Wynalazek dotyczy rur wyladowaw- czych o dwu lub kilku elektrodach, w szczególnosci zas sposobu umocowania e- lektrod wewnatrz rur.Wynalazek mozna stosowac do wszel¬ kich rur wyladowawczych, np. rur Roentge¬ na, prostowników, rur trój elektrodowych do telegrafu i telefonu bez drutu i innych ce¬ lów podobnych, zarówno do rur o wyso¬ kiej prózni, jak i do rur, napelnionych ga¬ zem.Wynalazek nadaje sie przedewszyst- kiem do lamp nadawczych i odbiorczych w telegrafie i telefonie bez drutu przy wiekszej mocy.Znany jest sposób umocowania elek¬ trod w rurach wyladowawczych zapomoca przewodów, doprowadzajacych prad. Sto¬ sowano juz takze do przymocowania elek¬ trod prety, wtopione jednym koncem w szklo rury wyladowawczej.Do umocowania siatki i anody w rurach trójelektrodowych stosowano dotychczas czesto sprezynujace zaciski lub tym po¬ dobne czesci, do których elektrody byly przymocowane zapomoca podpórek. Pro¬ ponowano juz takze przymocowywac elek¬ trody zapomoca podpórek na hakach me¬ talowych, wtapianych w nózke szklanej rurki.Niektóre z tych konstrukcyj sa bardzo zawile, inne maja te wade, ze przymoco¬ wanie elektrod nie jest dostatecznie trwa¬ le, skutkiem czego nie jest wykluczone wzajemne przesuniecie elektrod.Niektóre konstrukcje znów wymagajaznacznej ilosci metalu, co w zwiazku z wy¬ dzielaniem sie^azp z metalu moze w ru¬ rach o. wysokiej prózni spowodowac znacz¬ ne niedogodnosci.Umocowanie elektrod wedlug wynalaz¬ ku niniejszego jest bardzo trwale, a zuzy¬ cie metalu jest male.Rura wyladowawcza wedlug wynalaz¬ ku niniejszego jest znamienna tem, ze jed¬ na lub kilka elektrod podtrzymuje jeden lub kilka wsporników w postaci pretów, nie przeznaczonych do przewodzenia pradu.Prety te sa umocowane w rurze zapomoca jednej lub kilku obsad, które czescia swej powierzchni, znacznie przewyzszajaca po¬ wierzchnie konca preta wsporczego, sa wtopione w szklo rury.Obsady w miejscu wtopienia sa zrobio¬ ne z metalu, dobrze przystajacego do szkla i posiadajacego wspólczynnik rozszerzal¬ nosci prawie równy wspólczynnikowi szkla.Jako materjal metaliczny na obsady nada¬ je sie wedlug wynalazku najlepiej zelazo chromowe z zawartoscia 10 — 50% chro¬ mu. Takze prety wsporcze moga byc zro¬ bione z zelaza chromowego.Wynalazek posiada szczególne zalety wówczas, kiedy jedna lub kilka obsad jest wtopionych w sciane lub krawedz rury szklanej, szczelnie zamknietej i polaczo¬ nej przez stopienie ze sciana zewnetrzna rury wyladówawczej (szklana lub metalo¬ wa). ¦?" Obsady moga miec postac pierscieni lub ich czesci. Rura szklana, wtopiona w scia¬ ne zewnetrzna rury wyladówawczej, moze byc szczelnie zamknieta przez szklana nóz¬ ke, w której umieszczono jeden lub kil¬ ka przewodów doplywowych.Rure mozna równiez zamknac szczelnie zapomoca jednej lub kilku tarczy metalo¬ wych. Tarcze te sa wtopione krawedzia lub czescia krawedzi w szklo rury, sluza do przymocowania i przeprowadzenia przewo¬ du do doplywu pradu i zrobione sa z me¬ talu lub stopu metalowego, który podczas wtapiania nie wydziela gazu, i którego wspólczynnik rozszerzalnosci malo sie róz¬ ni od wspólczynnika szkla.W razie