Pary olejów i pare wodna przesyla sie do pod¬ stawy kolumny do destylacji frakcjonowanej, która oddziela pozadane frakcje.Znany ten sposób posiada rózne niedogodnosci: a) destylacja wszystkich olejów w jednej ope- 20 25 30 racji prowadzi do przegrzewania frakcji destylu¬ jacych w niskiej temperaturze, które mieszaja sie z olejami destylujacymi w wysokiej temperaturze; b) destylacja wszystkich frakcji olejów w ko¬ lumnie destylacyjnej jest szkodliwa dla wydaj¬ nosci urzadzenia i jakosci otrzymanych koncowych produktów.Sposób destylacji ciaglej smól wedlug wyna¬ lazku eliminuje wszystkie niedogodnosci zwiaza¬ ne z metodami znanymi przy czym otrzymuje sie produkty koncowe o wysokiej jakosci.Sposób1 wedlug wynalazku polega na ciaglym wprowadzaniu smoly do pierwszej strefy odparo¬ wywania, w której zostaja oddzielone wszystkie lekkie frakcje smoly. Smole uwolniona od lekkiej frakcji wprowadza sie do drugiej strefy odpa¬ rowywania, w której oddzielaja sie frakcje ciezkie.Inna cecha wynalazKu polega na oddzieleniu z jednej strony frakcji lekkich od siebie, a z dru¬ giej strony na oddzieleniu od siebie frakcji ciez¬ kich, w kolumnach do frakcjonowanej destylacji oddzielnych, lecz tak polaczonych ze soba, ze pary opuszczajace wierzcholek strefy frakcjonowania frakcji ciezkich, przechodza do podstawy kolum¬ ny do frakcjonowania frakcji lekkich i ciecz po¬ chodzaca z podstawy tej ostatniej kolumny jest przesylana na wierzcholek kolumny do destylacji frakcji ciezkich.Surowa smole odwadnia sie w strefie odwód- 49736I* 3 nienia, przed wprowadzeniem do pierwszej strefy odparowywania, lecz to odwadnianie nie jest nie¬ zbednie potrzebne i mozna ewentualnie o ile to jest dopuszczalne ze wzgledu na wlasciwosci smo¬ ly, przesylac wprost uwodniona smole do pierw¬ szej strefy odparowywania.Inne wlasciwosci i korzysci wynikajace z wy¬ nalazku beda wykazane w dalszej czesci opisu w oparciu a rysunek.* Rysunek ma na celu jedynie przykladowe wy¬ jasnienie wynalazku i przedstawia schemat urza¬ dzenia do destylacji ciaglej smól sposotiem we¬ dlug wynalazku.Ciekla surowa smole wprowadza sie przewo¬ dem 1 i przeprowadza przez wymiennik ciepla 2, w którym jest ogrzewana z parami pochodzacymi z kolumny do frakcjonowania frakcji lekkich, wprowadzanymi przewodem 3. Surowa smole do¬ prowadzona do temperatury 70—80 °C przeprowa¬ dza sie przewodem 4 poprzez wymiennik ciepla 5, w którym ogrzewa sie za pomoca goracych ole¬ jów, opuszczajacych kolumny destylacji frakcjo¬ nowanej, do temperatury okolo 120 °C. W ten sposób ogrzana surowa smole prowadzi sie prze¬ wodem 6 do strefy odwodniania 7 stanowiacej znane urzadzenie odwodniajace, w którym smo¬ le utrzymuje sie w temperaturze 140 °C pod ci¬ snieniem atmosferycznym. W tym urzadzeniu od¬ parowuje sie woda z lekkimi produktami, zawar¬ tymi w smole. Utworzone pary wychodzace prze¬ wodem 8 kondensuja sie, wode dekantuje sie w rozdzielaczu 9 i oleje lekkie, które byly po¬ rwane zawraca sie do urzadzenia odwodniajacego przewodem 10.Odwodniona smola opuszcza urzadzenie odwod¬ niajace 7 przewodem 11, który posiada rozdzie¬ lacz 12, dzieki któremu czesc odwodnionej smoly mozna pompowac pompa 13 i przeprowadzac przez wymiennik ciepla 14, w którym ogrzewa sie za pomoca smoly pochodzacej z drugiej strefy odparowywania. Smole opuszczajaca wymiennik ciepla 14 o temperaturze 190—200 °C zawraca sie przewodem 15 do urzadzenia odwodniajacego 7, w którym oddaje cieplo potrzebne do utrzymania IcgD urzadzenia w temperaturze ' pozadanej do funkcjonowania.Odwodniona smole, opuszczajaca urzadzenie od¬ wodniajace 7 przewodem 11, pompuje sie pom¬ pa 16 i prowadzi poprzez wezownice grzejna 17, w której doprowadza sie ja do temperatury 250 °C, na przyklad za pomoca spalin z pieca do ogrzewania instalacji, jak t($ bedzie wyjasnione dalej. Smola opuszcza wezownice 17 przewodem 18, który ja prowadzi do pierwszej strefy odparowy¬ wania 19. Rozdzielacz 50, umieszczony na prze¬ wodzie 18 umozliwia czesci ogrzanej i odwodnio¬ nej smoly powrócenie z powrotem do urzadzenia odwodniajacego 7, przewodem 51, o ile potrzebne jest dodatkowe cieplo do odwodnienia (w przy¬ padku wyjatkowo duzej ilosci wody w smole).Jezeli nie jest pozadane odwodnienie surowej smo¬ ly posyla, sie ja wprost od wyjscia z wymienni¬ ka 2 do strefy odparowywania 19, bez przepro¬ wadzania przez urzadzenie posrednie. 4 Pierwsza strefa odparowywania 19 sklada sie z wlasciwej strefy odparowywania, strefy zatrzy¬ mania porywania par i strefy usuwania par z nad pozostajacej cieczy; strefa odparowywania 19 5 zwykle pracuje pod cisnieniem* atmosferycznym w temperaturze okolo 300 °C. Frakcje lekkie opusz¬ czaja strefe odparowywania 19 i przechodza prze¬ wodem 20 do kolumny destylacji frakcjonowa¬ nej 21, której dzialanie bedzie opisane dalej. 10 Smola uwolniona od frakcji lekkich opuszcza strefe 19 przewodem 22 i pompuje sie ja za po¬ moca pompy 23 przesylajac przez wezownice grzejna 24, skad wychodzi ogrzana do temperatury 390—400 °C. Dalej smola przechodzi przez zawór 15 rozprezajacy 25 do drugiej strefy odparowywa¬ nia 26.Rozdzielacz 27 umieszczony w góre od pompy 23 " na przewodzie 22 umozliwia dzieki pompie 28 przesylanie czesci smoly uwolnionej od frakcii 20 "" lekkich przez wezownice grzejna 29 w której zo¬ staje ogrzana do temperatury 350—360 °C i za¬ wraca przewodem 30 do pierwszej strefy odpa¬ rowywania 19, gdzie dostarcza ciepla potrzebnego do odparowywania frakcji lekkich (benzol, olej karbolowy, olej naftalenowy i czesci oleju plucz¬ kowego). Ilosc smoly przechodzacej przez wezow¬ nice 29 stanowi w przyblizeniu dwukrotna ilosc w stosunku do nominalnej ilosci smoly.Wezownice 24 i 29 sa ogrzewani albo palnikiem gazowym lub olejowym (przez promieniowanie cieplne) lub goracymi spalinami, wytwarzanymi przez niezalezne palenisko (przez konwekcje ciepl¬ na) lub za pomoca innego odpowiedniego srodka.Pary p^ ' odzace z tych wezownic dostarczaja ciepla wezownicy grzejnej 17 uprzednio wymie- ; nionej.Smola przechodzaca przez wezownice 24, za po¬ moca zaworu 25 jest utrzymywana pod cisnie- 40 niem, które chroni przed odparowywaniem olejów, co jest mozliwe dzieki temu, ze frakcje lekkie zostaly juz usuniete w strefie odparowywania 19.Druga strefa odparowywania 26 sklada sie rów¬ niez z wlasciwej strefy odparowywania, strefy za- 45 trzymania porywania par i strefy usuwania par z nad cieczy. Odparowywanie jest zapewnione za pomoca przegrzanej do temperatury 350 °C pary wodnej, doprowadzanej przewodem 31 do strefy 26 w ilosci wynoszacej 4—5% ilosci smoly surowej. 50 W tej strefie 26, odparowuje sie wszystkie oleje lub frakcje ciezkie, które opuszczaja strefe prze¬ wodem 32 i przechodza do podstawy kolumny de¬ stylacji frakcjonowanej 33. Pozostalosc splywa przewodem 34, który doprowadza ja do wymien- 55 nika ciepla 14, gdzie ogrzewa smole zawracajaca z urzadzenia odwodniajacego jak juz poprzednio- podanp, po czym usuwa sie ja przewodem 35.Kolumny destylacji frakcjonowanej 21 i 33 zlo¬ zone sa na przyklad z zespolu pólek do barboto- co wania (20—50 lub wiecej w zaleznosci od poza¬ danego stopnia frakcjonowania). Sa one polaczone miedzy soba za pomoca dwóch przewodów: je¬ den — 36 przenosi pary opuszczajace wierzcholek kolumny 33 do podstawy kolumny 21, a drugi — 65 37 przewodzi ciecz pochodzaca z podstawy kolum-5 49736 6 ny 21 do wierzcholka kolumny 33 za pomoca nie- pokazanej na rysunku pompy. Rozdzielacz 38 umieszczony na przewodzie 37 umozliwia prze¬ sylanie przewodem 39 czesci tej cieczy do pierw¬ szej strefy odparowywania 19, azeby mogla ulec znowu