Opublikowano: 6.IX.1965 49987 KI. 68a, 13 MKP E05 b 65 UKD fr Twórca wynalazku: Marian Bendarz Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Zamek blokujacy do drzwi wagonów kolejowych osobowych Przedmiotem wynalazku jest zamek blokujacy majacy zastosowanie do drzwi wagonów kolejo¬ wych, osobowych, zamykany za pomoca klucza bródkowego.Zamki stosowane przy budowie wagonów kole- 5 jowych musza posiadac mocna konstrukcje zapew¬ niajaca duza ich trwalosc w warunkach eksploata¬ cyjnych, w których sa narazone na silne wstrzasy, zabrudzenia itp. Musza one byc wyposazone w urzadzenia blokujace, które po zamknieciu przez io obsluge wagonu uniemozliwia otwarcie drzwi za pomoca zwyklego nacisniecia klamki.Wiadomo juz, ze do blokowania zamkniecia drzwi wagonów kolejowych stosuje sie w zamku glównym dodatkowe zablokowania. Zablokowania 15 te sa wlaczane za pomoca znormalizowanych klu¬ czy o kwadratowym trzpieniu. Dorobienie takiego klucza i poslugiwanie sie nim przez osoby niepo¬ wolane jest bardzo latwe. Dlatego tez znane jest równiez dodatkowe wyposazenie zewnetrznych 20 drzwi wagonów w zwykly dodatkowy zamek pla¬ ski.To znane rozwiazanie posiada pewne wady. Wy¬ posazenie drzwi wagonu w dodatkowy zamek pla¬ ski wymaga wykonania dodatkowych otworów 25 w drzwiach i ich obudowie, a otworzenie takiego zamka przez osoby niepowolane jest stosunkowo latwe.Zamek wedlug wynalazku zawiera szereg ko¬ rzystnych elementów znanych konstrukcji, jednak 30 z wylaczeniem ich wad konstrukcyjnych i jest szczególnie przystosowany do blokowania w spo¬ sób pewny zamkniecia drzwi wagonów kolejo¬ wych osobowych.Istota wynalazku polega na skonstruowaniu zamka z przesuwnym elementem o ksztalcie wy¬ dluzonego walca. Walec ten wchodzi w oczko przyspawane do ciegla zamka glównego, uniemoz¬ liwiajac otworzenie drzwi za pomoca klamki.Przesuwanie walca odbywa sie za pomoca klucza bródkowego, przy czym klucz w poczatkowej fa¬ zie ruchu roboczego unosi zapadke specjalnej konstrukcji. Uniesienie zapadki za pomoca wytry¬ cha jest uniemozliwione przez umieszczenie w gniezdzie klucza dwóch pierscieni, umocowa¬ nych do wewnetrznych scian zamka.Dalsze cechy charakterystyczne wynalazku wy¬ nikaja z dalszego ciagu opisu i rysunku, który przedstawia przykladowo jedna z postaci jego wy¬ konania. Na rysunku fig. 1 przedstawia widok z góry na przekrój poziomy drzwi z zamontowa¬ nym zamkiem, fig. 2 — przekrój pionowy zamka wzdluz osi blokujacego walca, a fig. 3 — przekrój A — A tego zamka.W drzwiach 1 wagonu kolejowego osobowego w ramach normalnego wyposazenia znajduje sie znane cieglo pionowe 2, przesuwane za pomoca klamki zamka glównego. Do tego ciegla zostaje przyspawane oczko 3 z otworem, a za nim do scianki wewnetrznej drzwi umocowuje sie gniazd- 4998749987 ko 4. Zamek blokujacy umocowuje sie w drzwiach na takiej wysokosci, ze gdy cieglo 2 jest w polo¬ zeniu „zamkniete", otwór oczka 3 znajduje sie na osi blokujacego walca 5 zamka. Przesuniecie ele¬ mentu 5 w lewo blokuje cieglo 2 i uniemozliwia 5 otworzenie drzwi. Cylindryczny element 5 jest umieszczony w sposób umozliwiajacy przesuw w korpusie 6 i zabezpieczony od obracania sie za pomoca prowadnicy 7, która wchodzi w rowek walca. W górnej czesci element 5 posiada rowek 10 z dwoma wglebieniami na koncach.W rowku tym znajduje sie kolek 8 suwliwy w korpusie 6 i utrzymywany w swoim gniezdzie za pomoca zapadki 9, dociskanej sprezyna 10. Na dolnej czesci walca 5 jest wykonane wyciecie na 15 klucz bródkowy, przesuwajacy ten walec. Srodek Wyciecia jest wypelniony zeberkiem, utrudniaja¬ cym otwarcie przy pomocy wytrycha. Przesuniecie blokujacego walca jest mozliwe dopiero po uprzed¬ nim uniesieniu zapadki 9, dociskajacej kolek 8. 2o Szczególny ksztalt tej zapadki jest dokladnie po¬ kazany na fig. 3. Uniesienie zapadki odbywa sie za pomoca klucza bródkowego na poczatku jego ruchu roboczego. Zaslugujace na podkreslenie jest to, ze aby dodatkowo utrudnic uniesienie zapadki 25 za pomoca wytrycha, dostep do niej jest przeslo¬ niety za pomoca pierscieni 11, umieszczonych na wewnetrznych scianach zamka. Dzieki tym pier¬ scieniom otworzenie zamka jest mozliwe jedynie za pomoca specjalnego klucza o okreslonym 30 ksztalcie.Zamek blokujacy wedlug wynalazku jest prosty w budowie i charakteryzuje sie duza trwaloscia konieczna dla zastosowania go w wagonach kole¬ jowych, a równoczesnie ma konstrukcje wyklu¬ czajaca mozliwosc otworzenia go baz pomocy wla¬ sciwego klucza. Dzialanie zamka na cieglo piono¬ we eliminuje potrzebe wykonania w drzwiach i ich obudowie dodatkowych otworów. PL