uzycia kilku tarczy nalezy na¬ dac im ksztalt wycinków lub odcinków ko¬ la lub tez wzajemnie otaczajacych sie pier¬ scieni, poszczególne zas czesci laczy sie ze soba szczelnie zapomoca cienkiej war¬ stwy szkla.Stosujac wynalazek do rury o trzech e- lektrodach, mozna plyte i siatke przymo¬ cowac z pomoca podpórek do pierscieni z zelaza chromowego, wtopionych w krawe¬ dzie dwóch rur szklanych, lezacych na jednej os^ i polaczonych ze soba przez sto¬ pienie. W rure wewnetrzna wtapia sie dwie lub kilka tarczy z zelaza chromowego w ksztalcie wycinków kola, do których przy¬ mocowane sa druty doplywowe dla wlók¬ na zarowego lub wlókna zarowego i siatki.Na rysunku podano schematycznie kil¬ ka przykladów wykonania wynalazku. Na fig. 1 przedstawiono rure wyladowawcza o trzech elektrodach, przyczem plytka i siat¬ ka sa przymocowane w mysl wynalazku do rur szklanych; na fig. 2 podano w powiek¬ szeniu widok z konca rury szklanej, dzwi¬ gajacej siatke i wlókno zarowe. Na fig. 3 przedstawiono inne wykonanie umocowa¬ nia wedlug wynalazku. Wnetrze rury szklanej zamkniete jest nózka szklana, w która wtopiono dwa druty doplywowe.Na fig. 4 podano rure o trzech elektro¬ dach, w której wszystkie elektrody dzwi¬ ga jedna nózka szklana. Anoda i siatka u- mocowane sa z pom^oca podpórek na pier¬ scieniach metalowych, które wtopione sa w konce dwóch rur, umieszczonych na wspól¬ nej osi, przyczem w wewnetrzna rure wto¬ pione sa dwie tarcze pólksiezycowe, które posrednio dzwigaja wlókna zarowe.Fig. 5 przedstawia widok zgóry nózki wedlug fig. 4. Na fig. 6 i 7 przedstawiono wykonanie wynalazku, w którem obsada niema ksztaltu pierscienia, lecz sklada sie z plyty zgietej w ksztalcie luku, na fig. — 2 —9 — konstrukcje podobna z ta róznica, ze rura szklana zamknieta jest trzema tar¬ czami w ksztalcie wycinków kola. Na fig. 9 ppdano przymocowanie katody zarowej w rurze Roentgena. Na fig. 10 obsada jest zrobiona z plaskiego pierscienia poziome¬ go, wtopionego krawedzia w sciane rury szklanej, umieszczonej wewnatrz rury wyladowawcze j.W rurze trójelektrodowej wedlug fig. 1 zasade wynalazku zastosowano w umoco¬ waniu anody i siatki. Konstrukcja ta szcze¬ gólnie nadaje sie do lamp nadawczych w telegrafie lub telefonie bez drutu, posia¬ dajacych moc wieksza, np. przekraczajaca 1 kW.Rura posiada szklana powloke zewnetrz¬ na 1, w która wtopione sa szczelnie rurki szklane 2, 3. W koniec rurki 2 jest wto¬ piony pierscien metalowy 6, do którego przymocowana jest podpórkami 5 anoda 4.Wnetrze rurki 2 jest zamkniete nózka szklana 7, w której wtopiony jest drut do¬ plywowy 8 dla anody. Odpowiednio do te¬ go rurka szklana 3 jest zaopatrzona na kon¬ cu we wtopiony pierscien metalowy 9, z którym polaczona jest zapomoca precików 10 siatka 11. Drut doplywowy 12 dla siat¬ ki wtopiony jest w miejscu 13 w sciane rury.Jako materjal na pierscienie 6 i 9 nale¬ zy stosowac metal lub stop metalowy, któ¬ ry przywiera dobrze do szkla i posiada wspólczynnik rozszerzalnosci, rózniacy sie malo od wspólczynnika szkla, azeby mozna bylo wtapiac pierscienie na koncu rurek bez pekniecia szkla. Polaczenie miedzy szklem i