Pierwszenstwo: Opublikowano: 8. I. 1966 KI. Zl&rJ&m^ dlb Siei UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Roland Izbicki Wlasciciel patentu: Zeranska Fabryka Elementów Betoniarskich ,,Fael- bet", Warszawa (Polska) Sposób przygotowania strun do sprezania strunobetonowych prefa¬ brykowanych elementów budowlanych oraz urzadzenie do stosowa¬ nia tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób przygoto¬ wania strun do sprezania strunobetonowych pre¬ fabrykowanych elementów budowlanych do chwili stezenia betonu oraz urzadzenie do stosowania te¬ go sposobu.Sposób ten i urzadzenia do jego przeprowa¬ dzania umozliwiaja wykonywanie nie tylko stru¬ nobetonowych elementów plytowych, lecz takze elementów pretowych, formowanych bateryjnie, po zastosowaniu podluznego podzialu elementów w kierunku równoleglym do kierunku ich spre^ zania.Znane dotychczas sposoby przygotowania strun i ich sprezania na dlugich torach naciagowych lub w formach oporowych, przenoszacych naciag strun, polegaja glównie na tym, ze pojedyncza strune lub ich wiazke tnie sie na odcinki o okre¬ slonej dlugosci, przewleka pojedynczo lub zespo¬ lowo przez tarcze rozdzielcze i kotwi na obydwu koncach, a nastepnie napreza.Sposoby te nie sa dogodne, poniewaz wyma¬ gaja stosowania pracochlonnego i trudnego do zmechanizowania procesu przygotowania strun do naciagu, a nastepnie pracochlonnego naciagu strun, za pomoca skomplikowanego i kosztownego osprzetu naciagowego. Po wykonaniu elementu i stwardnieniu betonu nastepuje pracochlonne obcinanie zakotwionych konców strun, wycho¬ dzacych przez tarcze rozdzielcze. Obciete konce 30 strun stanowia bezuzyteczne odpady. Ilosc tych odpadów wzrasta ponadto wówczas, kiedy przy wykonywaniu krótszych elementów niz dlugosc toru naciagowego lub formy oporowej, struny mu¬ sza przechodzic przez niewykorzystana czesc to¬ ru lub formy.Wykonywanie prefabrykowanych elementów stru¬ nobetonowych umozliwiaja wprawdzie inne znane podklady stalowe, wykonane w postaci formy opo¬ rowej, pozwalajacej na sprezanie plyt, jednakze podklady te wskutek znacznego ich ciezaru i zwia¬ zanego z tym zwiekszonego zuzycia deficytowej stali, nie moga byc rozpowszechniane. Utrudnia to rozszerzenie produkcji sprezonych plyt stru¬ nobetonowych zwlaszcza, ze znane ciezkie formy oporowe nie uwzgledniaja adaptacji powszechnie stosowanych podkladów stalowych oraz naciag strun odbywa sie za pomoca skomplikowanych i kosztownych pras hydraulicznych.Przenoszenie sily od naciagu strun nastepuje tu ponadto w ukladzie mimosrodowego obciazenia, co wymaga równiez zuzycia duzej ilosci deficy¬ towej stali.Stosowanie z kolei znanego indywidualnego spre¬ zenia, a nastepnie odcinania kazdej sprezonej struny jest równiez pracochlonne i kosztowne.Znane oprócz tego inne rozwiazania konstruk¬ cyjne umozliwiajace sprezanie plyt, najczesciej stropowych, nie znajduja takze szerokiego zasto- 49281t ¦ - v' . • 3 ' / ¦*# jv"£V r.;" • ¦•* ¦* '*¦. / JS. # ¦ sowania w praktyce, poniewaz wskutek trudnosci we wprowadzeniu ich na skale przemyslowa sa malo efektywne.Niedogodnosci te i wady sa usuniete w przy¬ padku stosowania sposobu wedlug wynalazku i 5 urzadzenia do przeprowadzenia tego sposobu. Spo¬ sób ten polega na tym, ze po zakotwieniu konca struny odwinietej z kregu, strune^ te odwija sie z tego kregu i nawija sie ja spiralnie na opory urzadzenia naciagowego, zainstalowanego na pod- 10 kladzie L.Gcf strune te nawija sie na kazdy opór, uzyskuje sie wówczas maksymalne zbrojenie ele¬ mentu, gdy nawija sie z pominieciem niektórych oporów wtedy uzyskuje sie mniejsza ilosc odcin¬ kówstrun. 15 Po nawinieciu n,a opory, strune ucina sie i ko¬ twi w drugim uchwycie, umieszczonym na tej samej listwie naciagowej, przy parzystej ilosci odcinków strun, lub na przeciwleglej listwie na¬ ciagowej, przy nieparzystej ilosci odcinków strun. 