RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY £JC £$ Nr 46091 -ftt^LLjL 28/01 Instytut Elektrotechniki *) Warszawa, Pokka Sposób wyprostowania charakterystyki regulacji transduktora pradowego i zmniejszenia czasu trwania przebiegów nieustalonych w jego uzwojeniach Patent trwa od dnia 16 maja 1961 r.Wynalazek znajduje zastosowanie przede wszystkim w przekaznikach odleglosciowych sto¬ sowanych w energetyce. Przekaznik odlegloscio¬ wy powinien z niewielkim bledem, okolo 3—5Vo pomierzyc odleglosc zwarcia na linii przy bar¬ dzo malej mocy zasilajacej czlon .pomiarowy z przekladników napieciowych, rzedu kilku mi¬ liwoltamperów. Stwarza to trudnosci w:rozwia¬ zaniu konstrukcyjnym czlonu pomiarowego przekaznika,, skutkiem tego przekazniki te, jed¬ ne z najbardziej potrzebnych i rozpowszechnio¬ nych w energetyce, sa trudne do wyprodukowa¬ nia.Zasada transduktorowa pozwala na proste i pewne w dzialaniu rozwiazanie konstrukcyjne, lecz nie mogla byc dotychczas stosowana, po¬ niewaz nie mogly byc spelnione równoczesnie dwa warunki, po pierwsze pomiar odleglosci musial byc dokonany z konieczna dokladnoscia w szerokim zakresie pradów zwarciowych i po *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Stanislaw Dominko. drugie uzyskany maly czas dzialania przekazni¬ ka, wynoszacy okolo 0,1 s.Pierwszy warunek stwarza koniecznosc stoso¬ wania malej opornosci wypadkowej uzwojenia Sprzegajacego i sterujacego transduktora, co z kolei powoduje za duzy czas dzialania prze¬ kaznika przy malych- pradach.Uwidoczniony na rysunku uklad bedacy przedmiotem wynalazku pozwala równoczesnie spelnic dwa wymienione warunki.Transduktor pradowy sklada sie z dwóch rdze¬ ni, na kazdym z nich nawiniete sa cztery uzwo¬ jenia. Przez uzwojenie zasilajace 1 przeplywa prad zmienny Ii, np. z przekladników prado¬ wych. Z uzwojenia odbiorczego 2 zasMa sie prze¬ kaznik, np. przekaznik spolaryzowany. Przez uzwojenie sterujace 3 przeplywa prad staly I3, np. wyprostowany prad z przekladników na¬ pieciowych. Czesci uzwojenia 3 na obu rdze¬ niach polaczone sa przeciwnie niz uzwojenia 1 i 2.Podobnie jak uzwojenie 3 polaczone jest uzwojenie sprzegajace 4. Uzwojenie 4 zmniejszaopór ukladu dla parzystych harmonicznych.Wazny jest oczywiscie wypadkowy opór w ob¬ wodach uzwojen 3 i 4, iponiewaz te uzwojenia sa polaczone jednakowo.Przekaznik wyjsciowy 5 powinien przelaczyc styki przy okreslonym stosunku srednich war¬ tosci pradów Ii do I3 w szerokich granicach tych pradów, czyli charakterystyka regulacji, okreslajaca zaleznosc pradu Ii do I3 przy której dziala przekaznik 5, powinna byc linia prosta/ Srednia wartosc pradu I4 w uzwojeniu 4 dla punktów na prostym odcinku charakterystyki regulacji jest proporcjonalna do Ii.W znanych rozwiazaniach w obwodzie uzwo¬ jenia 4 nie ma zadnej zewnetrznej sily elektro¬ motorycznej, a srednia wartosc sily elektromo¬ torycznej indukowanej w uzwojeniu 4 ma war¬ tosc ograniczona wartoscia strumienia nasyce¬ nia rdzeni, wynika stad, ze zawsze istnieje taki prad Ii, poczynajac od którego nie moze istniec proporcjonalnosc miedzy Ii i I4 oraz im wiekszy jest opór w obwodzie uzwojenia 4, tym przy mniejszych wartosciach pradu Ix I4 przestaje byc proporcjonalny do Ii i charakterystyla re¬ gulacji zagina sie. Celem przedluzenia prosto¬ liniowego odcinka charakterystyki regulacji przy odpowiednio duzej, ze wzgledu na czas dzialania przekaznika, opornosci w obwodach uzwojen 3 i 4 stosuje sie wedlug wynalazku uklad uwidoczniony na rysunku. W ukladzie tym w obwód uzwojenia 4 lub 3 wlaczona jest zewnetrzna sila elektromotoryczna drugiej har¬ monicznej odpowiadajaca spadkowi napiecia na oporniku € od skladowej zmiennej wyprosto¬ wanego pradu Ii.Kondensator 7 i dlawik 8 stanowia filtr dla skladowej zmiennej wyprostowanego pradu Ii.Zamiast dlawika 8 moze byc zastosowany opor¬ nik czynny. PL