t. zn. cykl przerzutu kosza z urobkiem musi byc mozliwie krótki.Sa to podstawowe wymagania stawiane dzisiaj ladowarkom zasierzutnym. 10 1S 25 80 a W znanych ladowarkach zasierzutnych celem skrócenia czasu trwania I-go cyklu przerzutu kosza oraz zwiekszenia dlugosci wyrzutu urobku, zwiek¬ szono moc silnika napedowego w mechanizmie podnoszenia kosza. I tak np. dla pojemnosci czer¬ paka okolo 0,2 m* ladowarki znanych firm posia¬ daja silniki od 13 do 18 KM podczas gdy przed kilku laty stosowano silniki od 6 do 9 KM. Zwiek¬ szenie mocy silników powoduje wzrost zuzycia po¬ wietrza sprezonego i koniecznosc podwyzszania ci¬ snienia celem ograniczenia srednicy wezy dopro¬ wadzajacych powietrze. Jest to wiec kosztowny i nieekonomiczny sposób osiagania zamierzonych efektów.W dotychczasowych rozwiazaniach bujaki byly najczesciej elementami odlewanymi, których ksztalt i ciezar (a wiec rozklad mas) byl wylacznie po¬ dyktowany wzgledami wytrzymalosciowymi i tech¬ nologicznymi. W zadnej ze stosowanych ladowarek w zespole bujaków — po stronie przeciwleglej do kosza— nie ma mas odgrywajacych role przeciw¬ ciezaru.Jak wynika z analizy wspólpracy zespolu nape¬ dowego silnik-przekladnia-beben lancuchowy z ze¬ spolem napedzanym kosz-bujaki-urobek, praca wy¬ konana przez silnik w cyklu podnoszenia zuzywa sie na: podniesienie zespolu „kosz-bujaki-urobek" z polozenia opuszczonego w polozenie przerzutu, nadanie temu zespolowi pewnej predkosci koncowej (wzrost energii kinetycznej) i na pokonanie oporów 522718M71 tarcia. Podkreslic nalezy, ze uzyteczna prace sta¬ nowi jedynie podniesienie urobku w koszu i nada¬ nie mu pewnej predkosci koncowej w celu uzyska¬ nia efektu wyrzutu. Tak wiec wzrost mocy silnika pozwala na dostarczenie w cyklu podnoszenia wiekszej energii do ukladu. Ta nadwyzka zamienia sie na energie kinetyczna t. zn. cykl podnoszenia trwa krócej i zespól „bujaki-kosz-urobek" uzyskuje wieksza predkosc koncowa. W rozwiazaniu wg wy¬ nalazku uzyskano skrócenie czasu 1 cyklu przerzu¬ tu i wzrost dlugosci wyrzutu bez zwiekszenia mocy silnika, jedynie przez wlasciwe uksztaltowanie i rozmieszczenie mas w zespole bujaków to jest w zespole, które stanowi odbiornik energii w kaz¬ dym cyklu ladowania.Istota wynalazku przedstawiona w przykladzie wykonania na rys. polega na umieszczeniu dodat¬ kowych mas 7, niewynikajacych ze wzgledów konstrukcyjnych, technologicznych ani tez wytrzy¬ malosciowych, w górnej czesci bujaków z (odno¬ szac do opuszczonego polozenia kosza). Masy te moga byc dodatkowo przymocowane badz tez uksztaltowane w formie przeciwciezarów wkompor nowanych w odlew bujaka 2.Takie skupienie mas w bujakach w ich czesci przeciwleglej w stosunku do kosza powoduje zmia¬ ny polozenia srodka ciezkosci ukladu: a mianowicie podnosi je w polozeniu wyjsciowym i obniza w koncowym. Tym samym dla podniesienia zespolu „kosz-bujaki" wymagana jest mniejsza praca (ener- 10 15 gia potencjalna jest miedzy innymi funkcja róznicy polozen srodka ciezkosci ukladu). Poniewaz praca ta — wykonywana w kazdym cyklu podnoszenia — jest praca bezuzyteczna wiec jej ograniczenie jest bardzo korzystne, gdyz z tej samej ilosci energii dostarczonej przez silnik mozna uzyskac lepszy efekt uzyteczny to jest wieksza energie kinetyczna ukladu. Konstrukcja wedlug wynalazku powoduje bardziej racjonalny rozdzial tej samej ilosci energii, poniewaz pozwala przesunac czesc energii poten¬ cjalnej na energie kinetyczna i tym samym uzyskac pozadane efekty w sposób technicznie i ekonomicz¬ nie znacznie bardziej prawidlowy i postepowy niz ma to miejsce przy zwiekszaniu mocy silnika. Pro¬ stota rozwiazania wedlug wynalazku to jest zosto- sbwanie bujaków z przeciwciezarami sprawia, ze moze ono byc powszechnie zastosowane w ladowar¬ kach zasierzutnych wszystkich odmian i wielkosci i przyniesc powazne korzysci przez oszczednosc energii napedowej, wzrost wydajnosci ladowania oraz przez umozliwienie zaladunku dlugich wozów. 25 80 PL