Opublikowano: 48474 ki 50 d, 6/oi MKP Bfffe f/06 ' - A, UKD Twórca wynalazku: mgr inz. WaclawJachna. jBIBLIOTEKAi Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Zakladów Przeróbki MechanicznejI j Wegla „Separator", Katowice (Polska). Wrzec- j\itento*egcJ Sito do rozdzielania zawiesin cial sypkich Przedmiotem patentu nr 466D6 jest sito stozkowe do rozdzielania zawiesin cial sypkich ze szczelinami wzdluz tworzacej stozka zaopatrzone w prowad¬ nice okalajaca górna krawedz sita. Prowadnica ta ma postac rynny kolowej pozbawionej sciany we¬ wnetrznej. Zawiesina wprowadzona do niej z du¬ za predkoscia w kierunku stycznym uzyskuje w niej ruch wirowy, a przelewajac sie równomier¬ nie na calym obwodzie do wnetrza stozka, otrzy¬ muje pionowa skladowa ruchu, na skutek 'czego obiega sito ruchem spiralnym.Badania nad praca siit wedlug patentu nr 46606 wykazaly, ze osiagane wyniki filtracji mozna znacz¬ nie polepszyc dostosowujac uksztaltowanie dane¬ go sita do wlasciwosci zawiesiny oraz predkosci, z która nastepuje zasilanie.Przede wszystkim badano wplyw wartosci kata wierzcholkowego stozka na efekt filtracji. Okazalo sie, ze wartosc optymalna tego kata jest zalezna od dwóch parametrów: plynnosci zawiesiny i^ pred¬ kosci wirowania. Poniewaz oba parametry zmie¬ niaja sie w ciagu filtracji, nie mozna ustalic opty¬ malnego kata dla calego przebiegu filtracji. Zalez¬ nosci, o których mowa i które na razie zostaly po¬ znane tylko jakosciowo, sa nastepujace. Bardziej plynna zawiesina wymaga wiekszego kata, aby nie sciekala zbyt szybko w kierunku pionowym. Za¬ wiesina zageszczona moze na sicie o zbyt duzym kacie pozostawiac cialo stale, którego zloza powo¬ duja zaburzenie ruchu cieczy i dlatego wymaga 10 15 20 25 30 2 ona wiekszej pochylosci, czyli mniejszego kata wierzcholkowego. Przy duzej predkosci wirowania, potrzebna jest równiez wieksza skladowa piono¬ wa ruchu i dlatego celowy jest dobór mniejszego kata wierzcholkowego niz przy mniejszej predkosci wirowania.Sito wedlug wynalazku nie ma stalego kata wierzcholkowego na qalej wysokosci lecz sklada sie z dwóch lub wiecej elementów stanowiacych sita stozkowe o róznych katach ustawione wspól- srodkowo jedno na drugim i polaczone w jedna calosc. Kat wierzcholkowy kazdego sita winien byc ustalony, ewentualnie droga wstepnych doswiad¬ czen, aby dla warunków panujacych w obrebie danego pionowego odcinka urzadzenia, mial jak- najodpowiedniejsza wartosc. Srednice dwóch sit w miejscu ich polaczenia moga byc równe, wów¬ czas jeden stozek przechodzi w drugi z pewnym zalamaniem linii tworzacej, albo górne sito moze miec w miejscu laczenia wieksza srednice niz dol¬ ne. Wówczas miedzy sitami znajduje sie (poziomy próg. Okazalo sie, ze próg taki ibywa w niektórych przypadkach szczególnie pozyteczny. Pozwalajac na swobodne wirowanie cieczy w poziomie, próg wiplywa na równomierne zasilanie sita lezacego po¬ nizej, czyli odgrywa te sama jole co prowadnica okalajaca krawedz górnego sita. Jezeli na górnym sicie powstala nierównomiernosc w doplywie cie¬ czy, niweluje sie ona na tym progu. 