Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. XI . 1965 50294 KI.MKP UKD 21g, 14/17 HOii?A BIB i.; -"•¦¦ ¦ f '," /\l U. ** iv. '¦¦- Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wladyslaw Tazbir, mgr inz. Franci¬ szek Mosler Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Dymitrow" Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Bytom (Polska) Zawór samozamykajacy sie do pompowych prostowników rte¬ ciowych Przedmiotem wynalazku jest zawór samozamy¬ kajacy sie, umieszczony pomiedzy pompowym prostownikiem rteciowym a jego ukladem pomp prózniowych. Umozliwia on prace pompowego prostownika rteciowego, dzialajacego bez obslugi, przy otwartym zaworze az do chwili powstania ewentualnych zaburzen w dzialaniu tych pomp.W dotychczas stosowanych zautomatyzowanych stacjach prostownikowych z pompowymi prostow¬ nikami rteciowymi bazuje sie na dostatecznie duzej ich szczelnosci. Innymtf slowami ich praca winna odbywac sie przy zaworze zamknietym.Taki stan pracy prostownika pompowego jest niejednokrotnie niemozliwy ze wzgledu na duze nacieki powietrza do wnetrza prostownika. Grozi to bowiem bardzo niebezpiecznym w skutkach dla prostownika, transformatora anodowego oraz cUa zasilajacej je sieci elektrycznej zjawiskiem, jakim jest zaplon wsteczny.W zwiazku z powyzszym rteciowe prostowniki pompowe z wiekszymi naciekami powietrza w ogóle, a w przypadku duzych obciazen i z mniejszymi naciekami powietrza musza pra¬ cowac przy otwartych zaworach w celu zapew¬ nienia ciaglego odpompowywania gazów z ich wnetrza. Aby uczynic temu zadosc winna znajdo¬ wac sie w takich stacjach prostownikowych ob¬ sluga, która na przyklad w przypadku zaniku napiecia moze natychmiast zamknac wspomniany zawór i w ten sposób zabezpieczyc kadz prostow- 10 nika praed dostepem powietrza. O ile zas rezy¬ gnuje sie w niektórych przypadkach z zastosowa¬ nia obslugi i pracuje przy zaworze zamknietym, to robi sie to z pewnym ryzykiem.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji zaworu, zmontowanego pomiedzy kadzia pompo¬ wego prostownika rteciowego a jego ukladem pomp prózniowych, który pozostaje otwarty przy normalnym stanie pracy prostownika. Dzieki temu pompa dyfuzyjna odpompowuje na biezaco gazy gromadzace sie w kadzi prostownika. Z chwila powstania jakiegokolwiek zaklócenia w dzialaniu pompy prózniowej, na przyklad wskutek chwilo- 15 wego zaniku napiecia zasilajacego pompe dyfu¬ zyjna, przerwy w obwodzie grzejnika tej pom¬ py itp., zawór zostaje samoczynnie zamkniety pod dzialaniem ciezarka. Zawór jest skonstruo¬ wany tak, ze elektromagnes (stycznik), na przy¬ klad blokujacy ciezarek powodujacy zamykanie zaworu, jest zasilany z tych samych zacisków co pompa dyfuzyjna, poprzez zwiemy styk pomoc¬ niczy przekaznika .pradowego, znajdujacego sie w obwodzie grzejnika pompy dyfuzyjnej oraz poprzez wlasny (pomocniczy) zwiemy styk.Zawór wedlug wynalazku jest uwidoczniony, tytulem przykladu, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór w widoku z boku, fig. 2 — za¬ wór w podluznym przekroju wzdluz linii A-A na fig. 1, a fig. 3 — schemat ukladu obwodów 20 5029450294 elektrycznych pomp prózniowych i cewki elektro¬ magnesu blokujacego.Na walku 13 zaworu 3 zamocowany jest pier¬ scien 16, zaopatrzony na obwodzie w wystep