PL51008B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15. IV. 1966 51008 KI. 42o, 12 MKP G 01 p UKD Twórca wynalazku i Boleslaw Kedzia, Poznan (Polska) wlasciciel patentu: Wskaznik predkosci obrotowej elementów napedzajacych i elemen¬ tów napedzanych do synchronizacji obrotów wielostopniowych prze¬ kladni zebatych Wynalazek dotyczy miernika predkosci obroto¬ wej elementów napedzajacych i elementów nape¬ dzanych, umozliwiajacego synchronizacje obrotów przekladni wielostopniowej podczas przelaczania biegów, zwlaszcza w pojazdach samochodowych.Nowoczesne silniki spalinowe odznaczaja sie czesto bardzo cicha praca, co przy samochodach wyposazonych w przelaczana recznie wielostopnio¬ wa przekladnie zebata utrudnia w pewnej mierze prawidlowa zmiane biegów. Po rozlaczeniu sprze¬ gla trudno jest kierowcy nie slyszacemu pracy sil¬ nika dostosowac obroty silnika do aktualnej pred¬ kosci samochodu i wylaczanego biegu.W tym stanie rzeczy przy wlaczaniu biegu moga wystapic zgrzyty przekladni. Ponadto przy zala¬ czeniu sprzegla moga wystepowac badz to gwal¬ towne przyspieszenia pojazdu, badz tez gwaltowne hamowanie silnikiem, natomiast w przypadku bar¬ dzo powolnego zalaczania sprzegla spaleniu moga ulec jego okladziny cierne. Podobne zjawiska mo¬ ga równiez wystepowac w innych maszynach wy¬ posazonych w przelaczane recznie wielostopniowe przekladnie zebate i sprzeglo.Dotychczas stosowano oddzielne wskazniki obro¬ tów elementów napedzajacych i elementów nape¬ dzanych. Na przyklad w samochodach uzywano oddzielne wskazniki predkosci samochodu i wskaz¬ niki obrotów silnika. Przy takim systemie mozna w praktyce po rozlaczeniu sprzegla jedynie w przy¬ blizeniu dostosowac predkosci obrotów silnika do 10 15 20 25 30 predkosci samochodu i wlaczanego biegu, przy czym kojarzenie tych trzech parametrów w pra¬ widlowy sposób wymaga pewnej wprawy i przy¬ zwyczajenia sie do danego typu samochodu.Wedlug wynalazku skonstruowano miernik, przy zastosowaniu którego mozna bez trudnosci po roz¬ laczeniu sprzegla dokladnie dostosowac predkosc obrotów silnika do predkosci obrotów elementu napedzanego i zalaczanego biegu.Miernik wedlug wynalazku ma za tarcza wskaz¬ nika predkosci obrotów elementu napedzanego krzywke poruszana wskaznikiem obrotów elemen¬ tu napedzajacego, a w tarczy wskaznika predko¬ sci obrotów elementu napedzanego sa wykonane wyciecia, w ilosci odpowiadajacej ilosci biegów przekladni, przez które widoczna jest z zewnatrz krzywka.Korzystnie jest przy tym, gdy wskazówka mier¬ nika predkosci obrotów elementu napedzanego i krzywka poruszana wskaznikiem predkosci obro¬ tów elementu napedzajacego sa ulozyskowane wspólosiowo.Ksztalt krzywki i ksztalt wyciec zaleza od prze¬ lozen przekladni i ksztaltu oraz wymiarów gaba¬ rytowych wskaznika.Jest rzecza oczywista, ze uklad wskazników moze byc równiez odwrotny, to znaczy, ze za tar¬ cza wskaznika obrotów elementu napedzajacego moze sie znajdowac krzywka wskaznika obrotów elementów napedzanych. 5100851008 Wskaznik wedlug wynalazku przeznaczony do samochodu o przekladni czterostopniowej przedsta¬ wiono przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie wskaznik w przekroju plaszczyzna wzdluz linii A-A na fig."- 2, fig. 2 wskaznik w widoku z przodu, fig. 3 — inna postac wskaznika w widoku z przodu, fig. 4 te postac w widpku z góry, a fig. 5 — te postac w widoku od tylu.Wskaznik przedstawiony na fig. 1 i 2 ma tar¬ cze 1 i. wskazówke 2 pokazujaca predkosc samo¬ chodu (proporcjonalna do predkosci obrotowej kól,, stanowiacych elementy napedzane). Wskazówka 2 jest osadzona na osi 3, poruszanej znanym-mecha¬ nizmem 9 predkosciomierza. Za tarcza 1 ;'est umieszczona tarcza w postaci krzywki 4 osadzona na tulei 5 ulozyskowanej na osi 3 predkosciomie¬ rza. Na tulei 5 jest nasadzone sztywno kolo zaba- te 6, zazebione z kolem zebatym 7, osadzonym sztywno na walku 8 znanego mechanizmu 10 ^ wskaznika obrotów silnika.W tarczy 1 sa wykonane cztery wyciecia 11, 12, 13, 14, w których widoczne sa odpowiednie wycin¬ ki krzywki 4. Wyciecie 11 jest