PL51735B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo:.Opublikowano: 24. VIII. 1966 51735 KI. 12 q, 17 MKP C 07 c UKD BIBLIOTEKA Urre^u .'^tentowegoi iMfetsj *zttzipespgllt8j Lato »r Twórca wynalazku: inz. Jan Zimnicki Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Barwników „Boruta" Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Zgierz (Polska) Sposób wytwarzania alfanaftolu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania alfanaftolu.Znany jest sposób wytwarzania alfanaftolu przez hydrolize rozcienczonym kwasem siarkowyjm alfana- ftyloaminy lub kwasu l-naftyloamino-5nsulfonowego.Alfanaftol otrzymywany tym sposobem jest pro¬ duktem czystym, lecz produkty wyjsciowe sa sto¬ sunkowo drogie, co wplywa na duzy koszt wytwa¬ rzania produktu koncowego.Znany jest równiez sposób wytwarzania alfanafto¬ lu przez sulfonowanie naftalenu stezonym kwa¬ sem siarkowym w temperaturze 0°C lub w tempe¬ raturach podwyzszonych nawet do 70°C i wytwo¬ rzony surowy kwas naftalenosulfonowy wylewa sie do wody, oddziela od nieprzereagowanego naftalenu, zobojetnila wodorotlenkiem lub weglanem wapnio¬ wym, oddziela siarczan wapniowy, dodaje weglanu sodowego, oddziela nierozpuszozailny weglan wapnio¬ wy, a roztwór macierzysty zawierajacy sól sodowa kwasu 1-naftalenosuifonowego odparowuje do sucha.Mozliwe jest równiez wydzielanie soli sodowej kwasu 1-naftalenosulfonowego przez wysalanie sola kuchenna roztworu otrzymywanego bezposrednio po procesie sulfonowania naftalenu kwasem siar¬ kowym i wylanie masy reakcyjnej do wody.W ten sposób wytworzona sól sodowa kwasu 1-naf¬ talenosulfonowego poddaje sie nastepnie stapianiu z wodorotlenkiem potasowym lub tez 50% nowym wodnym roztworem wodorotlenku sodowego pod cisnieniem. Po stopieniu mase reakcyjna roz- 10 15 20 25 puszcza sie w wodzie, otrzymany roztwór zakwasza, przy czym wydziela sie surowy alfanaftol, który nastepnie oczyszcza sie przez destylacje prózniowa.Podczas procesu sulfonowania naftalenu kwasem siarkowym tworza sie obok kwasu l^naftalenosul- fomowego równiez produkty uboczne, np. kwas 2-naftalenosuifonowy, a nawet kwasy dwunaftale- nosulfonowe, przy czym kwas 2Hnaftalenosulfonowy jest zawarty w stosunkowo duzej ilosci, co w kon¬ sekwencji prowadzi do duzej zawartosci w produk¬ cie koncowym obok alfanaftolu równiez i beta- naftolu. Przy duzej zawartosci izomeru betanafto- lowego przy destylacji prózniowej alfanaftolu nie udaje sie w dostatecznym stopniu uzyskiwac produktu czystego, przydatnego do dalszych syntez.Na skutek tego sposób ten nie znajduje praktycz¬ nego zastosowania mimo jego taniosci.Stwierdzono, ze otrzymuje sie alfanaftol z duza wydajnoscia i o wymaganej czystosci, jezeli proces sulfonowania naftalenu prowadzi sie w roztworze nitrobenzenu w temperaturze 0°—5"C za pomoca kwasu chlorosulfonowego, przy czym cala ilosc naf¬ talenu ulega sulfonowaniu.Podczas procesu sulfonowania nitrobenzen nie ule¬ ga w tych warunkach zsulfonowaniu i stanowi tylko srodowisko reakcji.Mase reakcyjna rozciencza sie nastepnie woda, przy czym nastepuje rozdzielenie sie na dwie war¬ stwy, warstwe nitrabenzenowa oraz warstwe wodna, zawierajaca kwas lnnaftalenosulfonowy. Roztwór 517353 51735 4 wodny traktuje sie nastepnie znana metoda wodo¬ rotlenkiem wapniowym, oddiziela siarczan wapnio¬ wy, a roztwór macierzysty zadaje sie weglanem sodowym, oddziela weglan wapniowy i przesacz