Opublikowano: 10.11.1966 50597 KI. 21c, 68/50 MKP H 02 H l/^6 UKD BIBLIOTEKA Urzedu ?-/..,-¦:.Polsat) i'.¦¦:¦ Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Stanislaw Dominko, inz. Stefan Para¬ dowski Wlasciciel patentu: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Transduktorowy przekaznik odleglosciowy i Przedmiotem wynalazku jest transduktorowy przekaznik odleglosciowy, przeznaczony do zabez¬ pieczania linii wysokiego napiecia.Znane dotychczas przekazniki odleglosciowe maja skomplikowana konstrukcje i wymagaja zastoso- 5 wania precyzyjnie wykonanych elementów elektro¬ mechanicznych. Przekaznik wedlug wynalazku usuwa te wady dzieki zastosowaniu zasady trans- duktorowej. Zasada transduktorowa pozwala na proste i pewne w dzialaniu rozwiazanie konstruk- 10 cyjne przekazników odleglosciowych, lecz nie mo¬ gla byc ona dotychczas stosowana do budowy tych przekazników, poniewaz nie mogly byc spelnione równoczesnie dwa warunki, a mianowicie pomiar odleglosci z konieczna dokladnoscia w szerokim 15 zakresie pradów zwarciowych i malych czasów dzialania przekaznika wynoszacy ok. 0,1 s.Pierwszy warunek stwarza koniecznosc stosowa¬ nia malej opornosci wypadkowej uzwojenia sprze¬ gajacego i sterujacego, zastosowanych w przekaz- 20 niku transduktorów, co z kolei powoduje za duzy czas dzialania przekaznika przy malych pradach.Dodatkowa trudnosc stwarza rozwiazanie czlonu kierunkowego na zasadzie transduktorowej, w taki sposób, aby martwa strefa kierunkowa istniala tyl- 25 ko przy zwarciach trójfazowych. Przekaznik be¬ dacy przedmiotem wynalazku pozwala usunac wy¬ mienione trudnosci przy stosowaniu zasady trans¬ duktorowej.Najistotniejszymi czesciami przekaznika odle- 30 glosciowego sa czlony oporózalezne i czlon kierun¬ kowy. Kazdy z tych czlonów sklada sie z trans- duktora pradowego i pomocniczego przekaznika wykonawczego.Wynalazek zostanie objasniony szczególowo na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat przekaznika transduktorowego wedlug wy¬ nalazku, fig. 2 przedstawia uklad zasilania uzwo¬ jenia sterujacego transduktora czlonu kierunko¬ wego przekaznika. Na fig. 3 przedstawiona jest ro¬ dzina charakterystyk magnesowania transduktora w dotychczasowym wykonaniu, a na fig. 4 — trans¬ duktora wedlug wynalazku./ Transduktor pradowy 1 (fig. 1) sklada sie z dwóch rdzeni la i Ib, na kazdym z których na¬ winiete sa po cztery uzwojenia odpowiednio 2, 3, 4, i 5 oraz 2' 3' 4' i 5'. Przez uzwojenie zasilajace 2, 2' przeplywa prad przemienny Ilf np. z prze- kladników pradowych, natomiast z uzwojenia od¬ biorczego 3, 3* zasilany jest przekaznik wykonaw¬ czy 6 np. przekaznik spolaryzowany. Przez uzwo¬ jenie sterujace 4, 4' przeplywa prad staly I3, któ¬ rym jest na przyklad wyprostowany prad z prze- kladników napieciowych. Uzwojenia 5, 5' zmniej¬ szaja opór ukladu dla parzystych harmonicznych.Przekaznik wykonawczy 6 powinien przelaczyc zestyki przy okreslonym stosunku srednich war¬ tosci pradów Ij do I3 w szerokich granicach tych pradów. Oznacza to, ze charakterystyka regulacji, bedaca zaleznoscia pradu Ix do I3, przy której dzia- 505973 la przekaznik 6, powinna byc linia prosta. Srednia wartosc pradu I4 w uzwojeniu 5,5' dla punktów na prostym odcinku charakterystyki regulacji