Pierwszenstwo: 05.1.1962 Norwegia Opublikowano: 20.VIII.1965 49774 Ki 62 c, 23/03 MKP B 64 d UKD BiBLtOTt.ivA Twórca wynalaizku i Arnold Selnes, Oslo (Norwegia) wlasciciel patentu: Urzadzenie do sprzegania, zwlaszcza pasów bezpieczenstwa Wynalazek dotyczy urzadzenia sprzeglowego przeznaczonego do szybkiego i latwo otwieranego zamykania, zwlaszcza pasów 'bezpieczenstwa na samochodach i samolotach.Znane dotychczas urzadzenia zamykajace nieza¬ wodnie dzialajacego rodzaju maja te wade, ze urza¬ dzenia ryglujace zamkniecie, wówczas gdy sa one naciagniete, dzieki istniejacym naprezeniom sa tak mocno obciazone, ze z trudem daja sie bez klopotu i wystarczajaco szybko otwierac. Zamy¬ kanie odbywa sie zwlaszcza dzieki temu, ze prze¬ prowadza sie je za pomoca iluznych lub ruchomych elementów skladowych, z których wiele umieszczo¬ nych jest prostopadle w stosunku do kierunku na¬ prezania. Gdy 'nastepnie przy otwieraniu zamknie¬ cia 'te elementy skladowe musza byc przesuwane, to powstaje duze tarcie przy otwieraniu zamknie¬ cia pod obciazeniem. Tego rodzaju zamkniecia ma¬ ja jeszcze te wade, ze uzaleznione sa one od wy¬ trzymalosci tych iluznych lub ruchomych czesci skladowych w polozeniu zamknietym.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie wy¬ mienionych wad w taki sposób, ze elementy za¬ mykajace w polozeniu zamknietym maja wzajem¬ nie wspóldzialajace powierzchnie tak umieszczone, ze nie zajmuja one prostopadlego polozenia w sto¬ sunku do kierunku naprezenia, ale sa umieszczone . ukosnie do tego kierunku, tak, ze przy obciazeniu, w chwili otwierania nie powoduja zadnego tarcia.Ponadto wynalazek niniejszy ma jeszcze te zalete, 2 ze zamykanie nie jest przeprowadzane poprzez ruchome elementy posredniczace.Przyklady wykonania wynalazku sa przedsta¬ wione na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje jed- 5 na odmiane zamka w rzucie z góry w polozeniu zamknietym (w celu wiekszej przejrzystosci ry¬ sunku pokrywa zamka zostala usunieta), fig. 2 — ten sam zamek równiez w rzucie z góry w polo¬ zeniu przygotowanym do zamkniecia albo tez w po- io lozeniu tuz po otwarciu, fig. 3 — jeszcze ten sam zamek w rzucie z góry w polozeniu zamknietym, ale z zalozona pokrywa, fig. 4 — rzut z boku w przekroju tegoz zamka, fig. 5 — obroto¬ wy element ryglujacy tej odmiany zamka, 15 fig. 6 — w rzucie z góry powrotna sprezy¬ ne obracajaca mechanizmu ryglujacego, skompo¬ nowana ze sprezyna wyrzucajaca w jeden element zamykajacy, fig. 7 — równiez w rzucie z góry prze¬ suwany mechanizm ryglujacy, fig. 8 — inna od- 20 miane zamka w rzucie z góry w polozeniu zamknietym po usunieciu pokrywy, fig. 9 — ten sam zamek, równiez w rzucie z góry, w polozeniu przygotowanym do zamkniecia luib w polozeniu tuz po jego otwarciu, fig. 10 — jeszcze ten sam zamek 25 w rzucie z góry w polozeniu zamknietym, ale z za¬ lozona pokrywa, fig. 11 — rzut z 'boku w przekroju tegoz zamka, fig. 12 —rzut aksonometryczny obro¬ towego elementu ryglujacego "dla tej odmiany zamka, fig. 13 — irzut z góry tego elementu ryglu- 30 jacego, fig. 14 — rzut z góry jezyka dla tej drugiej 4977449774 odmiany zamka, fig. 14 — rzut z góry (po zdjeciu pokrywy) jeszcze jednej odmiany