Pierwszenstwo) 49335 KI. 1 a, 12/10 MKP B 03 b UKD yjoo.Opublikowano. 10. 111. 1965 Twórca wynalazku: mgr inz. Stanislaw Koralczyk Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Robót Wodno-Melioracyjnych, Olsztyn (Polska) Pluczka do uszlachetniania kruszywa -wego ;i L'!"iciij Znane urzadzenia pod nazwa ^pluczki" umozM- wiaja jedynie usuniecia z kruszywa najdmjaru czesci gliniasto-pylaistych, naitomiasit nie pozwalaja na ocjippwiedjnaie (regulowanie zawartosci w. kruszywie czesci piaszczystych bez zastosowania przesiewu.W proceteie plukania dla zapewnienia równomier¬ nosci usuwania. czesci glinfiastoHpylja&tyiCh njezlbed- ne jest mieszanie kruszywa, cio odbywa sie najcze¬ sciej w cylindrycznych bebnach obrotowych lub na plaskich sitach wsitrzajsalnych. Sa to urzadzenia ciez- kjiie i o niewielkiej sltosimkojwo trwalosci.Pluczka wedlug wynalazku umozliwia, poza usu¬ nieciem z kruszywa czesci gliniastoHpylaistych — równiez usuwanie do dowolnych granic piasku z po- spólki.W procesie plukania zbedne jest mechaniczne mieszanie kruszywa, gdyz wykonuja to przeplywa¬ jace od dolu ku górze strumienie wody. Kontrola ilosci lusumleitych czesci (pyliaisto^piaiszczyistych od¬ bywa sie w prosty sposób i polega na odczytaniu wielkosci liniowej obnizenia sie powierzchni loru- szyiwa w skrzynce po plukaniu.Istnieje równiez mozliwosc usuwania czesci py- lasjto-piaiszlczystych do ustalonej z góry Wielkosci, przez odpowiednie lasltalwienie zespolu sterujacego procesem plukainlia.Ponadto przewidziano mozliwosc usuwania gór¬ nych frakcji kruszywa stosownie do wymagan Pol¬ skiej Normy, za pomoca nakladanych na skrzynki siatek o wymiarach oczek 20,40 lub 80 mmi. 2 Wymiary urzadzenia moga isie zimienSac, zaleznie od wydajnosci zastosowanej do plukania pompy.Na przyklad dla pompy o wydajnosci 15 l/s — op¬ tymalna pojiemmosc sredniej iskrzymki wynosi okolo 5 0,25 m3.Przyklad wykonania urzadzenia przedstawiono na rysunku, przy czym: fiig. 1 pokazuje widok ogól¬ ny pluczki, fig. 2 — przekrój pionowy wzdluz osi kól jezdnych, flig. 3 — przekrój podluzny przez ko¬ lo more spustowa t rure doprowadzajaca wode, fig. 4 — zespól sterujacy doplywem wody do skrzynek i procesem plukania.Glówne elementy konstrukcyjne pluczki stano¬ wia dwie skrzynki 1 z blachy stalowej z perforo- 15 wanyimi sciankami srodkowymi nizszymi od pozo¬ stalych scianek, zawory przelotowe 2 wmontowane w rurach doprowadzajacych wode, odcinki rur, umieszczone nad dnem skrzynek 3 z nawiercony¬ mi dwoma rzedami oitiworów, skierowanych pod 20 katem 20-i-40o wzgledem pionu, drzwiczki z usz¬ czelkami $, przeslanliajace otwór do usuwania kru¬ szywa, zaciski do dnzwiJczek 5, pionowe i poziome pasy laczace z katowników 6, komora spustowa z blaszana oslona do kierowania wody poplucznej 25 7, rynna odplywowa 8, dwukolowy system jezdny 9, podpórki w ksztalcie litery U z plaskowników ip, zesjpól sterujacy 11 — przeznaczony do oibracaniia pioszczególnych zaworów o scisle okreslony kat przy równoczesnym pelnym zamknieciu zaworu sasjed- H niego. 4933549335 3 Wazniejisze elementy zespolu sterujacego (fig. 4) stanowa: tarcza nalstawcza prawa Ha z nacietymi zabkami i podzialka katowa oznaczona numeraimi, dzwignia prawa Hb, polaczona z pionowa tulejka do której wchodzi pioriolwa tulejka tarczy nastaw^ czej, skretka' zabezpieczajaca He, suwak nastaw- ozy lid z wzierniilkiem jl otworami dla izaiwieczki stabilizujacej oraz ówiercwalkiem oporowyim, ska¬ la isluwaka inastaiwczegó zsynchronizowana z tarcza nastalwcza i odpowiednio oznaczona He, tarcza sta¬ bilizujaca lewa lif, dzwlignia lewa lig, poprzeczka synchronizujaca kat skretu obu dzwigni llh oraz polaczona z nia opora poprzeczki lii Proces uszlachetniania kruszywa