48474\ 43474 3 4 Badania nad dzialaniem prowadnicy wykazaly, ze dla uzyskania równomiernego przelewu na ca¬ lym Obwodzie nie jest konieczna jej postac o zmniejszajacym sie przekroju promieniowym opisana w patencie nr 46606. Dzialanie prowadnicy o przekroju równomiernym okazalo sie wystar¬ czajace, zas prowadnica calkowicie wspólsrodkowa wzgledem stozka, stanowi uproszczenie wykonaw¬ cze. Dalszym uproszczeniem jest wykonanie pro¬ wadnicy zwiazanej trwale z sitem, a nie prze¬ stawnej- jak to opisano w patencie nr 46606, gdyz przy jej uksztaltowaniu o przekroju równomier¬ nym, mozna zmiane kierunku wirowania cieczy osiagnac bez jej przestawiania. iNajprosciej osiaga sie to za pomoca dwóch krócców wlotowych usta¬ wionych stycznie v przeciwnych kierunkach, z któ¬ rych wykorzystuje sie na przemian jeden lub dru¬ gi badz za pomoca krócca wlewowego obracanego 0 odpowiedni kat.'Ponadto okazalo sie, ze w przypadku gdy trzeba sie liczyc z okresowym znacznym zmniejszeniem natezenia strumienia zasilajacego, korzystne jest unikanie prostopadlego polaczenia miedzy dnem, a cylindryczna sciana zewnetrzna prowadnicy i uksztaltowanie tej sciany jako odcinka bryly obrotowej, której tworzaca stanowi krzywa lagod¬ nie przechodzaca z poziomu w pion. W takiej pro¬ wadnicy najlatwiej uzyskuje sie ruch wirowy na¬ wet przy zmniejszonym zasilaniu.W przypadku zas zapewnionego zasilania z du¬ za predkoscia, mozna filtracje zapoczatkowac juz w samej prowadnicy, aby tym samym zmniejszyc ogólne wymiary filtra. W tym celu sciane zewnetrz¬ na prowadnicy o ksztalcie stozka scietego z ma¬ lym katem rozwarcia wykonuje sie z sita szczelino¬ wego podobnego jak pozostale. Mimo, ze zawiesina wchodzaca do prowadnicy jest w tym miejscu naj¬ bardziej plynna, o doborze takiego kata decyduje przewazajacy wplyw drugiego parametru t.j. pred¬ kosci wirowania, która tu jest najwieksza.Zastosowanie sita wedlug wynalazku o racjonal¬ nym doborze katów wierzcholkowych poszczegól¬ nych stozków, zapewnia lepszy efekt filtracji, badz umozliwia poslugiwanie sie mniejsza powierzchnia filtracyjna dla osiagniecia danego efektu filtracji w porównaniu ze stosowaniem isit znanych.Rysunek przedstawia schematycznie szereg przy¬ kladów wykonania sita wedlug wynalazku. Po¬ szczególne figury tego rysunku przedstawiaja: fig. 1 — pionowy osiowy przekrój sita, fig. 2 — widok tego samego sita z góry, fig. 3 — pionowy osiowy przekrój innego sita, fig. 4 — widok tego samego sita z góry, fig. 5 — widok z góry innego sita, fig. 6 — pionowy osiowy przekrój jeszcze innego sita.Sito przedstawione na fig. 1 i 2 ma prowadnice 1 zaopatrzona w zewnetrzna sciane sitowa 2 w ksztalcie stozka scietego o stosunkowo malym kacie wierzcholkowym oraz stozki sitowe 3 i 4 po¬ laczone podstawami o równej srednicy. Stozek 3 ma wiekszy kat wierzcholkowy niz stozek 4. Kró- ciec wylotowy 5 sluzy do odbioru zawiesiny zage¬ szczonej, a krociec wylotowy 6 dla przesaczu. Do¬ prowadzenie nadawanej zawiesiny jest w tym sicie rozwiazane przez zastosowanie ksztaltki wlotowej 7 przestawnej w zlaczu kolnierzowym 8 w celu za¬ miany kierunku lewoskretnego uwidocznionego na rysunku, na prawoskretny.Sito przedstawione na fig. 3 i fig. 4 rózni sie od poprzedniego tym, ze prowadnica 11 ma sciane 12 w 'postaci wycinka bryly obrotowej, której two¬ rzaca jest krzywa przechodzaca lagodnie z pozio¬ mu w pion. Dolna podstawa sita 13 jest nieco wiek¬ szej srednicy niz górna podstawa sita 14 wobec czego sita polaczone sa poziomym progiem 15 two¬ rzacym dodatkowa prowadnice. Ksztaltka wlotowa 17 jest dwukierunkowa. Aby nadac cieczy zadany kierunek, przestawia sie klape 18.Sito przedstawione na fig. 5 jest zaopatrzone w dwa odrebne krócce wlotowe 27. Doprowadzenie cieczy za posrednictwem jednego lub drugiego de¬ cyduje o prawo lub lewoskretnym przeplywie.Sito przedstawione na fig. 6 glównie rózni sie od przykladów poprzednich tym, ze stozek górny 33 ma kat wierzcholkowy mniejszy niz stozek dolny 34. Takie uksztaltowanie wynika ze szczególnie wielkiej predkosci wlotowej, która zapewnia duza predkosc katowa w górnej polowie wysokosci sita. PL