Pierwszenstwo: Opublikowano: 9. XII. 1964 48919 KI. -650, O MKP B 63 S n/£< UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zdzislaw Chrzan, Leszek Mastalski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów i Studiów Taboru Rzecznego, Wro¬ claw (Polska) Urzadzenie do zrzucania kotwic z lodzi towarzyszacych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zrzu¬ cania kotwic z lodzi towarzyszacych.W zegludze sródladowej wystepuje czesto ko¬ niecznosc wywozenia kotwicy ze statku lub barki na lodzi towarzyszacej w góre, w bok lub w dól nurtu rzeki w celu podciagniecia lub przeciagnie¬ cia statku na kotwicy, na przyklad na skutek zmian kierunku nurtu rzeki, osiadania statku na mieliznie.W zaleznosci od ciezaru kotwicy, rodzaju statku, •charakterystyki drogi wodnej i wyszkolenia zalogi, wywozenie i zrzucanie kotwicy z lodzi towarzysza¬ cej odbywa sie w rózny sposób, zawsze jednak przeprowadzane jest recznie.Najbardziej rozpowszechniony sposób zrzucania k:otwic polega na wykorzystaniu ulozonej w po¬ przek lodzi deski, spelniajacej role dzwigni. Jeden koniec deski jest ulozony na burcie lodzi, a drugi w jej wnetrzu. Na deske spuszcza sie z pokladu statku kotwice i ustawia ja mozliwie najblizej burty przez która kotwica ma byc zrzucona. Wy¬ nikle stad niesymetryczne obciazenie lodzi powo¬ duje znaczny boczny przechyl, co naraza lódz na zalewanie woda zza burty. Po doplynieciu na wy¬ znaczone miejsce obsluga podnosi znajdujacy sie wewnatrz lodzi koniec deski tak wysoko, az ko¬ twica zsunie sie za burte. Czynnosc ta wymaga wysilku fizycznego i jest niebezpieczna. Ciezar kotwicy wynosi od 100 do 250 kg. Ulozona na desce kotwica moze sie przesunac, zeslizgnac lub 10 20 25 30 spasc na dno lodzi, a jej lapy zaczepic o burte lodzi. Czynnosc zrzucania kotwicy wykonywana jest przez zaloge w pozycji stojacej, co zmniejsza jeszcze i tak •niewielka statecznosc lodzi.W ten sposób powstaja wypadki przy pracy, wy¬ wroty i Uszkodzenia lodzi.Przedstawione wady recznego zrzucania kotwic eliminuje calkowicie urzadzenie wedlug wynalazku, które umozliwia ustawienie kotwicy w plaszczyz¬ nie symetrii lodzi i uwalnia ja od przechylów bocznych w czasie przewozenia kotwicy.Obsluga lodzi moze pozostawac w pozycji sie¬ dzacej. Po doplynieciu na miejsce zrzutu kotwicy obsluga zwalnia zabezpieczenie urzadzenia i kotwi¬ ca spada samoczynnie w zadanym kierunku za prawa lub za lewa burte lodzi.Istota wynalazku polega na zastosowaniu wózka zrzutowego kotwicy, poruszajacego sie na ramowej konstrukcji nosnej, majacej ksztalt dwukierunko¬ wej równi pochylej, umieszczonej w poprzek na burtach lodzi w jej czesci srodkowej, na wprowa¬ dzeniu zabezpieczenia przed samoistnym przesunie¬ ciem sie wózka z kotwica i na odpowiednim do¬ braniu kata opadania równi pochylej i kata prze¬ chylu bocznego lodzi, w celu zapewnienia zeslizgu kotwicy z plyty wózka w momencie przed ude¬ rzeniem wózka o amortyzator.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie zamocowane 4891948919 na lodzi w widoku z boku i fig. 2 — przekrój po¬ przeczny lodzi wraz z urzadzeniem w widoku z przodu.Urzadzenie sklada sie z dwóch prowadnic 1 dla krazków 2 wózka 3. Prowadnice 1 tworza równie pochyle opadajace od srodka w kierunku lewej i prawej burty lodzi. Krazki 2 umieszczone sa w prowadnicach 1 i zamocowane na osiach wóz¬ ka 3. Do wózka 3 zamocowana jest na stale ply¬ ta 4, stanowiaca podstawe dla umieszczenia kotwi¬ cy. Kat opadania równi pochylych wynosi od 5 do 22° w zaleznosci od momentu powstalego pod dzialaniem nacisku poruszajacej sie kotwicy i tar¬ cia wystepujacego pomiedzy kotwica, a plyta 4.Prowadnice 1 na swoich koncach zaopatrzone sa w amortyzatory 5, sluzace do zabezpieczenia wózka 3 przed uszkodzeniem.W celu zapewnienia polozenia kotwicy w plasz¬ czyznie symetrii lodzi prowadnice 1 zaopatrzone sa w zabezpieczenie ograniczajace przesuwanie sie wózka 3. Zabezpieczenie to wykonane jest dla przy¬ kladu w postaci dwóch dzwigni 6, osadzonych osiowo w plytkach 7, zamocowanych do prowad- 10 20 25 nic 1. Do odbezpieczenia wózka 3 sluzy zaczepiona do dolnego konca ramienia dzwigni 6 lina 8, której naciag powoduje zwolnienie zaczepu wózka 3, co umozliwia jego przesuniecie. Przesuniecie to naste¬ puje pod wplywem dzialania niewielkiej sily skie¬ rowanej w jedna lub druga strone burty lodzi. PL