50583 KI. 4rS/OT~~ MKP B23fc bJAO UKD Opublikowano: 8.1.1966 Twórca wynalazku i Henryk Matyszkiewicz, Radom (Polska) Wlasciciel patentu: IIBLIOTEKA^ ¦m^^^M^s Urzadzenie do toczenia wzdluznego i strugania Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do to¬ czenia wzdluznego i strugania, skladajace sie z no¬ za krazkowego i oprawki z chwytem.Noze dotad stosowane sa dwóch rodzajów: noze trzonkowe i noze okragle, lub do tego samego celu sluzace noze plytkowe, slupkowe itp. Noze trzon¬ kowe posiadaja odpowiednio uksztaltowana i usy¬ tuowana powierzchnie przylozenia i sluza do to¬ czenia wzdluznego i planowania, zwanego inaczej toczeniem promieniowym. Noze krazkowe sluza, jak dotychczas, tylko do toczenia poprzecznego, najczesciej jako noze ksztaltowe. Ze wzgledu na specyficzna ich konstrukcje nie mozna bylo stoso¬ wac tych nozy do toczenia wzdluznego poniewaz nie posiadaly kata przylozenia.Celem niniejszego wynalazku jest skonstruowa¬ nie odpowiednio uksztaltowanego noza krazkowe¬ go wraz z odpowiednio zaprojektowana oprawka do tego noza. W wyniku tych zmian konstrukcyjnych proponowane urzadzenie moze sluzyc równiez do toczenia wzdluznego i strugania.Urzadzenie do toczenia wzdluznego pokazane jest na fig. 1, 2 i 3 rysunku w trzech rzutach. Nóz krazkowy 1 jest polaczony z plytka 3 kolkiem 4.Plytka 3 jest z jednej strony zabkowana celem po¬ laczenia jej z korpusem oprawki 2. Do polaczenia uzebienia plytki 3 z oprawka i do zlaczenia w ca¬ losc noza z oprawka sluzy sruba 5 z podkladka 6 i nakretka 7. Przydatnosc calego urzadzenia do to¬ czenia wzdluznego uzyskuje sie przez skrecenie go 20 25 30 o kat przylozenia w plaszczyznie prostopadlej do rysunku (fig. 2). Celem zamocowania w imaku no¬ zowym tak skreconego urzadzenia, w oprawce 2 sfrezowano chwyt jej pod katem a0 (fig. 3), two¬ rzac z chwytu prostokatnego chwyt o przekroju równolegloboku. Kat a0 jest rózny od kata przylo¬ zenia w zaleznosci od kata przystawienia x, a mia¬ nowicie: przy Ti = 90° róznica katów a i a0 jest równa 0, zas w miare zmniejszania kata przysta¬ wienia, jkat a0 musi stopniowo wzrastac i przy k = 30° róznica wynosi ca 5°.Nóz krazkowy do toczenia wzdluznego pokazany jest na figurach 4, 5 i 6 — w trzech rzutach. Kat natarcia tego noza sklada sie z dwóch katów: wla¬ sciwego kata natarcia 'y, odpowiadajacego swa wielkoscia potrzebom skrawania danego materia¬ lu, i kata przylozenia noza oto- Pokazano to na fig. 5. Na fig. 6 i 21 uwidoczniono katy przystawienia k i xi (normalny i pomocniczy).Fig. 7 pokazuje nóz po skreceniu go pod katem przylozenia z tym, ze kat splywu wióra X = 0°.Kat natarcia y wzgledem osi noza jest wlasciwy dla obróbki materialu skrawanego, zas kat a0 po¬ zwala na ustawienie noza pod katem do plaszczyz¬ ny skrawania (z poprawka na kat przystawienia x).Oprawa do noza pokazana na rysunku, figury 16, 17 i 18, moze byc jednolita lub, jak pokazuje rysunek, dzielona i sklada sie wtedy z czesci 2 i czesci 8. Obie czesci polaczone sa zabkami co po¬ zwala na ustawienie ich wzgledem siebie tak, ze 50583if 50583 wysokosc osi noza moze byc regulowana, co jest potrzebne w wypadku ostrzenia noza i obnizenia sie krawedzi tnacej w porównaniu z poprzednim polozeniem.Figury 8 do 15 pokazuja noze krazkowe, które nadaja sie do toczenia wzdluznego jako noze, któ¬ rych uzywac mozna w urzadzeniu do toczenia wzdluznego. Fig. 8 przedstawia nóz zaokraglony prosty, fig. 9 — gladzik spiczasty, który odpowiada calkowicie ksztaltem nozom do gwintów, fig. 10 — zdzierali boczny wygiety prawy, fig. 11 — wy- kanczak prostolinijny, fig. 12 — zdzierak prosty prawy, fig. 13 — zdzierak wygiety prawy, fig. 14 — zdzierak wygiety okragly i fig. 15 — nóz boczny odsadzony.Z podanych typów nozy do toczenia wzdluznego nadaja sie najlepiej noze prawe. Noze lewe moga byc stosowane pod warunkiem, ze beda odpowied¬ nio duze, aby krawedz tnaca wystawala z opraw¬ ki noza na tyle, aby mogla skrawac, a glówka oprawki noza nie dotykala materialu obrabianego.Do toczenia wewnetrznego (wytaczania) noze krazkowe nadaja sie tylko w wypadku, gdy sred¬ nica otworu jest wieksza od srednicy noza. Opraw¬ ka do toczenia wewnetrznego musi byc odmienna od poprzedniej. Fig. 19 i 20 pokazuja taka opraw¬ ke: nóz krazkowy mocowany jest jak poprzednio do plytki zabkowanej 3 kolkiem 4. Plytka 3 laczy sie tu z plytka 9, która posiada z jednej strony zab¬ ki do polaczenia z poprzednia plytka, zak z dru¬ giej strony posiada dwa wystepy plaskie a wcho¬ dzace w wyjecia oprawki. Oprawka 10, moze byc przekroju kwadratowego lub prostokatnego, posia¬ da przód sfrezowany pod katem jecie prostokatne na wystepy a. Dla polaczenia no¬ za z oprawka sluzy wkret 11. Kat przylozenia a jest 10 15 30 35 równy katowi skrecenia noza a0, jesli kat przysta¬ wienia x = 90°. Jesli ten kat jest inny, to kat oq podlega poprawce omówionej poprzednio.Zastosowanie nozy krazkowych do toczenia wzdluznego daje duze oszczednosci stali szybko¬ tnacej. Niepotrzebne jest zgrzewanie nozy.Glówna zaleta nozy krazkowych zastosowanych do toczenia wzdluznego jest ich duza ilosc ostrzen.Nóz krazkowy 0 60 mm moze byc ostrzony okolo 150 razy. Ostrzy sie tylko powierzchnie natarcia. PL