za- czepowy. Na walku 13 zamocowany jest równiez 5 bebenek 14 obok pierscienia 16, sluzacy do nawi¬ jania linki 10. Bebenek jest polaczony od ze¬ wnetrznej strony z rekojescia 11, sluzaca do obra¬ cania bebenka i nawijania linki przy otwieraniu zaworu. Linka 10 nawinieta na bebenku 14 jest 10 przerzucona drugim koncem ponad linowym krazkiem 2 zamocowanym obrotowo na izolato¬ rze 1. Na tym koncu linki zawieszony jest cieza¬ rek 6 osadzony przesuwnie w cylindrycznej oslo¬ nie 5 z materialu izolujacego elektrycznie. Do 15 amortyzowania uderzen ciezarka sluzy srubowa sprezyna 7, umieszczona na dnie oslony 5. Sprezy¬ na ta wraz z oslona 5 spoczywa na podstawie 8 za posrednictwem izolacyjnej podkladki 9.Do urzadzenia prostowniczego przymocowany 20 jest elektromagnes 4 w postaci odpowiednio prze¬ robionego stycznika typu SM-1. Stycznik ten jest przerobiony tak, iz przez jego srodkowa kolumne rdzenia przewiercony jest maly otworek, w któ¬ rym znajduje sie przesuwna iglica 15 przymoco- 25 wana do zwory stycznika. Iglica 15 wspóldziala z wystepem pierscienia 16. W przypadku zaniku napiecia w obwodzie elektromagnesu 4 jego igli¬ ca 15 zostaje opuszczona na dól i nie wspóldziala z tym wystepem, umozliwiajac przez to swobód- se ny obrót bebenka 14. Powoduje to odblokowanie ciezarka 6, który przesuwajac sie na dól powo¬ duje zamkniecie zaworu.Schemat ukladu elektrycznego obwodów pomp prózniowych i cewki elektromagnesu blokujacego 35 przedstawiono na fig. 3. Zawiera on nastepujace elementy: 17 grzejnik pompy dyfuzyjnej, 18 prze¬ kaznik pradowy w obwodzie grzejnika, 19 silnik wentylatora pompy dyfuzyjnej, 20 silnik olejo¬ wej pompy prózni wstepnej, 21 przycisk zala- 40 czajacy cewke elektromagnesu, 22 zwiemy styk pomocniczy elektromagnesu i 23 zwiemy styk po¬ mocniczy przekaznika.W celu wlaczenia prostownika w polozenie czynne przy otwartym zaworze 3 nalezy, po 45 uprzednim wypompowaniu gazów z przewodów pomp i pozostawieniu w ruchu pompy dyfuzyjne, otworzyc przy uzyciu rekojesci 11 zawór. Utrzy¬ muje sie go w stanie otwartym za pomoca przy¬ cisku 21 tak dlugo, az zostanie doprowadzone na- 50 piecie do cewki elektromagnesu 4, po czym na¬ lezy obracac rekojesc w odwrotnym kierunku (w kierunku zamykania zaworu), az do chwili natrafienia na opór iglicy 15 o wystep zaczepowy pierscienia 16.W ten sposób dokonuje sie otwarcie zaworu i przygotowanie go do samoczynnego zamkniecia sie w razie potrzeby. Przez nacisniecie przyci¬ sku 21 doprowadza sie napiecie do cewki elektro¬ magnesu 4 poprzez zamkniete zwierne styki po¬ mocnicze 23 przekaznika pradowego 18, kontrolu¬ jacego przeplyw pradu przez opornik lampy dy¬ fuzyjnej 17. Po zwolnieniu przycisku 21 elektro¬ magnes 4 jest podtrzymywany wlasnym zwiernym stykiem pomocniczym.Z chwila zaistnienia jakichkolwiek zaklócen w dzialaniu pompy dyfuzyjnej (zanik napiecia za¬ silajacego te pompe, przepalenie sie grzejni¬ ka 17 itp.) elektromagnes 4 powoduje wskutek straty napiecia opadniecie iglicy 15 i zwolnienie ciezarka 6, który spowoduje zamkniecie zawo¬ ru 3. Za pomoca innych wolnych styków pomoc¬ niczych elektromagnesu 4 stan zaniku napiecia na jego zaciskach, a przez to zamkniecie zaworu, mozna przekazywac do centralnego punktu dyspo¬ zytorskiego w celach informacyjnych. PL