PL51961B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo": "w&.Opublikowano: 15.IX.1966 51961 KI. 48 i, 10/W MKP G 01 k 44 Ht UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Ksenia Cwykiel, mgr ini. Edward Dubiel Wlasciciel patentu: Instytut Spawalnictwa, Gliwice (Polska) »¦—--" ¦¦ i ni ¦ni ¦ i u w mm i.u i .min v w i ni ^**m—*m^m—*m*^^mrmmm9mi*F—******* Sposób wytwarzania termoindykatorów powierzchniowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia termoindykatorów powierzchniowych wykona¬ nych w postaci kredek, wskazujacych osiagniecie lub przekroczenie temperatury powierzchni ele¬ mentów metalowych, zwlaszcza w procesach spa¬ walniczych, przez stapianie sie kresek wykona¬ nych na tych elementach.Do kontroli temperatury powierzchni w róznych procesach spawalniczych jak podgrzewanie wstep¬ ne, wyzarzanie odprezajace i inne, konieczne jest stosowanie indykatorów wskazujacych mozliwie dokladnie* a równoczesnie i szybko temperature tych powierzchni.• Dotychczas stosuje sie termoindykatory zmienia¬ jace barwe w okreslonej temperaturze powierzch¬ ni elementu, na którym zostala zrobiona kreska wymienionym termoindykatorem, lub tez znane sa materialy formowane w kos»tki, lub inne ksztal¬ ty, które sa ustawione w komorach piecowych, suszarniach lub innych obiektach pracujacych w podwyzszonej temperaturze. Materialy w postaci takich ksztaltek zmieniaja ksztalt lub nadtapiaja sie po dojsciu temperatury otoczenia do pewnej wartosci.Takie metody maja szereg wad. Mianowicie przy stosowaniu kredek zmieniajacych barwy, zmiana barw zalezna jest od sposobu podgrzania, co przyczynia sie nieraz do malej dokladnosci od¬ czytu i okreslenia temperatury, zmiany barw nie sa wystarczajaco kontrastowe, czesto zmiana bar¬ io 15 20 25 wy zachodzi w sposób ciagly, poprze* sraiany od¬ cieni, przez co okreslenie temperatury staje iie subiektywne. Okreslenie zmiany barw, wzglednie odcieni, jest zalezne od rodzaju i mocy oswietle¬ nia. Poza tym ludzie majacy wady wzroku, a we¬ dlug statystyki jest okolo 20% posiadajacych ogra¬ niczona zdolnosc rozrózniania barw, maja trud¬ nosci z okresleniem temperatury.Materialy w postaci ksztaltek nie daja moznos¬ ci scislych okreslen temperatury, gdyz nadtapianie sie ksztaltki, lub zmiany ksztaltu moga byc oce¬ nione bardzo subiektywnie, przy czym ksztaltki musza byc wystawione przez pewien czas na dzia¬ lanie granicznej temperatury, co w dalszym cia¬ gu pogarsza dokladnosc okreslenia temperatury.Poza tym ksztaltki te albo wypala sie w wyzszych temperaturach albo uzywa sie spoiwa mineralne¬ go, przy czym ksztaltki te sa twarde i nie mozna robic nimi kresek. Metoda okreslania przy ich po¬ mocy temperatury jest tez inna i sluzy do in¬ nych celów.Trudnosci te rozwiazuje termoindykator wytwa¬ rzany sposobem bedacym przedmiotem wynalaz¬ ku. Termoindykator ma postac kredki, która wy¬ konuje sie kreske na powierzchni blachy lub in¬ nym elemencie metalowym. Kreska wskazuje do¬ kladnie temperature danej powierzchni, a nie oto¬ czenia, prz;ez stopienie sie po dojsciu do zadanej temperatury. Objawy topienia sa wyrazne i do- 5196151961 3 4 brze dostrzegalne, gdyz material stanowiacy kres¬ ke, przechodzi z ciala stalego w stan plynny.W opisywanym wynalazku do wytwarzania ter- moindykatorów zastosowano jako substancje-pod¬ stawowe -zwiazki chemiczne, których temperatury topliwosci wykorzystano do okreslenia tempera¬ tur podgrzewania róznych przedmiotów w proce¬ sach spawalniczych lub innych. 2 takich zwiaz¬ ków wykonuje sie termoindykatory, które pozwa¬ laja okreslic osiagniecie lub przekroczenie zada¬ nych temperatur jak na przyklad: 166°C — d-mannit, 239°C — N-N-dwufenylomocznik. W ra¬ zie potrzeby mozna równiez wykonac termoindy¬ katory okreslajace inne zadane temperatury, do¬ bierajac odpowiednio zwiazki chemiczne posiada¬ jace zadana topliwosc i odpowiadajace nastepu¬ jacym warunkom: nie reagujace z zywica formal- dehydowo-mocznikowa, nie wydzielajace substan¬ cji trujacych przy podgrzewaniu, nie reagujace z badanymi tworzywami, nie zmieniajace swoich wlasnosci na powietrzu ani przy podgrzewaniu do temperatury topliwosci. Zwiazki powinny wyka¬ zywac odpowiednia przyczepnosc do badanych tworzyw.Termoindykatory wytwarza sie przez zmiesza¬ nie substancji podstawowej ze spoiwem, sklada-* jacym sie w 90% z zywicy formaldehydowo-mocz- nikowej i w 10% z mieszaniny mocznika i chlor¬ ku amonu w stosunku 1:1 jako utwardzaczy. Za¬ wartosc stopiwa waha sie w granicach 3—10% w zaleznosci od zwilzalnosci substancji podstawo¬ wej. Ponadto celem odróznienia poszczególnych termoindykatorów uzywa sie znanych barwników organicznych jak: blekit metylowy, tartrazyna, czerwien metylowa i ich mieszaniny. Utarta mie¬ szanine formuje sie w wytlaczarce slimakowej w formie waleczków o dlugosci 100 mm i srednicy 10 mm. W czasie do 24 godzin nastepuje samo- utwardzenie termoindykatora.W ten sposób wykonane kredki maja znacznie lepszy poslizg od uzywanych kredek na przyklad zmieniajacych barwe pod wplywem temperatury, dajac cienka równomierna warstwe przy rysowaniu kreski, która topi sie równomiernie, jednoczesnie na calej dlugosci narysowanej na elemencie bada¬ nym dajac znak osiagniecia lub przekroczenia temperatury wskazywanej przez indykator. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania termoindykatorów po¬ wierzchniowych wskazujacych osiagniecie lub przekroczenie temperatury powierzchni elementów metalowych przez stopienie sie kresek wykona¬ nych na tych elementach, znamienny tym, ze znane substancje topiace sie w scisle okreslonych temperaturach miesza sie ze spoiwem w ilosci od 3% do 10% skladajacym sie w 90% z zywicy formaldehydowo-mocznikowej i w 10% z miesza¬ niny chlorku amonu z mocznikiem w stosunku 1:1 jako utwardzacza oraz z barwnikiem organicz¬ nym wskazujacym rodzaj termoindykatora, na przyklad blekit metylowy, tartrazyna, czerwien metylowa i ich mieszaniny, a nastepnie uciera sie dana mieszanine i przepuszcza sie w znany spo¬ sób przez wytlaczarke na przyklad slimakowa, formujac w waleczki lub graniastoslupy o po¬ trzebnych wymiarach, przekroju i dlugosci, i po¬ zostawia sie po tym do utwardzenia na czas do 24 godzin. 10 15 20 25 30 Lub. Zakl. Graf. Zam. 2106. 11.06.66 r. 39Ó PL