PL49734B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 05. VII. 1962 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 7. X. 1965 49734 KI. 421, 3/09 MKP G 01 UKD G 01 n# BIBLIOTEKA] Urzedu Pci e .Mc?v^g# I Wspóltwórcy wynalazku: dr Willi Hessler, Paul Kaniewski Wlasciciel patentu: Zentrale Forschungsstelle fiir die Kaliindustrie, Sondershausen (Niemiecka Republika Demokratycz¬ na) Sposób bezposredniego radiometrycznego oznaczania potasu metoda ciagla w goracych roztworach i urzadzenie do stosowa¬ nia tego sposobu t Wynalazek dotycjy sposobu bezposredniego ra¬ diometrycznego oznaczania potasu metoda ciagla w goracych roztwdrach i urzadzenie do stosowa¬ nia tego sposobu.Wiadomo, ze potas w solach potasowych za¬ wiera wszedzie równe ilosci radioaktywnego izo¬ topu 40K. Czesc 40K rozpada sie z emisja promie¬ niowania beta na 40Ca. Dalsza o wiele mniejsza czesc przeksztalca sie z wychwytem K i promie¬ niowaniem gamma w 40Ar.Ten fakt zostal wykorzystany do oznaczania za pomoca licznika Geigera zawartosci potasu, na przyklad w zlozach solnych. W tej chwili nie sprawia Radnych trudnosci bezposrednie oznacza¬ nie potasu w solach, obojetnie w jakiej postaci i rozmieszczeniu on Sie znajduje, lub oznaczanie go w zimnych roztworach. W przemysle potaso¬ wym oznaczanie to przeprowadza sie na przyklad dzieki wykorzystaniu promieniowania beta i ga¬ mma wystepujacych w przyrodzie soli potaso¬ wych. Nalezy przy tym jednak uwzglednic fakt, ze zakres promieniowania beta wynosi okolo 4 mm, a promieniowanie gamma okolo 0,5 m.Dotychczas nie udalo sie jednak oznaczac bez¬ posrednio i w sposób ciagly zawartosci potasu w goracych roztworach, takich jak gorace lugi sluzace do rozpuszczania soli potasowych. Ozna¬ czenie takie ma powazne znaczenie dla produkcji soli. Jednak znajdujace sie do nabycia w handlu 15 20 25 liczniki Geigera nie wytrzymuja wzglednie wy¬ trzymuja w niewystarczajacym stopniu tempera¬ tury, jakie maja gorace lugi sluzace do rozpusz¬ czania soli potasowych lub tez daja falszywe wartosci pomiarów.Z drugiej strony nie jest równiez mozliwe ochladzanie lugów do zakresu wskazan licznika Geigera, poniewaz ochlodzenie roztworu wytraca sól bezposrednio w bliskosci licznika Geigera i wskutek tego sklad mierzonego lugu zmienia sie. Te okolicznosci nie zezwalaly na to, by za¬ wartosc potasu w goracych roztworach oznaczyc za pomoca tej stosunkowo prostej i szybkiej me¬ tody. Oznaczenia potasu musialy byc dotychczas przeprowadzane za pomoca zwyklych, przewle¬ klych metod analitycznych, a wiec przy zastoso¬ waniu fotometrii plomieniowej, metoda nadchlo- ranowa lub metoda z zastosowaniem kwasu winowego. Przy stosowaniu tych metod procesy technologiczne w fabryce chlorku potasowego nie mogly byc tak kontrolowane i kierowane jak to byloby wskazane. Okres czasu wymagany do pobrania prób i oznaczania potasu w znanych metodach analitycznych jest bowiem zbyt dlugi.Wynalazek ma za zadanie opracowanie spo¬ sobu i urzadzenia, które pozwoliloby na na¬ tychmiastowe, bezposrednie i ciagle radiometrycz- 30 ne oznaczanie potasu w goracych roztworach. 4973449734 10 Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwia¬ zane dzieki temu, ze wnetrze sondy lub sond liczników Geigera do pomiaru promieniowania gamma utrzymuje sie w stosunkowo niskiej temperaturze, na przyklad 20—30° C, natomiast 5 ich zewnetrzna powierzchnie ogrzewa sie do temperatury roztworu, w którym dokonuje sie olnaczenia potasu, lub do temperatury wyzszej.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku jest wyposazone w sonde lub kilka sond z licznikami Geigera, do pomiaru promieniowania gamma, przy czym kazda z nich jest otoczona naczyniem z plaszczem chlodzacym, a ten z kolei jest otoczony plaszczem grzejnym. Sonde skon¬ struowana wedlug wynalazku przedstawiono sche¬ matycznie na rysunku w przekroju wzdluz osi sondy.Sonda 1 do pomiaru promieniowania gamma, w która wbudowany jest pionowo lub poziomo licznik Geigera, znajduje sie w naczyniu o cylin¬ drycznym ksztalcie z plaszczem chlodzacym 2.Przez plaszcz chlodzacy 2 przeplywa woda lub inny srodek oziebiajacy o temperaturze okolo 20° C, który zapewnia równomierna temperature sondy licznika Geigera. Woda moze byc pobierana poprzez termostat albo bezposrednio z wodociagu.Dokola tego plaszcza chlodzacego 2 jest umie¬ szczone naczynie grzejne 3 równiez cylindryczne¬ go ksztaltu, które w czasie pomiaru ma taka sama 30 lub nieco wyzsza temperature od temperatury roztworu soli 4, w którym dokonuje sie ozna¬ czania potasu. Naczynie grzejne napelnia sie goracym olejem parafinowym lub inna ciecza grzejna. Zamiast cieczy grzejnej mozna tez sto- 35 sowac ogrzewanie elektryczne lub parowe.Dzieki takiej konstrukcji osiaga sie we wnetrzu sondy pomiarowej temperature 20—30° C, a na skutek ogrzewania zewnetrznej powierzchni sondy zapobiega sie wytracaniu soli na sciance urzadze- 40 25 nia pomiarowego, co zwieksza dokladnosc po¬ miaru.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku mozna dokladnie kontrolowac zawartosc potasu w go¬ racych roztworach we wszystkich stadiach proce¬ su wytwarzania soli potasowych.Stosujac niniejszy wynalazek, mozna osiagnac skrócenie do minimum czasu wykonywania ozna¬ czen potasu, a tym samym mozliwe jest dokladne kontrolowanie i sterowanie procesu technolo¬ gicznego wytwarzania soli potasowych. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób bezposredniego radiometrycznego ozna¬ czania potasu metoda ciagla w goracych roz¬ tworach, przy zastosowaniu sondy lub kilku sond z licznikami Geigera, znamienny tym, ze wnetrze sondy lub sond liczników Geigera utrzymuje sie w stosunkowo niskiej tempera¬ turze, natomiast ich zewnetrzna powierzchnie nagrzewa sie do temperatury roztworu, w któ¬ rym dokonuje sie oznaczenia potasu, lub tem¬ peratury wyzszej.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sonde licznika Geigera umieszcza sie pionowo albo poziomo w strumieniu roztworu soli.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze we wnetrzu sondy utrzymuje sie tempera¬ ture 20—30°C. 0
4. 4. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, wyposazone w sonde lub kilka sond z licznikami Geigera do pomiaru promienio¬ wania gamma, znamienne tym, ze sonda lub sondy liczników Geigera sa otoczone plaszczem chlodzacym, a ten z kolei jest otoczony plasz¬ czem grzejnym.49734 PL