Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1967 52088 KI. 12 o, 10 MKP C 07 c UKD .»// Oó Wspóltwórcy wynalazku: prof. Edward Treszczanowicz, dr Wladyi Ormaniec Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Ogólnej, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania oksymu acenaftenonu z acenaftenolu Wedlug znanych metod oksymy ketonów alicy- klicznych otrzymuje sie z alkoholi alicyklicznych, poddajac je najpierw odwodornieniu do ketonu zwy¬ kle w wyzszych temperaturach w fazie gazowej, nastepnie oczyszcza sie keton na drodze destylacji, po czym dopiero poddaje sie go oksymowaniu za pomoca siarczanu lub chlorowodorku hydroksylo¬ aminy.Ciekle alkohole drugorzedowe odwódorniano równiez w fazie cieklej, lecz w obecnosci rozpusz¬ czalników o temperaturze wrzenia wyzszej od tem¬ peratury wrzenia ketonu (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2829165).Odwodorniania acenaftenolu oraz oksymowania acenaftenonu nie mozna przeprowadzic powyzsza metoda ze wzgledu na wysoka temperature wrzenia acenaftenonu.Oksym acenaftenonu otrzymywano dotychczas z acenaftenolu poddajac go utlenianiu za pomoca bezwodnika chromowego w srodowisku lodowatego kwasu octowego do acenaftenonu z wydajno¬ scia 65%.Dopiero po oczyszczaniu acenaftenonu na drodze destylacji prózniowej lub destylacji z para wodna oksymowano go za pomoca siarczanu lub chloro¬ wodorku hydroksyloaminy.Acenaftenon otrzymywano równiez metoda uwo¬ dorniania acenaftechinonu za pomoca pylu cynko¬ wego w srodowisku kwasu octowego, przy czym jednak wydajnosc byla niewielka. 19 19 21 25 2 Wedlug wynalazku wytwarzanie oksymu acena¬ ftenonu polega na odwodornianiu acenaftenolu w fazie cieklej w obecnosci katalizatorów odwo- dorniajacych zwlaszcza niklowych z tym, ze proces odwodorniania przeprowadza sie w srodowisku cie¬ czy o temperaturze wrzenia nizszej od temperatury wrzenia acenaftenonu, która wynosi okolo 300°C, zwlaszcza wody albo weglowodorów.Proces odwodorniania acenaftenolu prowadzi sie pod cisnieniem normalnym, zmniejszonym lub zwiekszonym, w sposób periodyczny lub ciagly.Wedlug wynalazku oksymowaniu siarczanem lub chlorowodorkiem hydroksyloaminy poddaje sie su¬ rowy, nieoczyszczony acenaftenon, przy czym w srodowisku alkoholi i alkaliów wytraca sie naj¬ pierw nieprzereagowany acenaftenol wraz z za¬ nieczyszczeniami — acenaftylenem i acenaftenem, nastepnie z przesaczu po zakwaszeniu do pH = 3—4 wytraca sie oksym acenaftenonu.Przyklad I. Do reaktora z mieszadlem wpro¬ wadzono 20 g acenaftenolu, 50 ml wody i 6 g ka¬ talizatora niklowego typu Raneya w postaci pro¬ szku. W temperaturze wrzenia rozpuszczalnika za¬ chodzila reakcja odwodorniania acenaftenolu do acenaftenonu. Po zakonczeniu reakcji dodano al¬ kohol etylowy i oddzielono katalizator. Do prze¬ saczu dodano roztwór wodny 28 g siarczanu hydro¬ ksyloaminy w 40 ml wody, przy czym po 2 go¬ dzinnym ogrzewaniu do wrzenia wlano mieszanine do roztworu 25 g wodorotlenku potasowego w 350 5208852088 3 4 ml wody. Wydzielil sie osad nieprzereagowanego aoenaftenolu razem z zaniecszyszazemaim: ace- naftylenem i acenaftenem. Po oddzieleniu osadu przesacz zakwaszono kwasem solnym do pH = 3—4 przy czym wydzielilo sie 17,4 g czystego oksymu acenaftenonu, co stanowi 81% wydajnosci teorety¬ cznej w stosunku do acenaftenolu.Przyklad II. Do reaktora wprowadzono 20 g acenaftenolu, 20 ml dekanu i 6 g katalizatora ni¬ klowego typu Raneya. W temperaturze wrzenia dekanu zachodzila reakcja odwodorniania acena¬ ftenolu do acenaftenonu. Postepujac dalej jak w przykladzie I wydzielono 16,1 g czystego oksymu, co stanowi 75% wydajnosci teoretycznej w stosunku do acenaftenolu.Przyklad III. Do reaktora wprowadzono 20 g acenaftenolu, 20 ml ksylenów i 6 g katalizatora ni¬ klowego typu Raneya. Odwodornianie prowadzono w temperaturze wrzenia ksylenów. Postepujac da¬ lej jak w przykladzie II wydzielono 14,9 g czystego oksymu, co stanowi 69% wydajnosci teoretycznej w stosunku do acenaftenolu. PL