POLSKA RZEGZP§8P8LHA LUDOWA PATENTÓW? PRL OPIS PATENTOWY ^^M^M^kyiMte^lHM Zglesztt*** ©4vlX.1965 (P 110 734) PietWMeitstw*: 2&.Y.1965 Niemiecka Republika demokratyczna.OiHAUkdwaM: 15.X.1966 52117 MKP F-«»-th , UK£ ¦'OTEK*: ¦p-.p »—.¦«.«. ^« ^^i rW Forem,. ' Wlasekriel patentu: VEB Maschinenfabtfik Kyffhaaw*hfitte Artem, Ar- tóftfti (Niemiecka Repuftlifc* ttetfiókmyKtfis) Sprzeglo odsrodkowe Wynalazek dotyczy sptzeght odsrodkdwcgó, któ¬ rego wewnetrzna napedzajaca czesc sklada sie z korpusu sprzegla z umieszczonymi w nim swobod¬ nie poruszajacymi sie masami odsrodkowymi, któ¬ re pociagaja za soba otaczajaca napedzana czesc zewnetrzna z wewnetrznymi powierzchniami cier¬ nymi.Znane sa róznego rodzaju sprzegla odsrodkowe, w których korpusy sprzegla i masy odsrodkowe sa prowadzone przez sworznie i sprezyny, a masy odsrodkowe wykonane sa jako szczeki sprzegla z nalozona okladzina. Te typy sprzegiel nie nadaja sie do dlugich czasów wlaczania przy przyspie¬ szaniu duzych mas, poniewaz z powodu zwiazanego z tym cieplnego obciazenia czesci wbudowane, jak tuleje, przeguby, sprezyny itp. podlegaja zwiekszo¬ nemu zuzyciu. Ponadto, prowadzone w sposób wymuszony masy odsrodkowe powoduja w wiek¬ szosci przypadków jednostronne zuzycie materialu ciernego.Aby uniknac tych wad skonstruowano sprzegla w których masy odsrodkowe sa umieszczone na obwodzie korpusu sprzegla wykonanego jako wal wieloklinowy. Masy te moga sie swobodnie poru¬ szac i sa wykonane z odpowiednimi wycieciami, celem przenoszenia momentu obrotowego. Nie wy¬ stepuja tutaj wprawdzie przy bardzo dlugich cza¬ sach wlaczania zaburzenia funkcjonalne powodo¬ wane przez uszkodzenia czesci wbudowanych, wy¬ stepuje jednak w miejscach styku wciec szczek 2 sprzegla i walu wieloklinowego zuzycie z powodu koniecznego zastosowania materialu okladzinowe¬ go. Próbowano tego uniknac przez zastosowanie podatnej czesci posredniczacej. Oznaczalo to jed- 5 nak wprowadzenia do sprzegla jeszcze jednej czesci podlegajacej zuzyciu. Poza tym warunki odprowadzania ciepla poprzez strone napedzajaca sa bardzo niekorzystne na skutek zlego przecho¬ dzenia ciepla z nalozonej okladziny ciernej po- 10 przez szczeki sprzegla i czesc posredniczaca do korpusu sprzegla. Takze zywotnosc sprzegla jest ograniczona z powodu koniecznej ze wzgledów konstrukcyjnych slabej okladzinjr ciernej. Przy wymianie mas odsrodkowych konieczny jest zna- 15 czny naklad prac montazowych.Wynalazek ma na celu stworzyc sprzeglo odsrod¬ kowe, które nadawaloby sie do dlugich czasów wlaczania wystepujacych przy przyspieszaniu du¬ zych mas i które przy tym nie wymagaloby kon- 20 serwacji, wykazywaloby duza trwalosc i w którym ulegajace zuzyciu masy odsrodkowe bylyby latwo wymienialne.Zgodnie z wynalazkiem sprzeglo odsrodkowe jest tak skonstruowane, ze przenoszenie momentu na- 25 stepuje bez jakichkolwiek czesci wbudowanych w korpus sprzegla poprzez masy odsrodkowe na be¬ ben, przy czym masy odsrodkowe skladaja sie w calosci z materialu ciernego o duzej odpornosci cieplnej i gestosci. Korpus sprzegla jest wykona- 30 5211752117 3 odsrodkowe sa umieszczone miedzy ramionami i sa w kierunku osiowym trzymane przez tarcze czolowe. Dla latwiejszej wymiany mas odsrodko¬ wych bez demontazu sprzegla jedna z tarcz czolo¬ wych jest osadzona obrotowo i posiada jedno albo 5 kilka wyciec, przez które masy odsrodkowe mozna pojedynczo wymieniac.Wynalazek jest wyjasniony na jednym z przy¬ kladów wykonania, przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia przekrój wzdluz linii 10 A-A wedlug fig. 2, a fig 2 — przekrój podluzny przez sprzeglo odsrodkowe.Sprzeglo odsrodkowe zgodne z wynalazkiem na¬ daje sie do dlugich czasów wlaczania przy przy¬ spieszaniu duzych mas, na przyklad do napedu 15 wirówek.Korpus sprzegla 2 miesci swobodnie poruszajace sie masy odsrodkowe 3, które sa dociskane przez sile odsrodkowa na zewnatrz do bebna sprzegla, 2o przy czym przenoszenie momentu nastepuje po¬ przez ramiona 4. Masy odsrodkowe 3 wykonane z materialu ciernego o duzej gestosci i duzej od¬ pornosci cieplnej — najlepiej ze spieku zelazo-gra- fitowego pozwalaja na przenoszenie sily przy ma- 25 lym zuzyciu w miejscach zetkniecia mas odsrod¬ kowych 3 z ramionami 4 korpusu sprzegla 2 i z bebnem sprzegla 1. Wykonanie mas odsrodkowych 3 z materialu ciernego, najlepiej ze spieku zela- zo-grafitowego, umozliwia duze obciazenie sprze- 30 gla, poniewaz brak jest jakichkolwiek innych szyb¬ ko zuzywajacych sie czesci. Masy odsrodkowe 3 zuzywaja sie bardzo malo, gdyz z jednej strony jest zagwarantowane równomierne przyleganie calej powierzchni tarcia, a z drugiej strony jest 35 zapewnione korzystne odprowadzanie ciepla. 4 W kierunku osiowym, masy odsrodkowe 3 sa podtrzymywane przez przednia tarcze czolowa & i tylna tarcze czolowa 6. Przednia tarcza czolowa 5 jest osadzona obrotowo na korpusie sprzegla 2 i posiada na wysokosci mas odsrodkowych 3 wy¬ ciecie odpowiadajace ksztaltem tym masom. Z po¬ moca tego wyciecia mozna przez przekrecenie przedniej tarczy czolowej 5 wymieniac pojedynczo jedna po drugiej masy odsrodkowe 3 bez potrzeby demontazu sprzegla. Wykonanie sprzegla tego ro¬ dzaju jest z powodu prostej budowy bardzo eko¬ nomiczne a jego zywotnosc zwieksza sie znacznie.Konieczna wymiane mas odsrodkowych po dluz¬ szym okresie eksploatacji, spowodowana zuzyciem sie powierzchni ciernych, moze w krótkim czasie wykonac personel obslugujacy. PL