Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XI.1966 5 043 6", M/oo KI. 3 MKP C 08 £ fójOO ? UKdBIBLlOTEKA U rzadu Patentowego ! ro!skie| BzeczypospolitBj LuriowB] j Twórca wynalazku: mgr inz. Witold Kuran Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Ogólnej, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania polimerów acenaftylenu Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania poli¬ merów acenaftylenu stosowanych miedzy innymi do elektrofotografii, impregnacji tkanin oraz jako surowiec do otrzymywania wymieniaczy jonowych, a w postaci plastyfikowanej jako dielektryk. 5 Znane sa sposoby otrzymywania poliacenafty- lenu na drodze polimeryzacji termicznej przy ewentualnym uzyciu katalizatora nadtlenkowego, na drodze polimeryzacji jonowej wobec kataliza¬ torów kationowych i anionowych badz katalizato- 10 rów typu Zieglera, badz wreszcie na drodze poli¬ meryzacji zachodzacej pod wplywem promienio¬ wania jonizacyjnego. W zaleznosci od sposobu i warunków prowadzenia polimeryzacji otrzymu¬ je sie z róznymi wydajnosciami poliacenaftylen, 15 którego sredni ciezar czasteczkowy waha sie w dosc szerokich granicach.Polimeryzacje jonowa acenaftylenu prowadzono dotychczas przy uzyciu katalizatorów kationowych, jak np. chlorku glinowego, fluorku borowego lub fluorku borowego z dodatkiem katalizatora eteru etylowego, metanolu, wody lub tlenu sto¬ sujac jako rozpuszczalniki chlorobenzen, chlorek etylu lub benzen, w zakresie temperatur od — 73,5°C do + 60°C. Wydajnosc poliacenaftylenu nie przekraczala jednak 75%.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia polimerów acenaftylenu metoda polimeryza¬ cji kationowej w obecnosci taniego i latwo do¬ stepnego czterochlorku tytanu w roztworze we- 30 20 25 2 glowodoru, najkorzystniej toluenu lub benzenu.Polimeryzacja wobec czterochlorku tytanu prze¬ biega w krótkim okresie czasu w szerokim zakre¬ sie temperatur od — 75DC do + 120°C z bardzo dobra wydajnoscia. Wydajnosc zalezy glównie od stosunku uzytego czterochlorku tytanu do acenaf¬ tylenu. Stwierdzono, ze przy uzyciu jako katali¬ zatora czterochlorku tytanu w ilosci 0,1 — 1,0% wagowych otrzymuje sie poliacenaftylen z 100%- owa wydajnoscia, przy czym ze wzrostem tempe¬ ratury prowadzenia procesu stosuje sie mniejsze ilosci katalizatora.Poliacenaftylen otrzymany sposobem wedlug wynalazku jest bezpostaciowy, a jego sredni cie¬ zar czasteczkowy osiaga wartosci do 250000.Przyklad I. Dc reaktora szklanego, przed¬ muchanego suchym i odtlenionym azotem, umie¬ szczonego w termostacie o temperaturze 0°C, wprowadza sie w strumieniu azotu 100 czesci wa¬ gowych acenaftylenu i 175 czesci wagowych su¬ chego toluenu, przedestylowanego w atmosferze azotu. Naczynie reakcyjne zamyka sie i przy sil¬ nym mieszaniu powstalego roztworu wkrapla sie do niego szybko 0,625 czesci wagowych 20%-owego roztworu czterochlorku tytanu w toluenie. Po uplywie 0,5 godziny mieszanine reakcyjna wlewa sie stopniowo przy silnym mieszaniu do 10000 cze¬ sci wagowych 3%-owego roztworu chlorowodoru w metanolu. Wytracony polimer odsacza sie, prze¬ mywa 3%-owym roztworem chlorowodoru w me- 52 04352 043 3 4 tanolu, nastepnie metanolem czystym i suszy w temperaturze 110°C do stalego ciezaru. Otrzy¬ muje sie 100 czesci wagowych poliacenaftylenu w postaci bialego proszku z wydajnoscia 100%.Przyklad II. Do reaktora szklanego, przed¬ muchanego suchym i odtlenionym azotem, umie¬ szczonego w termostacie o temperaturze —75°C, wprowadza sie w strumieniu azotu 100 czesci wa¬ gowych acenaftylenu i 1300 czesci wagowych su¬ chego toluenu, przedestylowanego w atmosferze azotu. Naczynie reakcyjne zamyka sie i przy sil¬ nym mieszaniu powstalego roztworu wkrapla do niego szybko 6,25 czesci wagowych 20%-owego roztworu czterochlorku tytanu w toluenie. Po 0,5 godzinie mieszanine reakcyjna wlewa sie stop¬ niowo przy silnym mieszaniu do 8000 czesci wa¬ gowych 3%-owego roztworu chlorowodoru w me¬ tanolu. Wytracony polimer odsacza sie, przemywa 3%-owym roztworem chlorowodoru w metanolu, nastepnie metanolem czystym i suszy w tempera¬ turze 110°C do stalego ciezaru. Otrzymuje sie 100 czesci wagowych poliacenaftylenu w postaci bia¬ lego proszku z wydajnoscia 100%.Przyklad III. Do szklanego reaktora, przed¬ muchanego suchym i odtlenionym azotem, umie¬ szczonego w termostacie o temperaturze + 70°C, wprowadza sie w strumieniu azotu 100 czesci 5 wagowych acenaftylenu i 175 czesci wagowych suchego toluenu, przedestylowanego w atmosfe¬ rze azotu. Dalej reakcje prowadzi sie jak w przy¬ kladzie I. Otrzymuje sie 100 czesci wagowych poliacenaftylenu w postaci bialego proszku z wy¬ dajnoscia 100%. PL