przyporzadkowane biegowi pierwszemu, wyciecie 12 biegowi drugie¬ mu, wyciecie 13 trzeciemu, a wyciecie 14 — czwartemu.Ksztalt krzywki 4 i ksztalt wyciec 11, 12, 13, 14 sa tak dobrane, by w przypadku, gdy samochód jedzie przy zalaczonym sprzegle na okreslonym biegu, polozenie górnej krawedzi krzywki widocz¬ nej w wycieciu przyporzadkowanemu temu biego¬ wi znajdowalo sie zawsze pod wskazówka. Na fig. 2 pokazano to dla wyciecia 13, przyporzadko¬ wanego trzeciemu biegowi.Pod wycieciem 14 jest naniesiona podzialka, z której mozna odczytac obroty silnika. Moga byc na niej równiez naniesione obroty maksyma]nego momentu obrotowego silnika itp.Poslugiwanie sie wskaznikiem odbywa sie w ten sposób, ze po rozlaczeniu sprzegla zwieksza sie lub zmniejsza obroty silnika tak dlugo, az widoczna w wycieciu przyporzadkowanym wlaczanemu bie¬ gowi górna krawedz krzywki 4 znajduje sie pod wskazówka 2. Wówczas wlacza sie bieg i zalacza sprzeglo.W postaci wykonawczej przedstawionej na fig. 3—5 tarcza 1' predkosciomierza ma wydluzony ksztalt* prostokatny,, a wskazówka 2' predkoscio¬ mierza jest przytwierdzona do pasa 15 napedzane¬ go znanym mechanizmem 9' predkosciomierza. Pas 15 przewija sie od mechanizmu 9' predkosciomie¬ rza przez krazki prowadzace 16 do bebna napre¬ zajacego 17. W tarczy 1' sa wykonane cztery pro¬ ste szczeliny 11'. 12'. 13' i 14' ustawione wzgledem siebie pod róznymi katami. Mechanizm 10' wskaz¬ nika obrotów silnika napedza umieszczony za tar¬ cza .1' pas 15' przewijajacy sie od tego mecha¬ nizmu przez krazki prowadzace 16' do bebna na¬ prezajacego 17'. Tarcza 18 stanowi tlo. Na pasie 15' jest naniesiona barwna figura geometryczna o skosnym boku przednim. Pochylenie tego boku 5 i katy zawarte pomiedzy szczelinami 11', 12', 13' i 14' sa tak wzgledem siebie dobrane, by analo- .. gicznie jak przy rozwiazaniu podanym na fig. 1 i 2 w przypadku, gdy pojazd jedzie przy zalaczonym sprzegle na okreslonym biegu wycinek górnej kra- 10 wedzi skosnego boku figury geometrycznej wi¬ doczny w szczelinie przyporzadkowanej temu bie¬ gowi znajdowal sie zawsze pod wskazówka. Na * fig. 3 pokazano to dla wyciecia 13' przyporzadko¬ wanego trzeciemu biegowi. Poslugiwanie sie wskaz- 15 nikiem wedlug fig. 3—5 jest analogiczne jak wskaznikiem wedlug fig. 1—2. 20 25 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Wskaznik predkosci obrotowej elementów na¬ pedzajacych i elementów napedzanych do syn¬ chronizacji obrotów wielostopniowych prze¬ kladni zebatych podczas zmiany biegów, skla¬ dajacy sie ze wskaznika obrotów elementów napedzanych i wskaznika obrotów elemerttów napedzajacych, znamienny tym, ze za tarcza (1) 30 wskaznika obrotów elementu napedzanego jest umieszczona krzywka (4) poruszana mechaniz¬ mem (10) wskaznika obrotów elementu nape¬ dzajacego, przy czym w tarczy (1) sa wykona¬ ne wyciecia (11, 12, 13, 14) w ilosci odpowiada- 35 jacej ilosci biegów przekladni, a ksztalt krzyw¬ ki i ksztalt wyciec jest tak dobrany, iz przy zalaczonym sprzegle pozycja wycinka krawedzi krzywki widocznego w wycieciu przyporzad¬ kowanym wlaczonemu biegowi pokrywa sie 40 z pozycja wskazówki (2) wskaznika predkosci obrotów elementów napedzanych.

2. Wskaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wskazówka (2) i krzywka (4) sa ulozyskowane wspplosiowo. 45 3. Odmiana wskaznika wedlug zastrz. 1 i 2, zni- , mienna tym^ ze za tarcza wskaznika elementu napedzajacego znajduje sie krzywka wskaznika elementów napedzanych. 4. Odmiana wskaznika wedlug zastrz. 1 majaca 50 tarcze w postaci wydluzonego prostokata i wska¬ zówke obrotów elementu napedzanego zamoco¬ wana do pasa, znamienna tym, ze wyciecia (11', 12', 13' i 14') maja. ksztalt prostych szczelin ustawionych wzgledem óiebie. pod katem, a za 55 tymi wycieciami jest umieszczony pas . (15') z naniesiona nan barwna figura geometryczna o skosnym boku przednim, przy czym pas (15') jest napiety pomiedzy bebnem mechanizmu (10') wskaznika obrotów silnika, a bebnem napreza- 60 . jacym (17').51008 A/0.3 11' Z IZ i' 13' 1t' Q. 20.40. B.0.80 ,100.120.140.160 PL