zamka.Urzadzenie zamykajace sklada sie z elementu obejmujacego oraz z elementu obejmowanego zao¬ patrzonego we wsuwany jezyk 5 z wybraniami 15, przy czym jezyk 5 ukosnie wycietym wybraniem 15 swej dolnej strony wspóldziala z ukosnie scietym hakiem ryglujacym 12, zamocowanym na drugim elemencie zamykajacym 4. W polozeniu zamknie¬ tym jezyk 5 jest utrzymywany w polozeniu do¬ cisnietym do 'halka ryglujacego 12 za pomoca obra¬ canego lub przesuwanego elementu ryglujacego 2, umieszczonego po przeciwleglej stronie jezyka 5.Szczególy zamka sa lepiej widoczne na fig. 1, pokazujacej zamek w polozeniu zamknietym, gdzie jezyk 5 swym ukosnie wycietym wybraniem 15 jest doprowadzony do zazebienia sie z dolna plytka 4 drugiego elementu zamykajacego za pomoca ukos¬ nie scietego haka ryglujacego 12, który zamocowa¬ ny jest na jednej stronie dolnej plytki 4, a przy tym zostaje uniemozliwione odsuniecie sie od tego ukosnie wycietego haka ryglujacego 12 za pomoca mechanizmu ryglujacego lub zeba 2. Zab 2 jest zaopatrzony w przedluzenie 1, które tworzy dzwig¬ nie luzujaca, na której zamocowany jest guzik 8.Hak ryglujacy 17 sluzy, jako prowadnica lub kie¬ rownica przy wprowadzaniu jezyka 5. Zab 2 moze byc osadzony obrotowo pomiedzy dolna plytka 4 i pokrywa 6 za pomoca walka 10, albo tez moze on byc umieszczony przesuwnie (fig. 7).Zamek jest luzowany albo otwierany wówczas, gdy zab 2 z dzwignia wyzwalajaca 1 i guzikiem 8, zostaje obrócony lub przesuniety, na przyklad w kierunku linii kreskowej 18. Dzwignia 1 z ze¬ bem 2 moze byc przytrzymywana za pomoca po¬ wrotnej sprezyny obracajacej 3. Elementy zamy¬ kajace moga byc latwiej utrzymywane we wza¬ jemnym oddaleniu za pomoca sprezyny wyrzutni- kowej 14, która moze byc zamocowana na dolnej plytce 4. Z fig. 6 jest widoczne w jaki sposób po¬ wrotna sprezyna obracajaca 3 w przypadku jej przedluzenia moze dzialac równiez jako sprezyna wyrzutnikowa, podczas gdy doprowadza ona rów¬ niez za'b 2 z dzwignia 1 w to miejsce gdzie on po¬ winien sie znajdowac. Oddzielna sprezyna 14 nie jest wówiczas potrzebna.Za pomoca wzajemnego wsuwania elementów zamykajacych (fig. 2), jezyk 5 popycha zab 2 przed soba, nastejpnie mija on najbardziej wysuniety punkt haka ryglujacego 12 i zazebia sie z nim, przy czym zab 2 zostaje popchniety z powrotem przez 15 20 30 40 50 powrotna sprezyne obracajaca 3, i jezyk 5 traci moznosc jakiegokolwiek dalszego poruszania sie.Za pomoca pokrywy 6 zostaje uniemozliwione ja¬ kiekolwiek 'poruszanie sie jezyka „do góry" lub „w dól". Otwór 11 w jezyku 5 jest przeznaczony dla zamocowania pasa, tak samo jak i otwór 13 w dolnej plytce 4. Na fig. 1 liczba 7 oznaczono boiczne scianki zamka. Jezyk 5 jest calkowicie sy¬ metryczny, tak ze nie moze sie zdarzyc „niewla¬ sciwe zamkniecie".Fig. 9—15 pokazuja nieco zmodyfikowane po¬ stacie wykonania zamka, gdzie mechanizm ryglu¬ jacy lub zab 2 (fig. 12, 13) jest osadzony obrotowo lub przesuwnie pomiedzy elementami zamka, a mianowicie pomiedzy jezykiem 5 i pokrywa 6 i wskutek tego jezyk 5 ma uniemozliwione swo¬ bodne przejscie poprzez jeden lub kilka wystepów lub haków ryglujacych 12, umieszczonych na dol¬ nej plytce 4 drugiego elementu zamka (fig. 8, 11). PL