metalem nie potrzebuje byc szczelne, co wynika jasno z samej kon¬ strukcji.Stwierdzono, ze jako metal na pierscie¬ nie mozna z korzyscia stosowac zelazo chromowe okreslonego skladu, który za¬ lezy od gatunku szkla.Róznica mijedzy rozszerzalnoscia {me¬ talu na pierscien i szkla moze byc przytern wieksza, niz to bylo dotychczas mozliwe przy drutach przepustowych. Róznice do 20% nie wykazaly ujemnych objawów przy wtapianiu. Wyniki sa dobre, jezeli za¬ wartosc chromu wynosi 10 — 50%* .W spe¬ cjalnym wypadku, przy wtapianiu w szklo rentgenowskie lub tak zwane „wodne po¬ tasowe" wystarcza stop z zawartoscia oko¬ lo 17 — 20% chramu.Zelazo chromowe moze zawierac mala ilosc zanieczyszczen, przez co przydatnosc materjalu nie zmniejsza sie. Zanieczyszcze¬ nia . moga wywierac pewien wplyw na wspólczynnik rozszerzalnosci i wtedy nale¬ zy zmienic sklad stopu* Zanieczyszczenia dostaja sie do stopu, jezeli zawieral je materjal zasadniczy, je¬ zeli np. w zelazie byl wegiel. Moze takze zajsc potrzeba przy stapianiu obu metali, chromu i zelaza, dodania malej ilosci o- kreslonych domieszek, np. manganu lub krzemu. Lecz zawsze jest rzecza pozadana, zeby procent zanieczyszczenia byl maly.Grubosc pierscienia metalowego nie mo¬ ze byc mala ze wzgledu na potrzebe przy¬ mocowania elektrod. Okazalo sie przytem, ze pierscienie z zelaza chromowego grube nawet na 1 — 2 mm mozna jeszcze dobrze wtapiac w szklo, wobec czego i pod tym wzgledem nie nasuwaja sie zadne trudno¬ sci.Prócz zelaza chrom^owego nadaja sie do celów wynalazku takze inne metale lub stopy. Np. w razie zastosowania szkla ,,py- rex", czesto uzywanego w Ameryce, moz¬ na korzystac takze z molibdenu lub wolfra¬ mu. Przy uzyciu szkla olowianego lub rentgenowskiego mozna stosowac odgazo- wane zelazo niklowe. Takze z tak zwane- mi pierscieniami podwójnemi, skladaj ace- mi sie np. z zelaza niklowego i cienkiej warstwy platyny, osiagnieto bardzo dobre rezultaty. Platyna nadaje sie mniej do celów wynalazku, naprzód dlatego, ze jest za droga, a po wtóre, ze pierscienieplatynowe wiekszej grubsci, np. xfa — 1 mm, jest bardzo trudno wtapiac.Zastosowanie zelaza, chromowego ma jeszcze te zalete, ze materjal ten wchlania bardzo malo gazu, a wiec wydziela go tak¬ ze niewiele po umieszczeniu w rurze. Ze wzgledu na pozadana doskonalosc prózni w rurze jest to cecha dodatnia.Zelazo chromowe mozna takze przed osadzeniem w rurze odgazowac np. przez stopienie w prózni, lecz nie jest to bez¬ wzglednie konieczne.Sposób umocowania elektrod wedlug wynalazku niniejszego daje szczególnie wazne korzysci wtedy, gdy jest polaczony ze sposobem przeprowadzania pradu, za¬ stosowanym w rurze 3. Wnetrze bowiem tej rury 3 jest zamkniete przez dwie pólksie- zycowe tarcze metalowe 18, 19, z któremi po obu stronach polaczone sa druty 20 i 21, doprowadzajace prad do wlókna zaro¬ wego 17. Jako materjal na tarcze nadaje sie naogól metale lub stopy, które podczas wtapiania nie wytwarzaja gazów i przywie¬ raja dobrze do szkla, a których rozszerzal¬ nosc rózni sie malo od rozszerzalnosci szkla. Naogól wchodza w rachube te ma- terjaly, które wymieniono w