Opublikowano: 5.1.1966 50440 U fri/oO KI. 7il, 1«— MKP 0««J 2i/0S UKD inlBLlOTEKA lUrzaduP«l*"lc^° Twórca wynalazku i Stefan Perzyn^ki, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Sposób przeróbki drutu na elementy kuliste i Przedmiotem wynalazku jest sposób przeróbki drutu na elementy kuliste a zwlaszcza kulki o niewielkiej srednicy.Wykonanie kulek o niewielkiej srednicy jest praktykowane obecnie wedlug kilku znanych spo- 5 sobów.Wedlug jednego ze sposobów — kulki metalowe wykonuje sie za ptfmoca wylewania cieklego me¬ talu przez sito o odpowiedniej wielkosci oczka do wody. Tak wylany metal przedziera sie przez ocz- 10 ka sita i skapujac do wody stygnie, tworzac cza¬ stki o ksztalcie zblizonym do kulistego i wymiarze zblizonym do wymiaru oczka, przez które prze¬ cieka. Dla uzyskania czastek o zadanej srednicy i ksztalcie, nalezy poddac je dodatkowej obróbce 15 mechanicznej, polegajacej miedzy innymi na do¬ cieraniu kulek pomiedzy dwiema przeciwbieznymi tarczami.Inny ze znanych sposobów polega na wykony¬ waniu kulek metalowych sposobem mechanicz- 20 nym. Materialem wyjsciowym sa kawalki metalu które poddaje sie; mechanicznej obróbce dociera¬ nia na okreslony wymiar i ksztalt.Inny jeszcze znany sposób wytwarzania kulek, polega na wykorzystaniu napiecia powierzchnio- 25 wego drutu stopionego w piescieniu grzejnym plo¬ mienia gazowego.Wszystkie te metody sa klopotliwe, pracochlon¬ ne, daja duzy procent odpadu, wymagaja stosowa¬ nia kosztownych urzadzen i mozna nimi wykony- 30 wac kulki jedynie z niektórych gatunków metali.W odróznieniu od wyzej wymienionych metod wykonywania kulek metalowych, sposób wyko¬ nywania kulek metalowych wedlug wynalazku jest prosty, nie wymaga stosowania kosztownych urza¬ dzen i pozwala na wykonywanie kulek z wiek¬ szosci stosowanych w technice metali.W sposobie przeróbki drutu na elementy kuliste wedlug wynalazku, materialem wyjsciowym w procesie jest drut 7 wykonany z metalu, z któ¬ rego maja byc wykonane kulki. Material wyjscio¬ wy (drut) 7 zostaje stopiony ,w glowicy topiacej 3, w której topienie metalu nastepuje albo w luku elektrycznym albo w komorze indukcyjnej albo tez w plomieniu powstajacym ze spalania sie ga¬ zów .technicznych jak na przyklad: tlenu 5 i ace¬ tylenu 6 lub tlenu i wodoru lub innego gazu pal¬ nego i podtrzymujacego palenie, bedacych pod nadcisnieniem. Do glowicy topiacej 3 doprowadzo¬ ne jest dodatkowo powietrze sprezone 4 sluzace do rozdrabniania stopionego metalu 8 i jego prze¬ noszenia do miejsca chlodzenia 9. W ten sposób stopiony metal 8 zostaje porwany przez strumien sprezonego powietrza 4, rozdrobniony i przetran¬ sportowany do miejsca odbioru 9 (naczynie z osrodkiem cieklym lub gazowym) i ochlodzony w tym osrodku.Nalezy zaznaczyc, ze proces jest prowadzony w sposób ciagly, zas gotowy produkt moze byc takze w sposób ciagly odbierany do dalszego prze- 5044050440 3 robu. Porwane przez gaz rozpylajacy 4 (powietrze lub inny gaz) czastki metalu 8 na drodze lotu od glowicy 3 do pojemnika 9, w którym zostaja ochlodzone wykonuja ruch wirowy i dzieki temu po ostygnieciu maja ksztalt kulisty. Ruch wirowy zostaje nadany kulkom w wyniku wzajemnego dzialania sil pochodzacych ze strumienia sprezo¬ nego powietrza 4 nadajacego kulkom przyspiesze¬ nie bezposrednio po rozpyleniu kropli stopionego metalu 8 oraz przeciwdzialajacych sil tarcia zmniejszajacych