Opublikowano: 30.VI.1966 51078 Ki. A MKP €U5-e UKD *ih Twórca wynalazku: mgr inz. Jerzy Wewiór Wlasciciel patentu: Warszawski Zaklad Mechaniczny Nr 2 Przedsiebior¬ stwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Odsrodkowy regulator ciezarkowy Przedmiotem wynalazku jest odsrodkowy regu¬ lator bezwladnikowy, zwlaszcza do pomp wtrysko¬ wych silników spalinowych.Znane sa regulatory, w których role bezwladni- ków odgrywaja kule ustawione w jednym lub w dwu rzedach na obwodzie obracajacych sie czesci regulatora imiedzy dwiema tarczami, z których co- najmniej jedna musi miec stozkowa bieznie dla kul, które sa wprowadzone w ruch obrotowy przez tarcze osadzona na stale na walku pompy wtrysko¬ wej. Przy rozwiazaniach z podwójnym rzedem kul, kule pracuja parami (jedna z jednego rzedu, druga z drugiego) i osadzone sa w koszyczkach, które dla odpowiedniego rozstawienia na obwodzie umiesz¬ czane sa w specjalnej tarczy. Bezwladnikowi, któ¬ ry sklada sie z koszyczka i dwóch kul, ruch obro¬ towy nadaje tarcza stozkowa (osadzona na stale na walku pompy) poprzez, naciete na czesci wspólpra¬ cujacej z kulami, lukowe, dosrodkowe wyzlobienia, które zabieraja kule jednego rzedu, a te zabieraja koszyczki i kule drugiego rzedu z nimi wspólpra¬ cujace.Zmiana obrotów silnika, a wiec równiez walka pompy, z którym zwiazana jest tarcza z wyzlobie¬ niami, ipowoduje zmiane szybkosci wirowania bez- wladników, a przez to zmiane ich sily odsrodkowej, powodujacej zmiane ,polozenia bezwladników. Pro¬ mieniowe wyjecia w tarczy podtrzymujacej ko¬ szyczki, które w czesci wspólpracujacej z tarcza posiadaja przekrój prostokatny i przez to przy 10 15 20 25 30 przesunieciu promieniowym slizgaja sie w wyje¬ ciach tarczy. Przy tym przesuwaniu sie bezwladni¬ ków powstaja opory tarcia, które ujemnie wplywa¬ ja na prawidlowa prace regulatora.Wynalazek ma na celu zmniejszenie sil tarcia, powstalych przy promieniowym (przesuwaniu sie koszyczków w tarczy podtrzymujacej je.Sam wynalazek polega na, tym, ze regulator po¬ siada dwie tarcze o równych, bez dodatkowych wy¬ zlobien, powierzchniach pracujacych. Bezwladniki (koszyczek i dwie kule) wprowadzone sa w ruch wirowy za pomoca tarczy utrzymujacej odpowie¬ dnie ich rozstawienie na obwodzie.Przyklady wykonania wynalazku przedstawione sa na rysunku, na którym fig. 1 [pokazuje regula¬ tor w przekroju z tarcza zabierakowa obracana za pomoca kolków, fig. 2 — regulator w (przekroju z tarcza zabierakowa obracana za pomoca wielo- wytpustu, fig. 3 — tarcze zabierakowa obracana za pomoca kolków, fig. 4 — tarcze zabierakowa obra¬ cana za pomoca wielowypustu. Na walku 1 pompy wtryskowej na stale osadzona, jest tuleja 2 na stale zwiazana z tarcza stozkowa 3. Z tuleja 2 i tarcza stozkowa 3 na stale zwiazane sa kolki 4 równo¬ miernie rozmieszczone na obwodzie tarczy stozko¬ wej 3.Kolki 4 umieszczone w otworach 14 tarczy zabie- rakowej 5 nadaja jej naped. W promieniowych wyjeciach 12 tarczy zabierakowej 5 (fig. 3) osadzo¬ ne sa bezwladniki skladajace sie z koszyczka 6 510783 51078 4 o (przekroju okraglym i dwóch kul 7. Na skutek przekroczenia pewnych okreslonych obrotów silni¬ ka, a wiec i obrotów walka 1 pompy wtryskowej, odsrodkowa sila bezwladnosci bezwladników powo¬ duje przemieszczenie sie bezwladników ruchem tocznym w wyjeciach 12 tarczy zabierakowej 5, kule 7 przetaczaja sie po tarczach stozkowych 3 i 8 zajmujac polozenie wraz z koszyczkiem na wiek¬ szym promieniu w stosunku do poprzedniego.Kule 7, przetaczajac sie w kierunku odsrodko¬ wym, powoduja przemieszczenie sie calego bez- wladnika i tarczy zabierakowej 5 w kierunku osio¬ wym, powodujac jednoczesnie przesuniecie tarczy stozkowej 8, a ta, dzialajac poprzez tuleje 9, powo¬ duje wychylenie dzwigni 10, która bedac zwiazana z listwa zebata pompy wtryskowej powoduje zmia¬ ne dawki.W regulatorze wedlug fig. 2, naped tarczy zabie¬ rakowej 5 odbywa sie przy pomocy wielowypustu.W tulei 11, zwiazanej z tarcza stozkowa 3, wykona¬ ne sa wyciecia równomiernie na calym obwodzie, a tarcza zabierakowa 5 posiada wykonany na ob¬ wodzie wielowypust 15.Zaleta wynalazku jest to, ze tarcza stozkowa 3 nie posiada dodatkowych lukowych wyzlobien do napedu bezwladników i jest prosta w wykonaniu, ruch bezwladników w tarczy zabierakowej odbywa sie ruchem tocznym, co niweluje opory tarcia oraz, ze wyjecia w tarczy zabierakowej moga byc wyko¬ nane spiralnie, co wplywa na zwiekszenie czulosci regulatora. PL