Opublikowano: 29.Y.1965 49547 KI. -40a«, 5< MKP F 02 b UKD s/o Ibiblic UfZ^iJu i'-.•TEK Al jteritovyegci Falskiej fizEC2p3^ii3j [niwy! Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Henryk Poddany, mgr inz. Jan Ziól¬ kowski Wlasciciel patentu: Zaklady Mechaniczne „Ursus" Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Ursus k/Warszawy (Polska) Spalinowy silnik tlokowy Przedmiotem wynalazku jest spalinowy silnik tlokowy przeznaczony do prowadzenia badan techniczno — poszukiwawczych, majacych na celu okreslenie optymalnych parametrów projektowa¬ nego lub ulepszanego silnika spalinowego, szcze¬ gólnie wysokopreznego.Prowadzenie badan techniczno — poszukiwaw¬ czych jest konieczne, poniewaz konstruktor w ob¬ liczeniach i na rysownicy okreslajac ksztalty i wielkosci elementów silnika zgodnie z zalozenia¬ mi opartymi na doswiadczeniu i na osiagnieciach nauki w zakresie rozwoju konstrukcji silników nie ma moznosci w kazdym przypadku i z cala pewnoscia rozstrzygnac jakie rozwiazanie bedzie najlepsze, gdyz dotychczasowy stan nauki i tech¬ niki nie daje konstruktorowi do dyspozycji wy¬ starczajacych metod i danych do obliczen.Badania te dotycza szczególnie takich paramet¬ rów jak stopien napelnienia cylindra, stopien sprezania, stosunek skoku tloka do srednicy cy¬ lindra, ustawienie rozrzadu, np. poczatku wtrysku paliwa itip.Badania prowadzone sa w celu okreslenia wiel¬ kosci parametrów, przy których otrzymuje sie optymalne wlasnosci i charakterystyki silnika od¬ powiadajace jego przeznaczeniu, a ponadto wy¬ niki badan daja konstruktorowi mozliwosc spraw¬ dzenia, w jakim stopniu jego zalozenia sa do osiag¬ niecia wzglednie przekroczenia. 10 15 20 25 30 Znane metody prac techniczno — poszukiwaw¬ czych opieraja sie na badaniach wielu prototypów silników jedno lub wielocylindrowych rózniacych sie miedzy soba na przyklad pojemnoscia cylindra, srednica i skokiem tloka lub ustawieniem krzy¬ wek rozrzadu wzgledem siebie lub wzgledem walu korbowego silnika. Badania prowadzone na wielu silnikach sa kosztowne, wymagaja wielu nowych zespolów, a nieraz nowego bloku cylindrowego, sa przy tym pracochlonne ze wzgledu na koniecz¬ nosc wielokrotnego demontazu i montazu silnika w celu wbudowania innych elementów i z tego wzgledu równiez dlugotrwale.Wady te usuwa jednocylindrowy silnik badawczy wedlug wynalazku, umozliwiajacy prowadzenie ba¬ dan techniczno — poszukiwawczych w bardzo sze¬ rokim zakresie na tym jednym silniku.Silnik badawczy wedlug wynalazku jest tak skonstruowany, ze mozna na nim przeprowadzac badania przy róznych parametrach, gdyz umozliwia on zmiane wielkosci wykorbienia walu korbowego silnika, a przez to stosunku skoku tloka do sred¬ nicy cylindra, przesuwanie tulei cylindra co daje zmiane stopnia sprezania, oraz umozliwia zmiane katowego polozenia walka rozrzadczego wzgledem walu korbowego, i ustawianie na walku rozrzad- czym krzywek wzgledem siebie, co z kolei powo¬ duje zmiane momentu otwarcia i zamkniecia za¬ woru ssacego i wydechowego. 495473 Silnik wedlug wynalazku pozwala przy tym na dokonywanie zmian tych parametrów w sposób ciagly badz co pewna 1 okreslona scisle wielkosc podczas pracy na stanowisku dynamometrycznym lub podczas krótkotrwalej*-przerwy w^praey.Te wlas«»*ci silaHka badawczego wedlug wyna¬ lazku czynia badania techniczno — poszukiwawcze na nim prowadzone isalo kosztowne, przy tym znacznie mniej pracochlonne i nie Wt'dlttgotrwa- le jak badania dotychczas prowadzone w sposób konwencjonalny 'Hfcnwialu prototypach.Silnik wedlug wynalazku uwidoczniony jest na zalaczonym rysunku, nm którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój podluzny lego silnika, fig. 2 — uklad napedowy walk^«wrz^czego, fig. 3 — koncówke walu tylnego, fig; 4 -*- specjalna wkladke cen¬ trujaca do mocowania pompy paliwowej i fig. i5 — szczegól „a" ukladu napedowego Walka rozrzad- czego.Uwidoczntony-iwt ^. * waMwliewyK akta€U*4ie^ z czterech zasadniczych czesci, a mianowicie z wkladki srodkowej % walu kferbojflrtgfe przednie¬ go 2, walu korbowego