predkosc lotu kulki na drodze pomiedzy glowica 3 i pojemnikiem do chlodze¬ nia 9.W wyniku dzialania sil przeciwnie skierowa¬ nych — czastce metalu zostaje nadany ruch wi¬ rowy. W wyniku tego ruchu czastka przyjmuje najbardziej korzystny ksztalt a mianowicie ku¬ listy. Ksztalt kulisty wynika takze z dzialania sil odsrodkowych. Przyjmowanie ksztaltu kuliste¬ go przez krople cieczy spadajacej w atmosferze m jest znanym zjawiskiem fizycznym, wykorzysty¬ wanym w wielu technologiach przemyslowych lub galeziach techniki.Srednica wykonywanych kulek sposobem we¬ dlug wynalazku zalezna jest od odpowiedniego dobrania parametrów procesu wytwarzania, któ¬ rymi sa proporcje gazów technicznych (tlenu i ga¬ zu palnego), cisnienie gazu rozpylajacego, pred¬ kosc przechodzenia drutu metalowego przez glo¬ wice (ilosc topionego metalu w jednostce czasu) oraz odleglosc pomiedzy wylotem glowicy a po¬ jemnikiem do ochladzania metalu.W ten sposób wykonane kulki nalezy przemyc na przyklad spirytusem denaturowym, osuszyc, odsiac za pomoca sit metalowych lub innych o okreslonej wielkosci" oczka.O ile w czasie kontroli kulistosci ksztaltu za pomoca na przyklad formy wirujacej (okreslo¬ nych sil odsrodkowych) lub segregatora szczelino¬ wego umieszczonego na pochylni, wzglednie in¬ nego dowolnego urzadzenia, które tradycyjnie stosuje sie w technice wykryje sie czastki zowali- zowane, mozna ich kulistosc podniesc przez do¬ cieranie na przeciwbieznych tarczach. Te sama czynnosc mozna stosowac do zmniejszenia wy¬ miarów kulek. « Jezeli kulki zostana wykonane z metalu, który ulega korozji, kulki nalezy zabezpieczyc powloka na przyklad chromu, na drodze galwanicznej.Wprowadzenie dodatkowej powloki z chromu *pod- niesie jednoczesnie odpornosc kulek na zuzycie przez scieranie. Powloka z chromu wplywa takze na obnizenie podwymiarowego odpadu kulek.Urzadzenia stosowane w procesie sa proste i niekosztowne. Parametry procesu wytwarzania 5 zapewniaja powtarzalnosc wyników i bardzo duza wydajnosc.Koszt wytwarzania kulek sposobem wedlug wy¬ nalazku W porównaniu ze znanymi sposobami, jest kilkakrotnie mniejszy. Wielkosc produkcji jest re- lo gulowana iloscia glowic.Istnieje latwosc mechanizacji a nawet automa¬ tyzacji calego procesu wytwarzania, co przedsta¬ wiono schematycznie na rysunku. Metal w po¬ staci drutu 8 jest nawiniety na beben 1 i za po- [. 15 moca mechanizmu podajacego 2 zostaje doprowa- i dzony do glowicy topiacej 3 w której zostaje sto- I piony w plomieniu tlenowo 5 — acetylenowym 6 i rozdrobniony 8 za pomoca sprezonego powietrza 4. Sprezone powietrze sluzy dodatkowo do tran- 20 sportowania czastek stopionego metalu na drodze od glowicy topiacej 3 do miejsca chlodzenia 9.Z pojemnika 9 w którym nastepuje zchlodzenie czastek metalu sa one w sposób ciagly przenoszo¬ ne na sortow^iik odsrodkowy 10. Z sortownika 10 25 kuliste czastki metalu sa podawane na wibrator sitowy 11, na którym nastepuje frakcjonowanie kulistych czastek metalu. W dalszym ciagu okres¬ lone frakcje kulek po pochylni 12 sa podawane na docierak kalibrujacy 13, a stad jako gotowy produkt zsypywane do zbiornika 14.Kulki metalowe wytwarzane sposobem wedlug wynalazku moga byc stosowane do kserografów, dlugopisów oraz w innych galeziach techniki jak na przyklad do produkcji metalowych materia- • lów porowatych lub bezpieczników spiekanych 30 35 40 i innych. PL