20 Listwy naciagowe z krazkami sa w stosunku do siebie dowolnie zblizane, za pomoca przedlu¬ zaczy ciegien w przypadku produkcji krótszych elementów, co eliminuje odpady kosztownej stali strunowej. 25 Struna w czasie naciagu przesuwa sie na opo¬ rach krazkowych lub na stalych oporach nasma¬ rowanych towottem, przez co wyrównuje sie na¬ prezenia w poszczególnych prostych jej odcin¬ kach, przebiegajacych w miejscach betonowania 30 elementu.Po nawinieciu sztywna struna nie dotyka bo¬ wiem oporu na calej jego powierzchni, a przy sprezaniu struny, luzy na oporach wyrównuja nie¬ równomierne nawiniecie jej prostych odcinków. 35 W rozwiazaniu wedlug wynalazku wszystkie opory sa zamocowane do dwóch listew, jezeli li¬ stwy zostana ód siebie odsuniete, co mozna latwo osiagnac za pomoca zwyklego lewara hydraulicz¬ nego zamiast skomplikowanej prasy hydraulicz- 40 nej, wówczas nastepuje sprezenie wszystkich od¬ cinków struny nawinietej na opory.Utrzymanie naciagu strun, a nastepnie jego zwolnienie z podkladu na element, ,nastepuje za pomoca nakretek, które reguluja wyciag ciegien. 45 Uklad srubowy i oporów,^ umozliwia wyelimino¬ wanie strat sprezania strun w urzadzeniu nacia¬ gowym oraz pozwala na powolne i równomierne sprezanie elementów prefabrykowanych.Stosowane dotychczas przecinanie naprezonych 50 strun po wykonaniu elementu przy zwalnianiu naciagu, powodowalo czesto zrywanie przyczep¬ nosci strun do betonu w strefie ich zakotwienia.Po przekazaniu naciagu strun z formy na ele¬ ment, pozostale petle strun wystajace z boków 55 elementu odczepia sie z oporów i nie ucina ich, lecz wykorzystuje je jako uchwyty montazowe w czasie transportu, oraz jako zbrojenie kotwiace.Takie zbrojenie zapewnia lepsze zakotwienie spre¬ zonych prefabrykatów w konstrukcji budynku. co Do przeprowadzania sposobu wedlug wynalaz¬ ku sluzy urzadzenie, które umozliwia przemy¬ slowa produkcje sprezonych elementów plytko¬ wych przy zastosowaniu pelnej mechanizacji pro¬ cesu przygotowania i sprezania strun. Urzadzenie 65 ."' ' ' ' /¦'!'¦' ' ' 4 ,' • ' ' ' ': to jest uwidocznione na zalaczonych rysunkach schematycznych, na których fi^. * 1 '¦ przedstawia wyposazenie stalowego podkladu; przenoszacego naciag strun, w widoku z boku, fig. i— wypo¬ sazenie tego podkladu, w widoku z góry, fig. 3 — urzadzenie do naciagu strun w przekroju pio¬ nowym A—A, fig. 4 — urzadzenie do naciagu strun w widoku z góry, fig. 5 — sposób przy¬ gotowania struny do jej sprezania (nawijania na opory), fig. 6 — sposób sprezania struny i fig. 7 — gotowa plyte strunobetonowa, w widoku z góry.Urzadzenie do produkcji sprezonych elementów budowlanych wedlug wynalazku sklada sie ze: stalowego podkladu 1 wraz z zainstalowanym do niego osprzetem naciagowym 4^14 i 17, urza¬ dzenia do nawijania strun na opory 15, 16 i 18, oraz z urzadzenia do naciagu strun 20—26.Stalowy podklad 1, bedacy czescia , formy doi produkcji prefabrykowanych elementów budowla¬ nych 2 ma przyspawane na obydwu koncach wsporniki 9, które utrzymuja dzwignie 7, umo¬ cowane na osiach 8 do wsporników 9. Dzwignie te umozliwiaja osiowe przekazanie sil od naciagu strun dolnych 3 i górnych 3\ na podklad 1, po¬ niewaz osie 8 sa umieszczone w linii osi obojet¬ nej r podkladu, a sily od naciagu strun równo¬ wazna sciagi 10, laczace przeciwlegle polozone dzwignie 7.Przez umieszczone z jednej strony podkladu dzwignie przechodza ciegna C, laczace stala li¬ stwe naciagowa 12 wraz z oporami krazkowymi 4 i zakotwieniami struny 14 i 17 z dzwignia 7.Ciegna 5 sa wymienne i moga byc róznej dlu¬ gosci, w dostosowaniu do zmiennych dlugosci elementów budowlanych 2.Przez umieszczenie z drugiej strony podkladu dzwignie 7 przechodza ciegna 6, laczace prze¬ suwna listwe naciagowa 13 wraz z oporami 4 i zakotwieniami 14 i 17 z dzwigniami 7, Na kon¬ cach ciegien 6 sa nakretki lub kliny 11, które reguluja wysieg listwy naciagowej 13 i po spre¬ zeniu utrzymuja naciag strun 3 do chwili ich zwolnienia.Konce nawinietej na opory struny 3 kotwi sie w znanych