Przedmiotem niniejszego wynalazku jest uklad kinematyczny mechanizmu prowadzacego styki ru- 10 15 30 chome przelacznika mocy przedstawiony na ry¬ sunku na którym fig. 1 i fig. 2 przedstawiaja sche¬ maty kinematyczne znanych rozwiazan zas fig. 3, 4, przedstawiaja w dwóch rzutach, czesciowo w przekroju, a czesciowo w widoku, dwie rózne od¬ miany rozwiazan przelacznika mocy wedlug wyna¬ lazku, a fig. 5, 6, 7 — trzy odmiany schematów ki¬ nematycznych mechanizmów poruszajacych styki ruchome przelacznika mocy dla rozwiazan uwidocz¬ nionych na fig. 3—4. Schemat kinematyczny przed¬ stawiony na fig. 5 lub 6 dotyczy przelacznika mocy pokazanego na fig. 3, zas schemat kinematyczny fig. 7 odnosi sie do przelacznika mocy uwidocznio¬ nego na fig. 4.Fig. 1 przedstawia w sposób schematyczny sekto¬ rowy mechanizm, sterujacy ruchem styków rucho¬ mych przelacznika mocy, który bywa tez nazywany mechanizmem segmentowym. Mechanizm ten jest umieszczony wewnatrz tulei izolacyjnej 1. Na ob¬ wodzie wewnetrznym tulei rozmieszczone sa styki nieruchome przelacznika mocy.W przykladzie przedstawionym na fig. 1 na kaz¬ da faze przelacznika mocy przypadaja cztery ze¬ styki z których kazdy sklada sie ze styku nierucho¬ mego 2 i ze styku ruchomego 3. Styki ruchome przelacznika mocy osadzone sa na trzech sektorach czyli segmentach z których kazdy jest nosnikiem styków ruchomych jednej fazy. 495773 49577 4 Sektory te wykonuja ruch zlozony z dwóch ru¬ chów obrotowych: okolo wlasnej osi 4 i okolo osi 5 przelacznika mocy. Ruch wypadkowy zlozony z tych dwóch ruchów skladowych jest ruchem to¬ czenia sie sektorów 6 wewnatrz tulei izolacyjnej 1.W wyniku tego ruchu nastepuje kolejne zamyka¬ nie i otwieranie sie ze styków. Wszystkie sek¬ tory 6 polaczone sa przegubowo z lacznikiem 7 który obracajac sie okolo osi przelacznika 5 powo¬ duje ruch toczenia sektorów bez poslizgu. Tocze¬ nie sie z poslizgiem jest niemozliwe gdyz wewnatrz tulei 1 i na obwodzie kazdego z sektorów 6 istnieje zazebienie wewnetrzne nieuwidocznione na fig. 1 rysunku.Fig. 2 przedstawia inne, podobne rozwiazanie ste¬ rowania ruchem styków. Styki nieruchome 2 roz¬ mieszczone sa wzdluz wewnetrznego obwodu tu¬ lei 1 tak samo jak w rozwiazaniu uwidocznionym na fig. 1 rysunku. Styki ruchome 3 poruszaja sie promieniowo wzdluz rowków 8 wyzlobionych w dwóch plytach umieszczonych wewnatrz tulei 1 prostopadle do osi tej tulei. Styki ruchome 3 umieszczone sa miedzy powyzszymi plytami.w pro¬ wadnicach rowkowych 8 obu plyt. Naped sprezy¬ nowy przelacznika mocy obraca w czasie przela- laczania walek 5 o pewien kat (zwykle kilkadziesiat stopni) a osadzony na nim nieruchomo lacznik 7 wykonuje obrót o taki sam kat. Drazki 9 polaczone przegubowo z lacznikami 7 i stykami ruchomymi 3 przenosza ruch obrotowy lacznika 7 do styków ruchomych 3 zamieniajac ruch obrotowy lacznika 7 na ruch prostoliniowy styków 3.Uruchomienie kazdego z opisanych wyzej zna¬ nych przelaczników mocy przedstawionych na fig. 1 i 2 rysunku, nastepuje przez obrócenie walka na¬ pedowego 5 o pewien kat.Przedmiotem niniejszego wynalazku jest kon¬ strukcja przelacznika mocy, którego zestyki roz¬ mieszczone sa na obwodzie kola a elementem sprzegajacym naped z przelacznikiem mocy jest drazek wykonujacy ruch prostoliniowy, lub zblizo¬ ny do prostoliniowego. Na fig. 3 i 4 przedstawiono w sposób schematyczny dwie odmiany konstrukcji przelacznika mocy wedlug wynalazku. Caly me¬ chanizm przelacznika mocy znajduje sie wewnatrz izolacyjnej tulei 1. Nazewnatrz wystaje tylko dra¬ zek 10, który wykonujac ruch wzdluz osi tulei 1 uruchamia styki przelacznika mocy. Drazek ten po¬ rusza sie w cylindrycznych prowadnicach pokrywy dolnej 11 i górnej 12. Pokrywa górna 12 posiada trzy zebra, zapewniajace wystarczajaca wytrzyma¬ losc mechaniczna, przez które swobodnie moze przedostawac sie gaz powstajacy w czasie przelacza¬ nia na skutek