Opublikowano: 14. III. 1966 50806 KI. 50c, 15/30 MKP B 02 c yfT/OO UKD -v; Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Szpinak, Edmund Tomaszewski, Józef Natuniewicz Wlasciciel patentu: Zaklady Ceramiki Radiowej Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania wykladzin do mlynów kulowych, zwlaszcza do mielenia materialów o bardzo wysokiej czystosci Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia wykladziny na wewnetrznych scianach beb¬ nów mlynów kulowych, obrotowych, jak równiez mlynów wibracyjnych, szczególnie do mielenia materialów, gdy wymagana jest duza czystosc przemialu, bez aktywnych domieszek ze zmielo¬ nej wykladziny.Mielenie surowców takich jak np. materialy ceramiczne, karborundy, materialy ferromagne¬ tyczne czy pólprzewodnikowe przeprowadza sie najczesciej w mlynach kulowych. Mlyny kulowe, w zaleznosci od rodzaju ruchu bebna, sa mlynami obrotowymi lub wibracyjnymi. Dla unikniecia szybkiego zuzycia sie scianek bebna, jak równiez aby nie dopuscic do domialu materialu, z którego wykonany jest beben stosowano wykladanie we¬ wnetrznych jego powierzchni odpowiednia wy¬ kladzina.Znane sposoby przewiduja tworzenie takich wy¬ kladzin z materialów nieaktywnych w mlewie, np. z samego miewa, z porcelany, lub tez, spoty¬ kane szczególnie w mlynach wibracyjnych, wykla¬ dziny z gumy i winiduru.Wymienione, znane wykladziny posiadaja jed¬ nak wiele niedogodnosci tak w sposobie nanosze¬ nia tych wykladzin, jak i ich wlasciwosci w cza¬ sie eksploatacji.Najbardziej rozpowszechniony sposób otrzymy¬ wania wykladziny porcelanowej polega na wy¬ murowaniu wewnatrz bebna powloki z porcela- 10 15 20 25 " nowych cegielek. W przypadku, gdy wykladzina ma byc mlewo, cegielki wykonywane sa z miewa.Wprawdzie domieszki wynikajace z domialu takiej wykladziny nie sa szkodliwe dla materialu* mielonego, jednakze fakt szybkiego zuzywania jej, a takze czestych uszkodzen powierzchni, na sku¬ tek wybijania cegielek przez kule, obniza powaz¬ nie wartosc uzytkowa -wykladziny porcelanowej.Wykladzina ta nie nadaje sie zupelnie do stoso¬ wania w mlynach wibracyjnych.Wykladziny z gumy lub winiduru charaktery¬ zuja sie odpornoscia na uderzenia kul, jednak do- mial takich wykladzin, oprócz tego, ze jest sto¬ sunkowo duzy, jest domieszka szkodliwa dla ja¬ kosci materialu mielonego. Przy mieleniu np. ma¬ terialu ceramicznego dla produkcji elektrycznych kondensatorów ceramicznych, domieszke gumy lub winiduru w mlewie usuwa sie poprzez wypalenie.Pozostale w ceramice, po wypaleniu, czastki we¬ glowe zmieniaja wszakze strukture i wlasnosci dielektryczne materialu ceramicznego, powoduja równiez przebicia elektryczne w czasie pracy pod napieciem kondensatorów wyprodukowanych z ta¬ kiego materialu.Najwieksza jednakze wada wykladzin uzyska¬ nych znanymi sposobami sa trudnosci powstale na skutek uszkodzenia lub zuzycia powierzchni wykladzin. W obu przypadkach nalezy usunac stara wykladzine, oczyscic dokladnie powierzch- 50806\ ,50806 3 4 nie bebna, po czym dopiero mozna naniesc wy¬ kladzine nowa.Usuwanie wykladzin z porcelany lub miewa na¬ stepuje przez odbijanie poszczególnych cegielek, co jest czynnoscia wielce pracochlonna. Nie oby¬ wa sie przy tym bez uszkodzenia powierzchni bebna. Usuwanie wykladziny z gumy lub wini- duru jest jeszcze bardziej niedogodne, gdyz takie wykladziny mozna usunac tylko przez wypalenie.Pozostawia to trwale zmiany wlasciwosci mecha¬ nicznych materialu, z którego wykonany jest beben.Przedstawionych wad i niedogodnosci unika sie stosujac sposób otrzymywania wykladziny na we¬ wnetrznej powierzchni bebna, która posiada duza wytrzymalosc na uderzenia kul, mala scieralnosc i której domieszki nie sa szkodliwe dla wlasnosci materialu