Pierwszenstwo: Opublikowano: 08.XII.1965 (Pili 948) 3.XII.1966 52125 KI la, 19 MKP BMb J!03d3/0£ UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Henryk Janiak, mgr inz. Józef Ce¬ bula, inz. Lucjan Pagacz Wlasciciel patentu: Dolnoslaskie Biuro Projektów Górniczych Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Wroclaw (Polska) Klarownik z osadem zawieszonym Przedmiotem wynalazku jest klarownik z osadem zawieszonym, do oczyszczania scieków zawieraja¬ cych drobna zawiesine typu mulowego, zwlaszcza scieków z przemyslu wegla kamiennego, jak na przyklad: wody popluczkowe, poflotacyjne i tym podobne, powstajace w procesie mechanicznej przeróbki wegla.Dotychczas do oczyszczania takich scieków stosuje sie urzadzenia pracujace na zasadzie se¬ dymentacji, które podzielic mozna na dwie gru¬ py — bezwylcwowe i wylewowe. Urzadzenia bez- wylewowe wymagaja znacznych powierzchni, a sam proces oczyszczania, przebiegajacy w nich, jest prymitywny. Sposród osadników wylewo¬ wych — najszersze zastosowanie znajduja obec¬ nie osadniki promieniste typu Dorra. Osadniki te sa wystarczajace dla oczyszczania scieków zawie¬ rajacych osady ziarniste, natomiast nie nadaja sie -do oczyszczania scieków z osadami trudnoopadaja- cymi, które zwykle sa równiez koagulowane, po¬ niewaz osady tego typu latwiej sedymentuja w pradzie wznoszacym, anizeli przy przeplywie po¬ ziomym.Osadniki typu Dorra wykazuja szereg niedogod¬ nosci, które ograniczaja ich rozpowszechnienie.Osadniki te wymagaja skomplikowanych i dro¬ gich urzadzen zgarniajacych, które stale pracujac, zu-j „ j4 znaczne ilosci energii.Wytraccie osady stykaja sie z przeplywajacymi sciekami, pogarszajac efekt klarowania. 10 1S 20 Ponadto wystepuja trudnosci w usuwaniu czes¬ ci flotujacych. Wymienionych wad nie ma kla¬ rownik wedlug wynalazku, którego istota polega na zastosowaniu dwóch zbieznych komór przeply¬ wowej i osadowej, które umieszczone sa wspólsrod- ko*wo. Obie komory wykonane sa w ksztalcie ostro¬ slupów scietych o kwadratowych podstawach i ma¬ ja wspólna, pionowa os symetrii.Przekrój poprzeczny komór zmniejsza sie jed¬ nostajnie razem z ich wysokoscia. Komora we¬ wnetrzna jest komora przeplywowa z osadem za¬ wieszonym i zaopatrzona jest w pionowa central¬ na rure doplywowa. W sciankach komory przeply¬ wowej wyciete sa poziome szczeliny osadowe, któ¬ rych górne krawedzie znajduja sie na wysokosci górnego poziomu osadu zawieszonego.Wylot rury doplywowej wykonany jest w po¬ staci stozka rozszerzajacego sie ku dolowi, nato¬ miast komora przeplywowa rozszerza sie ku gó¬ rze, powodujac zmiane kierunku strugi i stale zmniejszanie sie predkosci przeplywu cieczy.W górnej czesci klarownika, ponizej zwiercia¬ dla cieczy, zainstalowane sa proste perforowane rury, zaopatrzone w naprzemianlegle rzedy otwo¬ rów wlotowych, które lacza sie z dwoma prosto¬ padlymi do nich kanalami odplywowymi.Taki uklad rur zbiorczych umozliwia równo¬ mierne obciazenie powierzchni klarownika. Oby¬ dwie komory klarownika sa polaczone z rurocia¬ giem do odprowadzania osadu. 52195.s 52195 4 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym f j. 1 przedstawia klarownik w przekroju, a fig. 2 — w widoku z góry.Klarownik sklada sie z osadowej komory 1 5 i przeplywowej komory 2. Komory te sa umieszczo¬ ne wspólsrodkowo i maja ksztalt ostroslupów scie¬ tych o podstawie kwadratowej, które umieszczone sa pionowo. Wewnatrz osadowej komory 1 znaj¬ duje sie przeplywowa komora 2, w której zain- 10 stalowana jest centralna doplywowa pionowa ru¬ ra 3f przeznaczona dla doplywu scieków suro¬ wych do przeplywowej komory 2. Wylot 4 central¬ nej doplywowej pionowej rury 3 wykonany jest w postaci stozka o podstawie zwróconej ku do- 15 lowi.W sciankach przeplywowej komory 2, na wyso¬ kosci górnej granicy warstwy osadu zawieszone¬ go, znajduja sie poziome szczeliny 5, sluzace do odprowadzenia nadmiaru osadu. Przy wiekszych 2o wymiarach komór, korzystnym jest dodatkowe za¬ instalowanie w dnie przeplywowej komory 2 pio¬ nowej rury o wysokosci równej grubosci warstwy osadu.Do osadowej komory 1 podlaczony jest rurociag M 6, do odprowadzania nagromadzonego osadu, któ¬ ry przewodem 7 laczy sie z przeplywowa komora 2.Obydwa polaczenia wprowadzone sa do komór po¬ ziomymi odcinkami prostych rur (nieoznaczonymi nairysunku). ^ Nad przeplywowa komora 2 umieszczony jest szereg prostych zbiorczych rur 8, zaopatrzonych w perforacje, które odbieraja sklarowana ciecz do odplywowych kanalów 9* Kanaly te usytuowane sa prostopadle do osi zbiorczych rur 8 i polaczone sa z koncami tych rur.Zbiorcze rury 8 zaopatrzone sa, w nieoznaczone na rysunku, naprzemianlegle otwory wlotowe.Scieki surowe zadaje sie roztworem srodka ko- agulujacego i po odpowiednim wymieszaniu skie¬ rowuje sie do przeplywowej komory2. *° Predkosc przeplywu scieków w centralnej do¬ plywowej pionowej rurze 3 nie powinna przekra¬ czac 0,3 m/sek. Konstrukcja wylotu 4, powoduje zmiane kierunku przeplywu o 180°. W tym mo¬ mencie rozpoczyna sie wlasciwy proces koagula- 45 cji. Rozszerzajacy sie jednostajnie ku górze prze¬ krój przeplywowej komory 2, powoduje zmniej¬ szanie predkosci przeplywu wznoszacej sie cieczy.W przekroju, w którym predkosc wznoszenia równa sie predkosci opadania czastek osadu, two¬ rzy sie górna granica warstwy osadu zawieszone¬ go. Scieki po przejsciu przez warstwe osadu za¬ wieszonego pozbawione sa zawiesin, które zostaja wytracone z cieczy, ze wzgledu na ciezar lub sa zatrzymywane na zasadzie zloza filtracyjnego. Nad¬ miar wytraconych osadów przedostaje sie przez osadowe szczeliny 5 wzglednie specjalna rure od¬ plywowa do osadowej komory 1, gdzie ulega za¬ geszczaniu, a nastepnie jest odprowadzony do dal¬ szej przeróbki. Ciecz po przejsciu przeplywowej komory 2 odprowadza sie do zbiornika wody czy¬ stej. PL