zastosowaniu do pierscieni 6 i 9. Lecz wymagania, któ¬ rym musza odpowiadac te tarcze, sa wiek¬ sze, poniewaz nalezy tu uzyskac calkowicie szczelne zamkniecie. Zastosowanie zelaza chromowego odpowiedniego skladu daje i w tym wypadku duze korzysci.Urzadzenie przepustowe do pradu, za¬ stosowane w rurze szklanej 3, jest naogól znamienne tern, ze sklada sie z kilku tar¬ czy, które czescia swych krawedzi sa po¬ laczone szczelnie miedzy soba szklem, na¬ tomiast pozostale czesci krawedzi tworza obwód, odpowiadajacy przekrojowi rury szklanej. Caly obwód tarczy jest zwykle kolem.Tarcze moga posiadac ksztalt dowolny, Nalezy zwracac uwage na to, zeby tarcze laczyly sie ze soba zapomoca stosunkowo cienkiej warstwy szkla, oraz zeby mozna bylo wolna czesc krawedzi przynajmniej jednej tarczy wtopic w rure szklana.Mozna tez cala krawedz jednej lub kilku tarczy polaczyc z inna lub kilka innemi tar¬ czami, np. kolista tarcze mozna polaczyc z pierscieniowa zapomoca pierscieniowej war¬ stwy szklanej, a nastepnie obwód tarczy pierscieniowej wtopic w rure szklana. Do¬ brze jest robic tarcze z wycinków lub od¬ cinków kola. Wprawdzie nie konieczne, lecz najprostsze sa tarcze plaskie, które po zlaczeniu ich szklem tworza wieksza tar¬ cze plaska. Przy jednoczesnem wtapianiu tarczy w rure szklana zaleca sie pokrywac je uprzednio cienka warstwa szklana.Druty doplywowe mozna przymocowac do tarczy róznemi sposobami. Mozna je przeprowadzic przez tarcze i polaczyc z niemi przez spawanie, lutowanie lub in¬ nym sposobem. Przytem istnieje jednak obawa, ze miejsce przepustowe bedzie nieszczelne. Dlatego zaleca s5e przymoco¬ wywac druty z obu stron do tarczy w sposób, podany na fig. 1, przez lutowanie, spawanie lub inaczej. Przy zastosowaniu tarczy z zelaza chromowego najlepiej je;.t wyrabiac czesc drutu, przymocowywana do tarczy, z niklu. Metal ten bowiem z latwo¬ scia daje sie przymocowac do zelaza chro¬ mowego przez spawanie.Zastosowanie zelaza chromowego do wyrobu tarczy jest takze korzystne z te¬ go wzgledu, ze metal ten praktycznie mó¬ wiac, nie jest porowaty, wobec tego pozwa¬ la utrzymac stala wysoka próznie w rurze.Rura szklana 3 wedlug fig. 1 podana jest w powiekszeniu na fig. 2, Inne wyko¬ nanie wynalazku przedstawia fig. 3. Tu rura szklana 25 wtopiona jest w sciane nie podanej na rysunku rury wyladowawczej.Sciana ta moze byc ze szkla lub metalu. Na koncu rury 25 wtopiony jest pierscien 26: z którym elektroda jest polaczona podpór¬ kami 27. Wnetrze rury 25 zamkniete jest szczelnie po drugiej strome nózka 29, od- — . 4:. --wrócona do góry. Takie polozenie nózki jest korzystne z tego powodu- ze czesc 31. w która wtopione sa druty doplywowe 32, 33, jest wiecej oddalona od wlókna za¬ rowego 34, a wiec nie rozgrzewa sie tak bardzo/ Na fig. 4 przedstawiono rure wylado- wawcza z trzema elektrodami, wspartemi z tej samej strony rury ha jednej nózce szklanej. W powloke zewnetrzna 35 rury wyladowawczej jest wtopiona rurka szkla¬ na 36. Wlókno zarowe 44 jest utrzymywa¬ ne przez wlasne druty doplywowe, przy¬ mocowane do pólksiezycowych tarczy 45, 46, szczelnie zamykajacych wnetrze rury szklanej 