Opublikowano: 26.IV.1966 Sil! KI. 17a, 4/01 MKP F 25 b V) \09) UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Aleksander Milewski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu naboru Kolejowego, Poznan (Polska) Regulator wydajnosci chlodniczej sprezarki napedzanej silnikiem spalinowym Przedmiotem wynalazku jest regulator dostoso¬ wujacy i ustalajacy potrzebna wydajnosc chlodni¬ cza sprezarki w zaleznosci od zachodzacych zmian temperatury otoczenia i rzeczywistej temperatury w komorze chlodniczej do zadanej (nastawionej) 5 temperatury chlodzenia poprzez zmiane ilosci obro¬ tów silnika. Znane sa samoczynne regulatory, oparte na dzialaniu mieszków termostatycznych, lecz sa one skomplikowanej i drogiej konstrukcji, lub tez o konstrukcji prostszej, ale powodujacej, 10 przy temperaturze otoczenia niewiele wyzszej od temperatury, która ma byc utrzymywana w chlod¬ ni — zatrzymywanie silnika, napedzajacego spre¬ zarke, zamiast obnizenia jego obrotów. Inna wada tych regulatorów jest to, ze powoduja powstawa- 15 nie duzych wahan temperatury w chlodni.Zadaniem niniejszego wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci przez przeniesienie dzialania dwóch mieszków termostatycznych za pomoca ukladu dzwigni i serwomechanizmu na 20 mechanizm sterujacy iloscia obrotów silnika. Jezeli jest to silnik spalinowy to obroty sa regulowane bezposrednio iloscia wtryskiwanego paliwa, jezeli jest to silnik elektryczny to jego obroty sa regu¬ lowane posrednio, mianowicie czestotliwoscia pradu 25 zmiennego, która zalezy od obrotów silnika nape¬ dzajacego pradnice.Urzadzenie regulatora wedlug niniejszego wyna¬ lazku uwidocznione jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu poszczególnych 30 czesci regulatora, fig. 2 — przekrój wedlug linii A—A na fig. 1. Uklad regulatora sklada sie z dwóch mieszków termostatycznych, z których, mieszek 5 z czujnikiem 1 temperatury otoczenia i mieszek 5z czujnikiem 2 temperatury w chlodni polaczone sa z dzwignia 4 po przeciwnych stro¬ nach jej punktu podparcia, a wydluzony koniec dzwigni poza mieszkiem 6, dociskany jest sprezyna 3 i polaczony jest z trzonem grzybka 7 zaworu przeplywowego serwomechanizmu 8.Przestrzenie w zaworze przeplywowym przed grzybkiem i za grzybkiem polaczone sa z prze¬ strzeniami cylindra serwomechanizmu. W cylin¬ drze serwomechnizmu umieszczony jest tlok 9 z trzonem, którego ucho 19 polaczone jest z dzwi¬ gnia 11, podwieszona do wspornika serwomecha¬ nizmu 8 za pomoca wahacza 12. Drugi koniec dzwi¬ gni naciskany jest sprezyna 13 i polaczony jest za pomoca lacznika 14 z mechanizmem sterujacym ilosc obrotów silnika/ Dzwignia 11, w miejscu podparcia wahaczem 12, posiada urzadzenie do przesuwania punktu pod¬ parcia wedlug fig. 2, skladajace sie ze sworznia 15, osadzonego w wahaczu 12 i w nakretce oczko¬ wej 16, przesuwanej za pomoca sruby 17 ustalanej nakretka 20.Dzialanie regulatora jest nastepujace. Tempera¬ ture otoczenia mierzy wypelniony wrzacym czyn¬ nikiem czujnik 1, temperature w komorze chlod¬ niczej — czujnik 2. Temperature zadana w komo- 5 451154 rze chlodniczej nastawia sie sprezyna 3 — przez pokrecenie sruby 21. Dzialanie obu mieszków 5, 6 sumuje dzwignia 4.Przy wzroscie temperatury otoczenia, lub takze przy wzroscie temperatury w komorze chlodni- 5 czej :— wzrasta cisnienie w mieszkach 5 i 6. Wte¬ dy, dla zachowania stanu równowagi, zwieksza sie róznica cisnien na grzybku 7 serwomechanizmu 8, co jest realizowane przydlawieniem czynnika prze¬ plywajacego przez serwomechanizm. 10 Czynnikiem tym moze byc np. olej pod cisnie¬ niem z obiegu smarnego silnika, czy chociazby czynnik chlodniczy pod cisnieniem skraplania.(Przy stosowaniu czynnika chlodniczego, wyjscie trzonów tloka 9 i zaworu 7 winny byc uszczelnio- 15 ne mieszkami).Dysza 10 dlawi wylot czynnika z serwomecha¬ nizmu, dzieki czemu, w zaleznosci od polozenia grzybka 7, cisnienie pod nim zmienia sie od mi¬ nimum do maksimum. Cisnienie minimalne jest 2o równe cisnieniu czynnika za dysza i istnieje wów¬ czas, kiedy grzybek 7 calkowicie zamyka przelot.Cisnienie maksymalne pod grzybkiem 7 równe jest cisnieniu nad grzybkiem i istnieje w chwili zupel¬ nego otwarcia przelotu grzybkiem7. 25 Róznica cisnien nad i pod grzybkiem jest okre¬ slona silami od cisnienia w mieszkach 5 i 6 i sila w sprezynie 3, bowiem sila na grzybku 7 musi byc z nimi w równowadze. W zaleznosci od tej róznicy cisnien ustali sie polozenie tloka 9 i dzwi- 30 gni 11.Polozenie dzwigni 11 zalezy takze od sily w spre¬ zynie 13. Sprezyna 13 moze byc czescia regulatora lub tez moze wchodzic w sklad silnika spalinowe¬ go a mianowicie jego mechanizmu dozujacego 35 wtrysk paliwa.Dla róznych obiektów regulowanych, w tym przypadku dla róznych silników, polozenie dzwigni 11 i lacznika 14, sterujacego iloscia paliwa, moze byc konieczne inne przy tej samej róznicy cis- 40 nien na tloku 9. . Zmiane zaleznosci ugiecia sprezyny 13 od rózni¬ cy cisnien na tloku 9 mozna realizowac zmiana punktu podparcia dzwigni 11. Punktem podparcia dzwigni 11 jest sworzen 15 osadzony w wahaczu 45 12 i w nakretce oczkowej 16 Fig. 2. Pokrecaniem sruby 17 zmienia sie polozenie sworznia 15. Sru¬ ba 17 ma gwint prawy i lewy. Z jednej strony jest ona wkrecona w nakretke oczkowa 16 z dru¬ giej strony w sworzen 18, laczacy dzwignie 11 z uchem 19. Nakretka 20 zabezpiecza przed od¬ krecaniem sie sruby'17.Uszczelnienie tloka 9 — labiryntowe lub przepo¬ nowa uszczelka gumowa. PL