PL51150B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 14. IV. 1966 51150 5Jb AAm KI. Juy MKP E 21 CC m|0M UKD itflBLIOTEKA Uriadtf Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Tadeusz Kochmanski, dr inz. Wla¬ dyslaw Batkiewicz Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Geodezji Wyz¬ szej i Obliczen Geodezyjnych), Kraków (Polska) Sposób eksploatacji zlóz pokladowych przy zastosowaniu scisle okreslonego ksztaltu frontu odbudowy Przedmiotem wynalazku jest sposób eksploatacji zlóz pokladowych przy zastosowaniu scisle okres¬ lonego ksztaltu frontu odbudowy, majacy szcze¬ gólne zastosowanie przy podziemnej eksploatacji mineralów uzytecznych, glównie wegla, zalegaja¬ cych jako poklady w filarach ochronnych obiek¬ tów szczególnie czulych i waznych pod wzgledem gospodarczym. Ze wzgledu na wprowadzenie scisle okreslonego ksztaltu frontu odbudowy w postaci specjalnej lamanej linii, sposób wedlug wynalazku umozliwia znaczne zredukowanie wartosci pozio¬ mych odksztalcen wlasciwych obiektów powierz¬ chni, wywolanych odbudowa górnicza.W celu zmniejszenia stopnia zagrozenia obiektu przed skutkami eksploatacji górniczej stosuje sie rózne sposoby lub ich kombinacje, do których na¬ lezy m.in. prowadzenie odbudowy w rejonie obiek¬ tu lub pod nim frontem prostoliniowym (w przy¬ blizeniu) o dostatecznej dlugosci, przesuwajacym sie od zewnatrz obiektu. Znany jest sposób, we¬ dlug którego rozpoczyna sie odbudowe pod cen¬ trum obiektu i prowadzi sie ja dwuskrzydlowo na zewnatrz obiektu, dwoma prostoliniowymi o dosta¬ tecznej dlugosci frontami w dwu przeciwleglych kierunkach.Poza tym znany jest sposób prowadzenia czes¬ ciowej, na ogól 50°/o eksploatacji pokladu, a takze eksploatacja z podsadzka plynna lub sucha, jak tez wybieranie pokladu cienkimi warstwami.Znane dotychczas sposoby lub ich kombinacje 10 15 20 25 nie pozwalaja na zmniejszenie wartosci poziomych odksztalcen wlasciwych skutkiem czego powoduja niejednokrotnie duze straty materialne wynikle ze stosowania podsadzki oraz niewydobycia czesci zloza (ok. 50°/o), które na zawsze zostaje zwiazane w zlozu. W tych przypadkach znacznie wzrasta koszt wydobycia. Szczególnie jednak dotkliwe sa straty powstale na skutek uszkodzenia a niejedno¬ krotnie zniszczenia cennych i waznych obiektów jak osiedla, fabryki, huty i inne, pod którymi jest prowadzona odbudowa górnicza.Wady dotychczasowych sposobów odbudowy gór¬ niczej usuwa sposób wedlug wynalazku, który nie tylko ze pozwala na calkowite wyeksploatowanie zlóz mineralów zalegajacych w filarach ochron¬ nych, ale zarazem zabezpiecza czule i wazne obiek¬ ty na powierzchni przed uszkodzeniem lub znisz¬ czeniem.Sposób eksploatacji zlóz pokladowych wedlug wy¬ nalazku polega na scisle okreslonym uksztaltowa¬ niu frontu robót, poczatkowo jako frontu prosto¬ liniowego pózniej zalamanego, szczególnie przy pod¬ chodzeniu pod obiektem, oraz kolejnym wykony¬ waniu robót górniczych przez co powoduje sie zmniejszenie o 50—60°/o wartosci poziomych od¬ ksztalcen wlasciwych na powierzchni terenu i to zarówno przy eksploatacji z podsadzka jak i z za¬ walem.Na rysunkach fig. 1 przedstawia schematycznie uksztaltowanie linii frontu w rejonie chronionego 511503 51150 4 obiektu, sposobem wedlug wynalazku, a fig. 2 — przykladowe linie frontu.Eksploatacje w filarze, chroniacym okreslony obiekt 0 nalezy rozpoczac frontem prostoliniowym o calkowitej szerokosci L (fig. 1). W praktyce be¬ dzie to ze wzgledów technicznych front ustepliwy z tym jednak, ze ogólna jego linia bedzie w przy¬ blizeniu linia prosta (fig. 2a).Tak uksztaltowany front znajdzie sie po pewnym czasie w okreslonej odleglosci od centrum chronio¬ nego obiektu 0. Te odleglosc okresla wartosc 'l?4-li+ia (fig. 1), gdzie li oznacza strefe wyprze¬ dzania przez srodkowe sciany lub filary ogólnej linii frontu, I2 oznacza strefe prowadzenia eksplo¬ atacji przy niezmienianych wymiarach czesci, wy¬ przedzajacej, a la oznacza strefe likwidacji czesci wyprzedzajacej az do osiagniecia prostoliniowego frontu. W