36. Siatka 38 jest polaczona pod¬ pórkami 39 z pierscieniem metalowym 37, wtopionym w koniec rury 36. Z rura ta laczy sie przez stopienie druga rura 43, na której koncu wtopiony jest pierscien 42. Pierscien dzwiga z pomoca wsporników pretowych 41 plytke 40. Druty doplywowe 47, 48 dla ply¬ ty i siatki wtopione sa jak zwykle w scia¬ ne rury. Sposób zawieszenia wlókna zaro¬ wego, budowa elektrod i ich wzajemny u- klad sa znane.Na fig. 5 przedstawijono widok zgóry nózki szklanej rury wedlug fig. 4.Na fig. 6 podano schematycznie wyko¬ nanie, w którem obsada do przymocowa¬ nia elektrod nie jest pierscieniowa, lecz ma ksztalt luku. W koniec rury 50 wtopione sa dwie obsady 51, 52, do których przymo¬ cowane sa podpórki 54, 53 elektrod. Przy¬ mocowanie to mozna uskutecznic przez spa¬ wanie, lutowanie lub innym podobnym spc- sposobem.Jako materjal na podpórki mozna sto¬ sowac we wszystkich wykonaniach nikiel.Stosowanie zelaza chromowego na pod¬ pórki jest korzystne dlatego, ze mala prze¬ wodnosc cieplna tego materjalu zapobiega szkodliwemu nagrzewaniu szkla.Wnetrze rury 50 jest zamkniete szczel¬ nie nózka 55, w która wtopione sa prze¬ wody 56, 57, doprowadzajace prad.Na fig. & pfcda&o widok zgóry sposobu umocowania, w którem obsady 61, 62 po¬ siadaja ksztalt taki, jak na fig. 6 i 7. Ru¬ ra szklana zamknieta jest tu przez trzy tarcze wycinkowe 58, 59, 60, które sluza do przymocowania i przepuszczenia drutów doplywowych dla wlókna zarowego i siatki.Wreszcie na fig. 9 podano zastosowanie wynalazku do rury Roentgena, przyczem umocowanie zastosowano do katody zaro¬ wej. W sciane 65 rury wtopiona jest zno¬ wu rura szklana 66, a na jej koncu wtopio¬ ny jest pierscien 67. Na pierscieniu osa¬ dzone sa podpórki 68, a na ich koncu u- mieszczioflio urzadzenie zbiorcze 69. Spi¬ ralne wlókno zarowe 73 jest przylaczone jednym koncem do urzadzenia zbiorczego 69, a drugim koncem (w srodku spirali) do drutu doplywowego 72, wtopionego w nóz¬ ke 70. Drugi drut doplywowy 71 jest pola¬ czony z jedna z podpórek 68.Takze do przymocowania antykatody w rurze Roentgena mozna zastosowac zasa¬ de wynalazku. Gdy antykatoda jest, jak zwykle, umieszczona na precie metalowym, pret ten mozna zamocowac jeszcze silniej np. przez przylutowanie go do obsady w ksztalcie plyty z zelaza chromowego lub w inny sposób. Zagieta krawedz plyty wtapia sie w konce rury szklanej, stopionej ze scia¬ na rury Roentgena. Azeby miejsce wtopie¬ nia nie nagrzewalo sie zbytnio, mozna wy¬ wiercic w plycie kilka otworów.W wykonaniu wedlug fig. 10 obsada sklada sie z plaskiego pierscienia 83 z ze laza chromowego lub innego odpowiedniego metalu. Wewnetrzna krawedzia pierscien jest wtopiony w sciane rury szklanej 80, polaczonej szczelnie ze sciana rury wylado¬ wawczej. Rura szklana 80 jest zamknieta szczelnie w miejscu 81, a w to zamkniecie wtopiony jest szczelnie przewód doplywo¬ wy 82. Elektroda 85 polaczona jest zapomo- ca wsporników 84 z obsada 83.Oczywiscie obsade mozna wtopic takze w innem miejscu w sciane rury wylado- — 5 —wawczej, np, mozna krawedz plaskiego pierscienia wtopic w szyjke rury wylado- wawczej. PL