jest proporcjonalna do pradu Ilm Na fig. 3 uwidoczniona jest rodzina uproszczo- 5 nych charakterystyk magnesowania I2 = f (Ii) przy I3 = const. transduktora pradowego, w którym uzwojenia sprzegajace 5,5* sa polaczone poprzez opornik 12 o liniowej charakterystyce. Na tym ry¬ sunku prad I2r jest pradem rozruchowym prze- 10 kaznlka wykonawczego 6, nie posiadajacego dodat¬ kowego uzwojenia 8.Jak to uwidoczniono na wykresie fig. 3, prze¬ kaznik transduktorowy, w którym zastosowano opornik 12 o charakterystyce liniowej i w przeka- 15 zniku 6 bez dodatkowego uzwojenia 8, nie bedzie mógl prawidlowo mierzyc stosunku pradów -i., po- Ii czynajac od wartosci pradu Ii = Ilfl.Przedstawiony na wykresie z fig. 3 kat a utwo- 20 rzony jest przez przeciecie linii przerywanej, la¬ czacej punkty zagiecia poszczególnych charakterys¬ tyk magnesowania i osi odcietych — 1^ Czas dzialania przekaznika transduktorowego jest odwrotnie proporcjonalny do wartosci tg a; dlate¬ go tez nie mozna dowolnie zmniejszac kata a w celu zwiekszenia wartosci pradu Ix = Iltl, do której przekaznik mierzy prawidlowo stosunek pradów — - Ii Celem dopasowania uwidocznionej na fig. 3 cha- 30 rakterystyk do potrzeb przekazników odlegloscio¬ wych zastosowano nastepujace elementy uwidocz¬ nione na fig. 1 bedace przedmiotem wynalazku.W przekazniku wykonawczym 6 zastosowano do¬ datkowe uzwojenie 8 zasilane poprzez prostownik 10 bezposrednio lub za posrednictwem transfor- 35 matora dopasowujacego 11 z obwodu uzwojenia zasilajacego 2 transduktora 1. Poza tym w obwód uzwojenia sprzegajacego 4, 4' transduktora 1 wla¬ czono opornik nieliniowy 12, którego rezystancja maleje ze wzrostem pradu przeplywajacego przez 40 opornik. # Na fig. 4 uwidoczniono nowa rodzine charakte¬ rystyk magnesowania transduktora, w której wi¬ doczne sa zmiany w stosunku do rodziny charak¬ terystyk z fig. 3, przy czym zmiany te osiagnieto 45 pod wplywem wprowadzenia nowych elementów.Wartosc rozruchowa pradu I2 = I2r przekaznika 6 jest teraz funkcja pradu Ii w uzwojeniu zasila¬ jacym 2,2\ Ponadto wartosci pradu Ilf przy któ" rych zagina sie stroma czesc charakterystyki I2 = = f (10 z fig. 4 nie leza na linii prostej. Dzieki temu wartosc pradu Ii = Ill3, przy której prze- 4 kaznik 6 zaczyna dzialac jest mniejsza. Równo¬ czesnie wartosc pradu zdefiniowanego na wykre¬ sie z fig. 3 przez Ilfl przy której konczy sie pra¬ widlowy pomiar stosunku — staje sie bardzo duza.I4 Poza wymienionymi elementami przedmiotem wynalazku jest uwidoczniony na fig. 2 uklad zasi¬ lania uzwojenia sterujacego transduktora czlonu kierunkowego.Uzwojenie sterujace 4,4' transduktora 1 jest za¬ silane z przekladników napieciem z jednej lub dwóch faz linii trójfazowej w ten sposób, ze do obwodu zasilania uzwojenia sterujacego 4,4' wla¬ czona jest w szereg bezposrednio lub za posre¬ dnictwem przekladnika dopasowujacego 14 impe- dancja 13' stanowiaca czesc dzielnika napiecia 13, z której to impedancji zasilanej z pozostalych dwóch faz lub jednej fazy tej samej linii trójfazowej po¬ dawane jest do uzwojenia sterujacego 4 dodatko¬ we napiecie (fig. 2).Dzieki wprowadzeniu tego dodatkowego napie¬ cia czlon kierunkowy przekaznika odleglosciowego nie ma martwej strefy przy zwarciach niesyme¬ trycznych. PL