odparowywaniu i dostarczyc kolumnie de¬ stylacji frakcjonowanej 21 dodatkowych ilosci ciepla, dajacych zwiekszone orosienie wewnetrzne." Polaczenie szeregowe kolumn destylacji frakcjo¬ nowanej 21 i 33 umozliwia korzystanie z odcieku z kolumny 33, który dodaje sie do odcieku z ko¬ lumny 21 i polepszenie w ten sposób wyosobnie¬ nia frakcji lekkich i wykorzystanie tej samej grupy urzadzenia kondensujacego ^dla obu kolumn.Z podstawy kolumny 33 usuwa sie olej antra¬ cenowy przewodem 40. Ze srpdka tej kolumny usuwa sie olej pluczkowy przewodem 41 (na przy¬ klad olej ten destyluje w temperaturze 235—290 °C, lecz granice te w razie zyczenia moga byc zmo¬ dyfikowane). Dzieki sposobowi wedlug wynalazku oleje te sa uwolnione od produktów lekkich, które zostaly oddzielone w strefie odparowywania* 19, to znaczy znacznie wczesniej przed destylacja olejów.Jak juz poprzednio podano, pary opuszczajace wierzcholek kolumny 33 przechodza przewodem 36 do podstawy kolumny destylacji frakcjonowa¬ nej 21 frakcji lekkich. Ze srodka kolumny 21 od¬ prowadza sie surowy naftalen przewodem 42.Sposób wedlug wynalazku umozliwia otrzymywa¬ nie surowego naftalenu, majacego temperature topnienia 70 °C, który po przemyciu lugiem so¬ dowym daje produkt topniejacy w 75 °C, bedacy 90%-owym naftalenem. Sposób wedlug wynalazku pozwala na usuniecie przewodem 42 duzej ilosci naftalenu wynoszacej 85—90% calej ilosci nafta¬ lenu w smole, co jest bardzo korzystne. Z górnej czesci kolumny 2L odciaga sie frakcje oleju kar¬ bolowego przewodem 43. Olej ten destyluje w tem¬ peraturze na przyklad 160—200 °C, lecz natural¬ nie mozna te granice destylacji dowolnie prze¬ suwac.Pary lekkie skladajace sie z frakcji benzolowej opuszczaja kolumne 21 przewodem 3 z wierzchol¬ ka kolumny i przechodza, jak 'juz podano do wy¬ miennika ciepla 2, gdzie ogrzewaja smole surowa wchodzaca do urzadzenia.Po wyjsciu z wymiennika 2 pary lekkie prze¬ chodza przez chlodnice 44, po czym przez odstoj- nik 45, w którym woda rozdziela sie od benzolu.Benzol pompuje sie pompa 46 i przesyla przewo¬ dem 47 do glowicy kolumny 21. Usuwa sie go z urzadzenia za pomoca rozdzielacza 48, umiesz¬ czonego na przewodzie 47 i przesyla do przewodu usuwajacego 49. Benzol stanowi frakcje destylu¬ jaca w temperaturze 0°—IGO CC (przy czym tak samo mozna granice temperatur zmieniac).Sposób wedlug wynalazku -daje nastepuje ko¬ rzysci : Oddzielanie olejów lub frakcji lekkich smoly w niskiej temperaturze, co pozwala na unikniecie rozkladu ich przez wysokie temperatury.Otrzymywanie frakcji ciezkich uwolnionych od produktów lekkich.Zwiekszanie dowolne orosienia wewnetrznego w kolumnie destylacji frakcjonowanej, frakcji lek¬ kich, dzieki zawracaniu oleju do pierwszej strefy odparowywania przewodem 39, co pozwala na 5 polepszenie jakosci frakcji lekkich.Odzyskiwanie calego ciepla o równym poten¬ cjale, przy czym ogrzewanie smoly jest progre¬ sywne od poczatku do konca procesu i odparo¬ wywanie olejów zachodzi w dwóch stadiach, we wzrastajacej temperaturze.Frakcjonowanie olejów w dwóch oddzielnych kolumnach, co pozwala na dostosowanie ich do przeplywu cieczy i par.Smole utrzymuje sie zawsze w temperaturze nizszej od jej odparowywania, wskutek tego od¬ parowywanie nie wystepuje w rurach (odparo¬ wywanie pociagaloby za soba ryzyko koksowania).Dostarczanie ciepla jest zapewnione z jednego lub dwóch zródel ciepla zasilajacych wezownice grzejne 24 i 29, reszta potrzebnego ciepla jest otrzymywana przez rekuperacje.Sposób wedlug wynalazku jest zwlaszcza do¬ stosowany do destylacji smól otrzymanych przez koksowanie wegla lub lignitów w których znaj¬ duje sie duza ilosc olejów lekkich, szczególnie wrazliwych na podwyzszona temperature. W tym przypadku frakcja naftalenu jest zastapiona przez frakcje oleju sredniego. PL