za pomoca urza¬ dzenia wedlug wynalazku przebiega iw sposób na¬ stepujacy: po ustawieniu pluczki poziomo do skrzy¬ nek 1 nasypuje islie kruszywo warstwa o 5 om nizsza od krawedzi przelewowej perforoiwanej scianki we^- wnetrznej, nastepnie ustaiwia sie zespól sterujacy 11,np.na Nr 0, tj. pelne otwarcie;W tym celuskret* ke zabezpieczajaca lic ustawia sie prostopadle do ramienia dzwigni prawej, unosi tarcze nastawcza Ha i odpowiednio obraca, tak aby Nr „0" tarczy wypadl (naprzeciw srodkowego zabka czopa stabi¬ lizujacego i opuszcza sie ja, a skretke zabezpiecza¬ jaca nastawia sie wzdluz ramienia dzwigni prawej.Nastepnie przesuwa sie suwak nastawczy lid równiez na Nr 0 skali lic i stabilizuje go sworz¬ niem. Tak ustawiony zespól sterujacy popycha slie na przyklad w prawo dociskajac dzwignie do oporu.W ten sposób otwarty zostanie zawór lewy, przy równoczesnym pelnym zamknieciu zaworu prawego.Uruchomiona pompa tloczy wode, która wydo¬ stajac 'slie przez otworki rur rozprowadzajacych wode w skrzynkach 3, .odbija isie od dna i filtruje przez warstwe zasypanego zloza. Bo wydostaniu sie na powierzchnie wraz z porwanymi drobnymi czast¬ kami kruszywa przelewa isie przez krawedz nizszej Scianki wewnetrznej do komory spustowej, skad rynna spustowa 8, a nastepnie drewnianym koryt¬ kiem odplywa w zadanym kierunku.Wyplyw przez otworki w sciance wewnetrznej jest niewielki, rzedu l-=-2 1/sek. i nie ma decydu¬ jacego wlplywu na kierunek filtracji wody w zlozu.Po uplywie czasu plukania l-=-3 minut lub do uzy¬ skania czystej wody przesuwa sie dzwignie ze¬ spolu sterujacego w lewo, otwierajac zawór pra¬ wy przy równoczesnym pelnym zamknieciu za¬ woru lewego. Proces zostaje powtórzony.Po plukaniu woda grawitacyjnie splywa z kru¬ szywa przez perforowana scianke srodkowa do ko¬ mory sjpustowej.Koncowy efekt plukania wyraza sie uzyskaniem czystej wody po plukaniu —w przypadku usuwania z kruszywa tylfoo czesci gliniastych i pylastych lub w przypadku usuwania z kruszywa równiez pias¬ ku — 'Odpowiednim obnizeniem powierzchni zloza w skrzynce.Wielkosc otbnizeniia moze byc odczytana przez po¬ liczenie poziomych rzedów odslonietych otworków w sciance srodkowej, które rozmieszczone sa w odstepach ca 20 mm.W przypadku nadmiernego obnizenia sie po¬ wierzchni zloza — przestawia sie zesjpól sterujacy na numer odpowiadajacy mpbiejiszemiu katowi otwie¬ rania zaworów i równiez obserwuje wielkosc obni¬ zenia sie powierzchni zloza po plukaniu. Nalezy tu nadmienic, ze za pomoca tego zespolu sterujace- 5 go mozna ustawiac zawory w granicach od pelnego otwarcia do pelnego zamkniecia. Po kilku próbach - dochodzi sie do takiego kata otwarcia zaworów, przy którym uzyskuje sie pozadany "&tek!t obnizenia powierzchni zlaza, który nastepnie moze byc stale io stosowany dla danej partii kruszywa.Na podkreslenie zasluguje falkt, ze w czasie plu¬ kania wystepuje aktywne tarcie miedzy czastecz¬ kami, sprzyjajace eliminowaniu czesci gliniastych 15 oblepiajacych ziarna grubsze.Po wylaczeniu doplywu wody i odsaczeniu zloza, nastepuje otwarcie drzwiczek i usuniecie (kruszy¬ wa do podstawianych taczek transportoiwych lub 20 na pomost ustawiony z pewna pochyloscia." W tym czasie w sasiedniej iskrzynoe odbywa sie plukanie.Praca urzadzenia wprawdzie cykliczna, jednakze moze trwac bez przerwy. '25 Ewentuaillne usuniecie grubych czesci kruszywa odbywa isie w czasie .zasypywania go do skrzynki przez nasunieta siatke o odpowiedniej wielkosci oczek. Po zasypaniu skrzynki siatke nalezy zdjac zsypujac pozostalosc w odpojwiednie miejsce. 30 Wydajnosc pluczki zalezy iod jej wymiarów i do¬ plywu wody, przy czym dla pompy o wydajnosci ca 15 l/s wynosi okolo 2 m3 kruszywa uszlachet¬ nionego na giodzine. 35 PL