odparowuje do sucha. Otrzymana sól sodowa kwasu l-naftalenosulfonowego stapia sie nastepnie z wo¬ dorotlenkiem sodowym w obecnosci wody w ilosci 5-15% wagowych w stosunku do wagi wodorotlen¬ ku sodowego, przy czym proces stapiania prowadzi sie w temperaturze 260Q—270°C pod cisnieniem 2—5 atm. Stop po rozpuszczaniu w wodzie oczysz¬ cza sie weglem aktywowanym, a przesacz zakwa¬ sza kwasem siarkowym, przy czym wydziela sie surowy alfaaiaiftjol, który mastepniie poddajie sie de¬ stylacji prózniowej.Alfanaftol wytworzony sposobem wedlug wyna¬ lazku jest produktem czystym, nadajacym sie do dalszego zastosowania przy wytwarzaniu barwni¬ ków i jego temperatura krzepniecia wynosi 92,5— 93,5°C, a wiec o takim sajmym stopniu czystosci, jaki ma alfanaftol wytwarzany z l^naftyloaminy lub kwasu lHnaftyloamiino-5-sulfonowego, przy czym proces technologiczny jest przy tym znacznie pros¬ tszy.Przyklad. 128 kg naftalenu rozpuszcza sie w 300 litrach nitrobenzenu i po oziebieniu do tem¬ peratury 0°C wkrapla do otrzymanego roztworu 134 kg kwasu chlorosulfonowego utrzymujac tem¬ perature reakcji 0°—5°C. Po wfcropleniu kwasu chlorosulfonowego, zawiesine reakcyjna miesza sie jeszcze w ciagu 2 godzin w temperaturze 0°—5°C, odprowadzajac wydzielajacy sie przy tym chloro¬ wodór.Nastepnie mase reakcyjna wylewa sie do 1500 litrów wody energicznie mieszajac, po czym mie¬ szanine pozostawia w spokoju, az do rozdzielenia sie jej na dwie warstwy, warstwe nitrobenzenowa i warstwe wodna.Oddzielona warstwe wodna zobojetnia sie 70 kg wodorotlenku wapniowego i po ogrzaniu do tem¬ peratury 90°—95°C oddziela wydzielony siarczan wapniowy. Po odsaczeniu siarczanu wapniowego przesacz zadaje sie 75 kg weglanu sodowego, az do calkowitego stracenia jonów wapniowych i w tem- 5 peraturze 80°C odfiltrowuje wydzielony weglan wapniowy. Przesacz odparowuje sie do sucha, a do otrzymanego! suchego produktu dodaje 100 kg wo¬ dorotlenku sodowego i 10 litrów wody. Mieszanine ogrzewa sie w autoklawie w temperaturze 260— w 270°C pod cisnieniem 2—5 atm. W tych warunkach utrzymuje sie mase reakcyjna w ciagu 6 godzin.Utworzony stop rozpuszcza sie w 1250 litrach wody, otrzymany roztwór ogrzewa sie do wrzenia z weglem aktywnym, filtruje, a przesacz zakwasza i5 200 litrami 50%-owego kwasu siarkowego, przy czym wydziela sie surowy alfanaftol. Produkt su¬ rowy odsacza sie, przemywa woda i suszy. Suchy produkt poddaje sie destylacji prózniowej.Otrzymuje sie 100 kg alfanaftolu o temperaturze *• krzepniecia 93°C. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania alfanaftolu z naftalenu przez 25 sulfonowanie w temperaturze 0°—5°C, przeprowa¬ dzenie otrzymanego kwasu 1-nafitaleno-sulfonowego w sól sodowa i stapianie tej soli z wodorotlenkiem sodowym w obecnosci wody w temperaturze pod¬ wyzszonej i pod cisnieniem, zakwaszenie otrzymy- 30 wanego stopu, oddzielenie surowego alfanaftolu i jego destylacje pod cisnieniem zmniejszonym, znamienny tym, ze proces sulfonowania naftalenu prowadzi sie kwasem chlorosulfonoiwjrm w roztwo¬ rze nitrobenzenowym, otrzymany kwas 1-naftale- 35 nosulfonowy przeprowadza w znany sposób w sól sodowa kwasu l^naftalenosulfonowego, która stapia sie z wodorotlenkiem sodowym w obecnosci wody zawartej w masie reakcyjnej w ilosci 5—15% wagowych w stosunku do wagi uzytego wodoro- *• tlenku sodowego w temperaturze 260—270°C. „Prasa" Wr. zam. 6158/66. Naklad 270 egz. PL