czesci frontu polozonej naprzeciw obiek¬ tu 0 przyspiesza sie odbudowe przez utworzenie tak zwanej wypustki eksploatacji o szerokosci b, czyli o maksymalna szerokosc czesci wyprzedza¬ jacej. W odleglosci la+ls od obiektu 0 wymiary wypustki powinny osiagnac przewidziane maksy¬ malne wartosci a X b, gdzie a oznacza maksymal¬ na wielkosc wyprzedzenia. Wypustke mozna utwo¬ rzyc równiez w ten sposób, ze najpierw dojdzie sie frontem prostoliniowym na odleglosc 1*+1j od obiektu 0 a nastepnie po zatrzymaniu eksploatacji w bocznych skrzydlacli Si i S2 tworzy sie w czesci srodkowej wypustke o wymiarach a X b.Z kolei tak uksztaltowana linie frontu dochodzi sie na odleglosc ls a nastepnie nadaje sie taki po¬ step wszystkim trzem odcinkom frontu, aby w mo¬ mencie przechodzenia frontu eksploatacji pod cen¬ trum obiektu 0 linia frontu stanowila prosta. Od tej chwili nalezy tak przyspieszyc eksploatacje w obu skrzydlach bocznych Si i S2 wzglednie opóznic ja w partii srodkowej, aby w momencie kiedy znajda sie one w odleglosci 14 poza obiek¬ tem 0, która to odleglosc jest strefa wyprzedzania ogólnej linii frontu przez jego skrzydla Si i S2, byla utworzona w linii frontu wneka o wymia¬ rach a X b co pokazano schematycznie na rysunku fig. 2c. Z tak uksztaltowanym frontem nalezy od¬ sunac sie na odleglosc 14 + ls (fig. 1) od obiektu 0, gdzie I5 stanowi strefe prowadzenia eksploatacji przy niezmienionych wymiarach czesci wyprzedzo¬ nej, pozostawionej za ogólna linia frontu (eksplo¬ atowanej z opóznieniem). Od tak utworzonej linii mozna rozpoczac stopniowa lub nagla likwidacje wneki, co zalezy od potrzeby, na odleglosc 1«, któ¬ ra stanowi strefa wyrównywania linii frontu do linii prostej.Szczególowe wymiary wszystkich wymienionych odleglosci oblicza sie w zaleznosci od glebokosci eksploatacji i warunków geologicznych przy uzy¬ ciu odpowiednich wzorów matematycznych.Sposób eksploatacji wedlug wynalazku moze byc zastosowany przy kazdym dotychczas stosowanym sposobie wybierania, gdyz dotyczy on okreslonego ksztaltu frontu odbudowy a nie bezposrednio tech¬ niki eksploatacji i likwidacji powstalych pustek.W praktyce sposób ten jest latwy w realizacji, wymaga jedynie odpowiedniej regulacji predkosci postepu frontu w jego czesci polozonej naprzeciw obiektu.Dzieki temu zmniejszaja sie o 50 — 60°/o war¬ tosci poziomych odksztalcen wlasciwych w z góry okreslonym punkcie oraz jego otoczeniu powierzch¬ ni terenu, w przecietnych warunkach górniczo- geologicznych, spotykanych przy eksploatacji zlóz pokladowych w filarach ochronnych. W wyniku tak znacznego zmniejszenia odksztalcen terenu powstaje mozliwosc zastapienia w szerokiej skali, w szczególnosci w górnictwie weglowym eksploa¬ tacji z podsadzka plynna lub sucha na eksploata¬ cje z zawalem, która jest znacznie tansza. Poza tym sposób ten pozwala na znaczne zmniejszenie rozmiaru uszkodzen górniczych, a w wielu przy¬ padkach umozliwia w ogóle eksploatacje w filarach ochronnych tam, gdzie przy dotychczasowych spo¬ sobach byla ona niedopuszczalna lub mogla byc ograniczona. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób eksploatacji zlóz pokladowych przy za¬ stosowaniu scisle okreslonego ksztaltu frontu odbudowy, znamienny tym, ze przy tpodchodze¬ niu do obiektu prostoliniowym frontem eksplo¬ atacyjnym na przedpolu tego frontu tworzy sie wypustke eksploatacyjna w czesci frontu polo¬ zonej naprzeciw obiektu a nastepnie wypustke likwiduje sie, przy czym zakonczenie likwida¬ cji wypustki zbiega sie w przyblizeniu z mo¬ mentem przejscia ogólnej linii frontu pod cen¬ trum obiektu. 2, Sposób eksploatacji wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze przy odsuwaniu sie frontu eksploata¬ cyjnego spod centrum obiektu tworzy sie stop¬ niowo najpierw w jego linii niewyeksploatowa- na wneke obejmujaca obiekt i jego otoczenie a nastepnie z tak uksztaltowana linia frontu odsuwa sie od obiektu. 10 15 20 25 30 35 40 45KI. 5 c, 7 51150 MKP E 21 d kierunek eksploatacji X 1 i i 'A lii ?m i i 1 i ^ l L ^^ ^-^^ym^A h- figi PL