mielonego, a poza tym sposób ten umozliwia przeprowadzanie regeneracji wykladzi¬ ny lub uzupelnianie jej ubytków.Blizsze objasnienie istoty sposobu opisane jest ponizej.Mase Wykladzinowa sporzadza sie z dowolnej zywicy epoksydowej, dodajac utwardzacz w po¬ staci cieklego poliamino amidu oraz wypelniacz w postaci' materialu chemicznie obojetnego dla miewa. Wypelniaczem moze byc np. zmielony material ceramiczny, kwarc, karborund, jak rów¬ niez material mielony (mlewo). Najkorzystniejsze jest jednak uzycie, jako wypelniacza, krzemionki straconej (koloidalnej).Dla spolimeryzowania zywicy epoksydowe], zna¬ ne sposoby przewiduja uzycie, jako utwardzacza, trójetylenoczteroaminy w stosunku: 1 czesc utwar¬ dzacza na 10—15 czesci zywicy.Stwierdzono jednak, ze masa wykladzinowa z za- watoscia trójetylenoczteroaminy jest bardzo kru¬ cha i podatna na uszkodzenia wywolane uderze¬ niami kul mlyna. Dla wyeliminowania tej niedo¬ godnosci, sposób wedlug wynalazku przewiduje mase zawierajaca, jako utwardzacz, ciekly polia¬ mino amid, otrzymany z trójetylenoczteroaminy i dimerów nienasyconych kwasów tluszczowych.Rzecza przy tym jest istotna, ze w sklad masy wchodza w jednakowej ilosci zywica epoksydowa i ciekly poliamino amid, stanowiac lacznie 85-s- -^95% w stosunku do calosci. Masa taka jest bar¬ dziej odporna na uderzenia (mniej krucha), zacho¬ wujac jednoczesnie minimalna scieralnosc.Aby uzyskac wykladzine wewnetrznej powierz¬ chni bebna mlyna, beben podgrzewa sie na krótki okres czasu, dla lepszej przyczepnosci masy, do temperatury 40-J-60°C, a nastepnie naklada, np. szpachelka, mase wykladzinowa az do uzyskania warstwy zadanej grubosci, zas po nalozeniu masy na cala powierzchnie, beben chlodzi sie szybko do temperatury 15-^25°C, dzieki czemu osiaga sie zakrzepniecie masy i uniemozliwia splywanie jej z górnych czesci bebna. Suszenie tak otrzymanej wykladziny prowadzi sie w temperaturze maks. 259C, w czasie 22 do 30 godzin.Dla otrzymania równomiernej na calym obwo¬ dzie warstwy wykladziny, beben w czasie chlo¬ dzenia wprowadza sie w ruch obrotowy, przez co wystepujaca sila odsrodkowa powoduje jednakowe rozlozenie sie masy wykladzinowej, która w tym polozeniu krzepnie pod wplywem ochlodzenia. ^ Sposób wedlug wynalazku mozna stosowac dla otrzymania wykladziny w mlynach kulowych tak obrotowych, jak równiez wibracyjnych. Wykladzi¬ na zachowuje duza odpornosc na uszkodzenia me¬ chaniczne i jest bardzo trudno scieralna. W po¬ równaniu ze znanymi wykladzinami, np. porcela¬ nowa, scieralnosc wykladziny otrzymanej opisa¬ nym sposobem jest co najmniej 15-krotnie mniej¬ sza. W porównaniu z guma lub winidurem, sto¬ sunek ten jeszcze bardziej zwieksza sie na jej korzysc. Pozwala to na stosowanie kilkakrotnie cienszej warstwy wykladziny, przez co osiaga sie wieksza pojemnosc mlyna, a tym samym jego wy¬ dajnosc.Dodatkowe korzysci wyplywajace ze sposobu wedlug wynalazku to fakt, ze wykladzina umozli¬ wia uzyskanie przemialu o bardzo wysokiej czy¬ stosci, bez zawartosci w mlewie szkodliwych lub klopotliwych do usuniecia dodatków pochodza¬ cych z wykladziny, bowiem jako czesc skladowa masy wykladzinowej sposób zezwala uzycie, obok materialów obojetnych, takze, w postaci zmielo¬ nej a wiec postaci malo klopotliwej, materialu, który ma byc poddany mieleniu (miewa).Sposób wedlug wynalazku jest isposobem prost¬ szym i mniej pracochlonnym od innych znanych sposobów tworzenia wykladzin. Godna podkresle¬ nia jest rzecza, ze dla uzupelnienia zuzytej lub wyszczerbionej wykladziny, na wykladzine te na¬ klada sie tylko potrzebna warstwe masy wykla¬ dzinowej, która po wysuszeniu jest trwale zwia¬ zana 2 podlozem. Ta dogodnosc nie wystepuje w zadnym ze znanych sposobów. PL