chemicznego rozkladu oleju, którym napelniona jest tuleja izolacyjna zawierajaca prze¬ lacznik mocy. Styki nieruchome 2 których ilosc za¬ leznie od wymagan moze zawierac sie w granicach od trzech do dziesieciu na faze, czyli od 9 do 30 na caly przelacznik mocy, rozmieszczone sa równo¬ miernie na obwodzie wewnetrznym tulei izolacyj¬ nej 1 w ten sam sposób jak to jest szeroko stoso¬ wane w znanych konstrukcjach. Zmiana prostoli¬ niowego ruchu drazka napedowego 10 na ruch po¬ wodujacy zamykanie lub otwieranie zestyków od¬ bywa sie zgodnie z istota niniejszego wynalazku przy pomocy kilku róznych mechanizmów, których, zasade dzialania zilustrowano na figurach 5, 6 i T 5 rysunku. ..,...".¦ We wszystkich trzech rozwiazaniach przedstawio¬ nych na fig. 5, 6 i 7 pionowy ruch drazka 10 prze¬ nosi sie na drazki 13, polaczone przegubowo jed¬ nym koncem z drazkiem 10 przy pomocy przegu¬ bu a, a drugim koncem ze stykiem ruchomym 3 przy pomocy przegubu b. Ruch drazka 10 jest pro¬ stoliniowy, a drazka 13 zlozony z prostoliniowego i obrotowego wokól przegubu a.W konstrukcjach przedstawionych na fig. 5 i $ styki ruchome 3 obracaja sie wokól przegubu c.Konstrukcje te róznia sie tym, ze na fig. 5 prze¬ gub b znajduje sie znacznie wyzej w poblizu sty¬ ku 3, zas na fig. 6 ponizej powierzchni stykowej 3 w polowie dlugosci drazka stykowego 14.Zaleta konstrukcji z fig. 6 jest wieksze przeloze¬ nie miedzy drazkiem 10 a. stykami 3 co prowadzi do wiekszych szybkosci otwierania zestyków. Kon¬ strukcja z fig. 6 jest szczególnie korzystna przy la¬ czeniu duzych pradów, gdyz umozliwia uzyskanie duzych szybkosci styków, ponadto brak elemen¬ tów konstrukcyjnych wzdluz powierzchni bocznych styków stwarza mozliwosc umieszczenia przegród izolacyjnych 15 miedzy poszczególnymi stykami, które moga byc jednoczesnie wykorzystane jako komory gaszeniowe i prowadnice uniemozliwiajace boczne odchylenia styczek ruchomych 3.Na fig. 7 przedstawiono inny przyklad wykonania przelacznika mocy wedlug wynalazku, który rózni sie od opisanego tym, ze styki ruchome 3 zamoco¬ wane sa do trzpieni 17 osadzonych przesuwnie w prowadnicach 16 zamocowanych do dolnej po¬ krywy 11 i poruszajacych sie prostopadle do osi tu¬ lei Iw stosunku do osi tulei, który nadaje sie szczególnie do mniejszych przelaczników mocy, stwarzajac mozliwosc znacznego zmniejszenia wy¬ miarów przelacznika. Poniewaz styki tej samej fazy musza sie zamykac i otwierac w okreslonej kolejnosci, styki ruchome przelacznika mocy pola¬ czone sa drazkami 13 w ten sposób azeby przegu¬ by a poszczególnych zestyków 2, 3 znajdowaly sie na róznych wysokosciach. Im wieksza odleglosc przegubu a od osi H—H na fig. 5, 6, 7 rysunku tym wieksze otwarcie zestyków. * Maksymalne zblizenie styków — ruchomego 3 i nieruchomego 2 wystepuje przy poziomym polo¬ zeniu drazka 13. Dla zapewnienia dobrej stycznosci styczek styków 2—3 zastosowano sprezyny docisko¬ we umieszczone albo wewnatrz styków nierucho¬ mych 2 albo wewnatrz styków ruchomych 3 lub tez wspólne dla kilku zestyków. Dlugosc drogi, która przebiega drazek 10 dobiera sie w ten sposób, zeby zamkniete zestyki glówne, prowadzace prad obcia¬ zenia w stanie spoczynkowym przelacznika, docis¬ kane byly drazkami 9 odchylonymi od poziomu o niewielki kat a (fig. 3) co zabezpiecza przed przy¬ padkowym otwarciem zestyków pod wplywem sil dynamicznych przy zwarciach. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 49577 6 Styki glówne przewodzace, które przewodza prad obciazenia w stanie spoczynkowym przelacznika, moga byc wykonane tak samo, jak styki pomocni¬ cze i znajduja sie wtedy na skraju ukladu styko¬ wego kazdej fazy lub tez moga byc wykonane jako oddzielne laczniki i wtedy mozna je umiescic po¬ nad i pod przelacznikiem mocy w sposób uwidocz¬ niony na fig. 3 i fig. 4 rysunku. Pierscienie 18 i 19 zwieraja na zmiane trzy styki górne 20 lub dol¬ ne 21. PL