uchwytach kotwiacych 14 i 17, umo¬ cowanych do listew naciagowych 12 i 13. Uchwy¬ ty kotwiace 17 sa na dwóch koncach listew na¬ ciagowych 4. Przesuwna listwa naciagowa ma specjalne otwory 26* dla polaczenia jej z uchwy¬ tem 26.Naciag górnych strun 3 moze byc utrzymywa¬ ny przy pomocy analogicznego ukladu listew 12 i 13, ciegien 5 i 6, nakretek 11 jak strun dolnych 3, lub w znany sposób, w którym pojedyncze struny po sprezeniu moga byc zakotwione bez¬ posrednio na dzwigniach 7.Urzadzenie do naciagu strun fig. 3 i 4 sklada sie: z podstawy 23 ciegien 24, zakonczonych uchwytem 26, utrzymujacym czynna listwe na¬ ciagowa 13 podczas naciagu strun, z drugiej stro¬ ny nakretkami lub klinami 25, regulujacymi wy¬ sieg listwy 13 w strone podkladu, belki laczacej ciegna 20, lewara hydraulicznego 21 oraz oporu 22, który w czasie naciagu strun zabezpiecza pod¬ klad 1 przed przesuwem. Opór ten moze byc ze-5 49281 6 spolony z podstawa 23 jak na fig. 4 lub utrzy¬ mywac bezposrednio bierna listwe naciagowa 12.Urzadzenie do nawijania strun na opory skla¬ da sie z wózka 16, na którym umieszczony jest beben 15 z nawinieta struna sprezajaca 3 oraz 5 ukladu hamulcowo-rozwijajacego 18, który regu¬ luje swobodne odwijanie sie struny z bebna 15, podczas owijania jej na opory krazkowe 4.Proces przygotowania strun do sprezania (fig. 5) odbywa sie w nastepujacy sposób: podklad wraz ic z zainstalowanym na nim osprzetem . naciago¬ wym, umieszcza sie obok urzadzenia do nawija¬ nia strun.Po uregulowaniu wysiegu poczatkowego listew naciagowych 12 i 13, koniec struny 3 odwija sie 15 z bebna 15 i kotwi w znany sposób w uchwycie 14, nastepnie strune owija sie na oporach kraz¬ kowych 4, umieszczonych na przeciwleglych li¬ stwach naciagowych 12 i 13. Strune mozna owi¬ jac na kazdym kolejnym oporze krazkowym, lub 20 pomijac niektóre krazki, co umozliwia uzyskiwa¬ nie róznych ilosci odcinków struny w elemencie budowlanym.Po nawinieciu struny na opory 4, ucina sie ja z bebna po czym koniec nawinietej struny 25 kotwi sie w uchwycie kotwiacym 17 na listwir naciagowej 12 lub 13, w zaleznosci od tego. czy nawinieto parzysta lub nieparzysta liczbe odcin¬ ków struny.Naciag strun (fig. 6) odbywa sie w nastepujacy 30 sposób: Podklad dostarcza sie do urzadzenia naciago¬ wego, lub przejezdne urzadzenie naciagowe "pod¬ jezdza do podkladu. Uchwyty 26 po wlasciwym uregulowaniu wysiegu ciegien 24 lacza czynna 35 listwe naciagowa 13 z urzadzeniem naciagowym.Po uruchomieniu dzialania lewara hydraulicznego, czynna listwa naciagowa 13 przesuwa sie w sto¬ sunku do podkladu 1 i biernej listwy naciagowej 12, poniewaz podklad 1 oparty o opór 22 nie 40 moze sie przesunac.Po osiagnieciu wlasciwego wydluzenia strun ? dokreca sie nakretke 11 do dzwigni 7, które od¬ sunely sie od niej wraz z ciegnami 6 w czasie naciagu. Zwolnienie nacisku lewara hydraulicz- 45 nego 21 i nakretki 11 uniemozliwia cofniecie sie listwy 13, przy czym sila dzialajaca na dzwig¬ nie 7 jest równowazona przez sciagi 10, a wy¬ padkowej dzialania sil przeciwstawia sie podklad 1. Gdy rozlaczy sie uchwyt 26 z listwa naciago- 50 wa 13, podklad wraz z naprezonymi strunami przemieszcza sie do miejsca betonowania, a urza¬ dzenie do naciagu strun moze byc ponownie uzy¬ te do sprezania strun nastepnej plyty.Sprezenie elementu budowlanego nastepuje po ns stwardnieniu betonu, w sposób powolny i równo¬ mierny, w miare odkrecania nakretek 11, utrzy¬ mujacych naciag strun na podkladzie 1.Podczas sprezania strun (fig. 6) petle 19 tych strun moga przesuwac sie na oporach 4, co urno- 60 zliwia wyrównanie naprezen w poszczególnych prostych odcinkach struny.Po sprezeniu plyty 2 i zdjeciu jej z podkladu 1, gotowa plyta 2, (fig. 7) ma wystajace z jej bo¬ ków petle 19, sprezonych strun 3. Petli tych nie 65 ucina sie, poniewaz sluza one jako uchwyty w czasie transportu plyt oraz jako zbrojenie, które w czasie montazu zapewnia lepsze kotwienie plyt w konstrukcji. PL