Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XII.1965 50331 KI. 42k, 50 MKP G 01 n 33/36 UKD *"rv2* i - *x? Wspóltwórcy wynalazku: dr Zygmunt Krotowskir mgr inz. Wlodzimierz Rachalewski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wló¬ kienniczych Lódz (Polska) Tranzystorowy oczyszczacz przedzy z czujnikiem fotoelektrycznym Przedmiotem wynalazku jest tranzystorowy oczy¬ szczacz przedzy, który ma zastosowanie w przemy¬ sle wlókienniczyirT^przy procesie przewijania prze¬ dzy. Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku przeznaczone jest do wykrywania w sposób bezdo¬ tykowy, a nastepnie wycinania z przewijajacej sie nitki szkodliwych zgrubien, peczków i tym podob¬ nych wad, obnizajacych jakosc przedzy.Znane i stosowane sa do tych celów urzadzenia elektronowe do bezdotykowego wykrywania i likwi¬ dowania peczków i zgrubien nitek, z zastosowa¬ niem specjalnych przetworników pojemnosciowych.Z chwila pojawienia sie zgrubienia nitki pomiedzy okladkami kondensatora, w obwodzie wyjsciowym ukladu elektronowego wzrasta prad, uruchamiajac urzadzenie wycinajace zgrubienie.Znane sa równiez urzadzenia do bezdotykowego likwidowania zgrubien, pracujace na zasadzie foto- optycznej z zastosowaniem fotokomórek. Zgrubienia nitek wykrywa sie przy pomocy strumienia swietl¬ nego, którego sygnaly przetwarzane sa na impulsy pradu elektrycznego, zasilajacego urzadzenie wyci¬ najace.W urzadzeniach tych zastosowano lampy elektro¬ nowe, wskutek czego posiadaja one stosunkowo du¬ ze wymiary, co utrudnia stosowanie ich w nowo¬ czesnych przewijarkach, odznaczajacych sie zwarta budowa.Poza tym lampy elektronowe cechuje mala od¬ pornosc na wstrzasy, stosunkowo krótki zywot, oraz dlugi czas nagrzewania sie.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie tych wad urzadzenia i osiagniecie wysokiej jakosci prze¬ dzy przy jednoczesnej duzej wydajnosci maszyny.Uzyskuje sie to wedlug wynalazku przez zastoso¬ wanie w urzadzeniu elementów pólprzewodnikowych w ukladzie z multiwibratorem monostabilnym, któ¬ ry przetwarza krótkie impulsy otrzymane z fotodiod na impulsy o dostatecznie dlugim czasie trwania oraz stromym czole, wskutek czego nawet bardzo krótkotrwale sygnaly moga byc wykorzystane po odpowiednim wzmocnieniu do uruchomienia nozy¬ ka elektromagnetycznego. Ma to bardzo duze zna¬ czenie przy obecnych szybkobieznych przewijarkach przedzy, gdzie liniowa predkosc przesuwania sie przedzy dochodzi do 1800 metrów na minute.Na rysunku uwidoczniona jest schematycznie bu¬ dowa urzadzenia oraz zasada jego dzialania.Elementem wyczuwajacym wady nitki jest glowi¬ ca zawierajaca dwie fotodiody 1, na które padaja, poprzez uklady optyczne, dwa strumienie swietlne $ 1 i $ 1 W szczelinie miedzy fotodiodami i ukla¬ dami optycznymi przesuwa sie nitka, przecinajac oba strumienie swietlne. JezeHi grubosc nitki jest stala, sygnaly swietlne padajace na fotodiody sa jednakowe i równe sa co do wielkosci sygnaly elek¬ tryczne, otrzymywane z fotodiod. Uklad fotoelek- tryczny znajduje sie wtedy w równowadze i zaden 5033150331 sygnal nie jest podany do wzmacniacza tranzystoro¬ wego 2.W przypadku pojawienia sie zgrubienia nitki, je¬ den ze strumieni swietlnych padajacych na fotodio¬ dy ulega zmniejszeniu i stan równowagi zostaje zaklócony. W nastepstwie tego wzmacniacza 2, zo¬ staje przekazany elektryczny sygnal, który po wzmocnieniu zostaje przeksztalcony przy pomocy multiwibratora monostabilnego 3r na sygnal o od¬ powiednio dlugim czasie trwania i dostatecznie stromym czole. Sygnal ten steruje z kolei wzmac¬ niaczem mocy 4, w którego obwodzie kolektora znajduje sie cewka 5 elektromagnesu nozyka prze¬ cinajacego nitke.Tranzystorowy wzmacniacz przedzy z czujnikiem fotoelektrycznym wedlug wynalazku ma szereg za¬ let w porównaniu z dotychczas znanymi urzadze¬ niami tego rodzaju, budowanymi na lampach elek¬ tronowych, jak male wymiary geometryczne, odpor¬ nosc na wstrzasy mechaniczne, praktycznie nie¬ ograniczony czas pracy oraz pelna sprawnosc na¬ tychmiast po zalaczeniu do sieci elektrycznej. PL