tylnego 3 i przeciwwag 4.Wal przedni Z i wal tylny & maja. wytoczenia na powierzchniach przylegajacych do. wkladki srod¬ kowej 1, przy czym os tych wytoczen jest prze¬ sunieta wzgladem osr walftw t\ T.' W-tyctt-mimo- srodowych wytoczeniach centrowane sa dwa czopy wkladki srodkowej.Wal przedni 2 i wal tylny 3 polaczone'sa^t nUklad-i ka 1 szescioma srubami 5 z kazdej strony. Czop korbowy wkladki srodkowej 1 w stosunku do walu przedniego 2 i tylnego 3 moze zmieniac swoje po¬ lozenie przez przekrecenie wkladki, a tym samym moze zmieniac wielkosc wykorbienia walu korbo¬ wego.Najmniejsza podzialka o jaka mozna przekrecic wkladke srodkowa wynosi 60°.' Zmiana wielkosci wykorbienia powoduje zmiane skokti tloka, a wiec i stosunki! skoku tloka do Jego srednic^. Ulozysko¬ wanie walu- korbowego nd lozyskach tocznych pozwala na uzyskiwanie porównywalnych wyników w czasie prowadzenia badany ar Jest trudne do uzyskania w silnikach pracujacych na* lozyskach slizgowych ze wzgledu na zmienna sprawnosc'me- ehanktna w miare Jch wyrabiania sie; W silniku* badawczym wedlug wynalazku mozna przesuwac tuleje cylindrowa a wspólnie z-'Mo- ktettt bylindra 1 w góre lub w dól w ^elu zmiany stopnia sprezania. Utyskuje sie to za pomoca na¬ krecone! na blok slimacznicy 8, która mozna obra¬ cac slimakiem, $ powodujac pionowe przesuniecie bloku, zabezpieczonego przed obrotem za pomoca wpustu 10. Wielkosc przesuniecia okreslona jest wielkoscia obrotu slimaka, którego polozenia moz¬ na zabezpieczac co 60° sruba 11. Slimak nalezy obracac po uprzednim zluzowaniu przykreconego do kadluba zacisku przez odkrecenie nakretek srub 12.Przesuniecie bloku, cylindra 7 nie wplywa na zmiane rozrzadu silnika, poniewaz walek rozrzad- czy 13 i 14 umieszczony jest w bloku, cylindra i przesuwa sie razem z nim, nie powodujac zmian luzów zaworowych. Przesuniecie to moze byc do¬ konywane w czasie pracy silnika!;'Walek królew¬ ski 15 (pionowy), przenoszacy naped z walu korbo¬ wego za posrednictwem kot zatatyclk' 16 1 17 na walek rozrzadczy ma ustfelone polozenie w swej górnej czesci w lozysko H)sadczymK,2tA M a dolu moze przesuwac sie w wieiowypuscie kola zebatego g«? iT^Uiiiles2i!2JuneguT w^teoszu 21 i dlatego tez przy kazdynfr/potasom*tatofcu cylindra zapewniony jest naped walk»':jaaBzanfczego.W silniku badawczym wedlug wyfealazktt mozna -lzmianiac podcaatH fi&cy tilnika wpapctodfe ciagly 10 moment otwarcia i zamkniecia MWftra ssacego i wydechowego. Uzyskuje sie to w spcteób nastepu¬ jacy. PotitfOTomattt^kakietek 19 pokrecajac sru¬ ba 20 otrzymuje sie osiowe przesuniecie kosza 21, w którym ulozyskowane jest szerokie kolo zeba- 15 te 17 o zebach srubowych, zazebione z kolem ze¬ batym 16, osadzonym na wal* karbowym. To osiowe przesuniecie kola zebatego 17, powoduje o&rót walka tarólewslciego 15, co w wyniku daje zmiane poczatku otwarcia* zaworów ssacego i wy- tucdaetowagow Ponadto w silniku wedlug wynalazku mozna ". zmkertt&rwmtmawteatowm&to^ za- wor&rsaaoego wzgledem wydechowego dzieki temu, z& walek • rozrzadczy sklada sie z dwóch oddziel- 25 nych*. czesci 14 i 13, z których pierwsza 14 jest zwiazana z krzywka zaworu ssacego, zas druga '" 1*"Jeat*zwiazana v krzywka- lawww ^wydechowego* Obie te czesci 13 i 14 polaczone sa z soba za pomoca sprzegla tarczowego.U Spam** tai sklada sie z dwóch czesci 22 i 23, z których srodkowa czesc $2 polaczona jest za pomoca zabków promieniowych z walkiem 14, a zewnetrzna czesc 23 polaczona jest wieloklinem z walkiem 13. Takie polaczenie pozwala na prze- 35 krecenie jednej krzywki Walka rozrzadczego wzgle¬ dem drugiej o dowolni kat ^"tym, ze najmniejszy kat o jaki mozna obrócic te czesci' wzgledem siebie wynosi 0,5°.'Silnik badawczy wedlug wynala&kt* jesfc 40 trzony w pompe* paliwowty 2St pwjrawwowana do kadluba silnika za pomoceo sprojalne^' wldkdki z* podluznjrmi otw*ir»rai uwidbeaatonfij nat fig: 4.Dzieka tej. wkladca nwina' obrócic' pomp^ palco¬ wa* ¦dookola* foai waika. krzywkowego, któryonape* 45* dza poiwpe. C**ó^ pompy zmieni poczatek tlo¬ czenia paliwa do cylindra. PL